Kıno • 17 Shilde, 2022
«Taqııaly perishtedegi» «Iаpýraı»
«Taqııaly perishte» fılminiń baılyǵy balasyna qalyńdyq izdegen qazaq anasynyń kúlkisi ǵana emes, qazaq ánderin, sonyń ishinde qazaqtyń halyq ánin de dáripteı alýynda degen oıdamyz. Bul fılmniń ár oqıǵasynyń burylysy men jyqpylyna toqtalýǵa bolady. Biraq aıtpaǵymyz ol da emes, ataqty rejısser, rejısser ǵana emes ánshi Sháken Aımanovtyń qaıtalanbas daýysynan týyndap otyr áńgime.
Ádebıet • 13 Shilde, 2022
Kez kelgen óleń, óleń ǵana emes, shyn talanttyń janynan týǵan ádebı týyndy qudiretke júgindirmeı qoımaıdy. Bir qaraǵanda maǵan júgin, qaıtalap meni oqy dep jalyndap nemese móldirep turǵandaı kóringenimen, oı kózimen qaıta úńilse Qudaıdyń qudiretine tabyndyrady. Sezimdi, ardy, kóńildi, peıildi, yqylasty, bir sózben aıtqanda Táńiriniń adam balasyna syılaǵan eń basty artyqshylyǵy mahabbatty túısindirýge saıady. Qandaı jaǵdaı tónse de, pende balasynyń adam bolyp qalýy – keýdesindegi súıispenshilik sezimge, mahabbatqa baılanysty ekeni burynnan belgili. Osyndaı eń aıaýly sezim – mahabbat pen dostyqty biz tuńǵysh ret Shahanovtyń «Tanakózinen» túısingendeımiz.
О́ner • 10 Shilde, 2022
«Jerine bizdiń jaqtyń laıyq eri, Er, palýan, ańshy, mergen, ánshi, seri», dep qaıyrmaı ma Sáken?! Qazaqtyń tarıhy men mádenıeti tilinde saqtaýly desek, bul sóz buljymas shyndyq bolyp shyǵa keledi. Al ánge shólirkep Arqaǵa jolyń tússe, bulaqtyń bastaýyna bas qoıǵandaı attyń basyn Aqtoǵaıǵa burýǵa týra keledi. Munda sonaý 1970 jyldary qurylǵaly beri aýdan, oblysty ǵana emes, qazaq dalasyn ánge bólep kele jatqan ataqty «Toqyraýyn tolqyndary» halyqtyq án-bı ansambli bar. Aqtoǵaı, Toqyraýyn ózeni boıynyń ónerdegi bir arqasyndaı, shyrqap kelip jibergende anaý-mynaý orkestrińdi dalada qaldyrady. Bir emes, birneshe daýysta quıqyljytyp salǵanda «Apyraý, mynaý Kúlásh pen Manarbektiń eli áli osyndaı eken-aý» degizedi eriksiz.
О́ner • 06 Shilde, 2022
Bir jyldary Google «qaraǵymnyń» esebinshe, úzdik remıks boıynsha ataqty «Gremmı» syılyǵyn jeńip alǵan Imanbek Zeıkenov eń kóp izdeletin álemdik tulǵalar qatarynda kósh bastap turǵany týraly málimet taraǵan. «Men qazaqtyń balasy» dep bórikti aspanǵa atatyndaı-aq jańalyq. Mádenıet pen ónerdegi qundylyqtar osylaı reıtıng arqyly esepteletin ýaqyttyń perzenti úshin, árıne, aıtýly kórsetkish. Al dúnıege máńgilik kórkem óner kókjıeginen, ǵulama, kemeńgerlerdiń kózimen qaraıtyndar úshin qabyldana qoıýy qıyn-aý, sirá.
Ádebıet • 04 Shilde, 2022
«...Mahabbatyma mańdaıdy súıep ólemin»
Ýaqytpen sanaspaı, ne kórdi, neni sezinip, túısindi sol sezimderdi der kezinde qanyn sorǵalatyp bere alǵan, dún-dúnıeniń astaryna jandúnıesimen úńile alǵan aqyn ýaqyttyń ózine aınalary sózsiz. Onyń tereń túısikti jyrlary sony aıtyp, eske salyp qana qoımaı, dáleldegen sııaqty.
Rýhanııat • 03 Shilde, 2022
Qazaqstannyń jastary men balalarynyń arasynda dombyraǵa qyzyqpaıtyny kemde-kem. Jyl saıyn myńdaǵan bala osy dástúrli halyqtyq mýzykalyq aspapta oınaıdy.
Rýhanııat • 30 Maýsym, 2022
Kúmbirle kún astynda, dombyra-rýh
Qazaqtyń tórine Quran men dombyra qatar ilinedi. Qaı zamannan solaı bolsa kerek. Bertinirekte biz Quran bolmasa da dombyra turǵanyn talaı kórdik. Sol dombyra, sal dombyra qazaqtyń tórine kóshkeli bir emes, birneshe dáýir almasyp, qanshama ǵasyr shógip ketti.
Ádebıet • 29 Maýsym, 2022
«Sóz toqtaǵan jerden án bastalady» degen sóz Muqaǵalıdyń máńgi ólmes ómiriniń bir sypaty sekildi. Aqynnyń ózi «ánsiz ómir ómir me, qańsymaı ma?» dep jazypty Shámilge hatynda. Án tilep, jan túletip ótken júrektiń óleńderine jazylǵan ánderdi bireýler júzge jetkizse, bireýler bes júzge shamalaıdy. Ony sóz etpek emespiz. Sóz etpegimiz, Muqańnyń sózine jazylǵan ańyz án, ǵajap týyndy.
Ahmet Baıtursynuly • 26 Maýsym, 2022
Alash ardaqtysyn túrki álemi ulyqtady
О́tken aptanyń sońyndaǵy jańalyq – Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Halyqaralyq Túrki akademııasynyń uıymdastyrýymen Nazarbaev University ǵımaratynda ótken ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵyna oraılastyrylǵan ǵylymı konferensııa boldy. Alash ardaqtysyna arnalǵan alqaly jıynǵa Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli, Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Bilim mınıstri Emın Amrýllaev, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek, Qyrǵyz Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstri Almazbek Beıshenalıev, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory, akademık Erlan Sydyqov, Túrki memleketteri uıymy Aqsaqaldar keńesiniń múshesi Ikram Adyrbekov, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan elderiniń Qazaqstandaǵy elshileri, rektorlar, ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi qatysty. Jıyn tizginin belgili alashtanýshy ǵalym, akademık Dıhan Qamzabekuly ustady.
Ádebıet • 26 Maýsym, 2022
Shabandoz taqym qysyp oqıtyn jyr
Ádebıette jańadan keıipker jasap, obraz týdyrý ońaı emes. Nebir men degen aqyn-jazýshylar keıipkersiz ketýi múmkin. Árıne, keıipker týdyrmaı qoımaıdy ǵoı aqyn-jazýshy, alaıda Beıimbettiń «Myrqymbaıyndaı», Jumataıdyń «Láılásyndaı» el arasyna keń tarap ketkenderi kemde-kem. Qazaq poezııasyndaǵy keıipkerler alleıasyna Jumataı Jaqypbaev qadaý-qadaý keıipkerler ákeldi. Jańa obrazdar týdyrdy. Láılá men Kenejırendi qosty jyr báıgesine. Bireýi adamzat balasynda, bireýi jylqy balasynda mańdaıy jarqyrap shyǵa keldi de, aqyndy ólmestiń kemesine mingizdi de jiberdi.
