Ádebıet • 28 Qyrkúıek, 2022
Basqany qaıdam, ultynyń qaıǵy-qasiretin tereńirek uǵyp, adamzatqa ortaq muńdy jan-júregimen sezinýge tyrysqan jannyń qaıǵysyn áriden qozǵap, tolǵandyrmaı qoımaıtyn birden bir shyǵarma – Tólen Ábdiktiń «Tozaq ottary jymyńdaıdy» povesi der edik. Bastap kelip jibergende bir demmen oqyla jóneletin týyndy bizdiń halyqtyń, bizdiń ulttyń basynan keshirgen aýyrtpalyq pen mehnatty tereńinen qozǵap, tipti kózge jas aldyrar tusy da az emes.
Rýhanııat • 26 Qyrkúıek, 2022
«Án aıtý – poezııa oqýdyń eń bıik shyńy» degen sózdi bir emes, birneshe márte estip edim. Buǵan kelisýge de, kelispeýge de bolatyn sııaqty. Árkimniń talǵamyna baılanysty alýan pikir órbı beretini bar. Qolyna dombyrasyn alyp mıkrofonmen «sóılep» álde «sóılesip» turǵan ánshini san kórdik. Shybynnyń dybysy estiler edi-aý ondaıda. Án sharyqtap nemese úzilerdeı taǵy da jalǵanǵan sátte anaý bir tustan áldebir tyńdarman eriksiz «páli!», dep qalmaı ma sonda?! Ánmen birge terbelip otyrǵan jan eriksiz ishki kúıin shyǵaryp qoıatyny tańsyq emes qazaq ortasynda.
Qoǵam • 26 Qyrkúıek, 2022
О́tken senbiniń keshinde jyr alyby Jambyldyń rýhy aspandap berdi. Astana tórinde. Dálirek aıtqanda, Táshenov kóshesiniń boıyndaǵy Jambyl Jabaev eskertkishiniń aldynda respýblıkalyq «Kúı anasy» qorynyń uıymdastyrýymen aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan V «Jyr men kúı jármeńkesi» ótti. Onda jas jetkinshekter Jambyl jyrlaryn oqyp, kúı shertti.
Rýhanııat • 25 Qyrkúıek, 2022
О́tken juma kúni Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphananyń aldynda Kitaptime – 2022 respýblıkalyq kitap festıvali uıymdastyryldy. Onda oqyrmandar men avtorlar, aqyn-jazýshylar men ádebıetqumar jurt kitap jármeńkesinde qaýyshyp, emin-erkin dıdarlasyp, máre-sáre bolysty. Osy kúni elorda tórinde bastalǵan mádenıet pen rýhtyń jármeńkesi bir mezette barlyq aımaqta, elimizdiń túkpir-túkpirinde ótip jatty.
Ádebıet • 21 Qyrkúıek, 2022
О́mirin ult taǵdyrynyń ósip-órkendeýine baılaǵan tulǵanyń aıtqan sózi, júrgen joly, istegen isi jastarǵa qashanda úlgi-ónege. Sondaı ónegeli jannyń biri Asanbaı Asqarovtyń esimin el asqan súıispenshilikpen eske alatyny týraly áńgime kóp. «Basshy bolsań Asekeńdeı bol!» dep otyratyn kórinedi tamam tústiktiń jurty. Sol kisiniń ómiri men qyzmeti týraly Ortalyq memlekettik arhıv ázirlegen «Asanbaı Asqarov» atty eki tomdyq kitap shyqty jaqynda.
Ádebıet • 18 Qyrkúıek, 2022
Sońǵy saryn týdyrǵan sony shyǵarma
Qazaq poezııasynyń Qulageri Ilııas Jansúgirovtiń «Kúı» poemasynda ǵalamat tylsym kúsh bar. «Qobyzshy Molyqbaı shal Mataıdaǵy» dep bastalmaýshy ma edi shyǵarma?! Avtordyń aqyndyq qýatyn, óleń ólkesindegi, ólkesindegi emes, jyr qaǵanatyndaǵy kemel daýsy men sheberligin termelep jatpaımyz. Sebebi odan keıingi qazaq poezııasy osy Ilııas, Maǵjan, Sákenderge qarap boı túzegenin ańǵarý qıyn emes. Tipti solar bastap jazyp ketken ulttyq taqyryptardy basqa qyrynan tolǵap, jańasha jyrlaýǵa tyrysqany baıqalady. Aıtpaǵymyz, Ilııastyń «Kúı» shyǵarmasynyń tereń emeýrini men astarynda.
О́ner • 15 Qyrkúıek, 2022
Tolqytyp Tolaǵaıdyń maqpal túni...
Judyryqtaı ǵana júrekten týǵan án alystarǵa attanady. Qurlyq asqany bylaı tursyn, ǵasyrlardan ǵasyrlarǵa kóship, adam rýhymen birge ómir súre beredi. Ataqty Ilıa Jaqanovtyń «Tolaǵaı» áni Japonııanyń Tokıo qalasyndaǵy álem halyqtary mýzykalarynyń mýzeıinde saqtaýly turǵanyn ánshi Qaırat Baıbosynovtyń ózi aıtady. 1990 jyldardyń ishinde Smataı Úmbetbaev ekeýin Japonııaǵa arnaıy shaqyrtqanda, Qaırekeń álgi mýzeıge osy ándi jazdyryp ketipti.
О́ner • 15 Qyrkúıek, 2022
Semeı ıadrolyq polıgony kesirinen qolsyz múgedek bolyp týǵan Káripbek Kúıikovtiń kartınalary álem nazarynda qazir. AQSh, Japonııa, Ulybrıtanııa, taǵy basqa órkenıetti elderde kórmeleri ótip turady. Sýretshi burynyraqta Nobel syılyǵyna úmitker retinde usynylǵan. Biz búgin qylqalamdy tisimen tistep salatyn avtordyń týyndysyna toqtalmaqpyz.
Rýhanııat • 13 Qyrkúıek, 2022
«Saryarqada Aqsorań eń bıik taý, Jańaarqada Aqseleý taýdan bıik» (Baǵdat Múbárak) deıtin jurt belgili etnograf, ǵalym, jazýshy Aqseleý Seıdimbektiń toıy Jańaarqada ótetinin estip, eldiń túkpir-túkpirinen jıylǵan eken. О́le-ólgenshe ult murasyn túgendep, halqynyń qasıetin ardaqtap ótken tulǵanyń 80 jyldyq mereıtoıyna oraı respýblıkalyq ǵylymı konferensııa uıymdastyrylyp, jyr dodasy ótip, as berilip, balýandar beldesip, at shaptyryldy. Aýdan ortalyǵynda ashylǵan eskertkishi týraly áńgime basqa. Kesheli beri aýdan ákimi Iýrjan Bekqojın bastap bul eskertkish alynyp, jańadan qalyptalatynyn málimdedi. Aqańnyń toıyna barǵan eldiń kóńili sonda baryp ornyna túskendeı.
Ádebıet • 12 Qyrkúıek, 2022
Nysanbaı jyraýdy nege umyttyq?
Áýeli tarıhty ádebıetten oqyp, kınodan toqyǵan áldeqaıda sińimdirek, kókeıge qonymdyraq degen oıdamyz. О́ıtkeni jasynan qumartqan oqýshy bolmasa, tarıhı qujat pen taq-tuq etken derekti eki jastyń biri qabyldaı bermeıdi. Eseıip tolysqan sana bolmasa. Bul oraıda ádebıettiń jóni bólek der edik. Ras, kıno – sol ádebıettiń balasy, bel balasy da emes, nemere, shóberesi. Poezııa men prozadan shyqqan dramatýrgııa teatrdan keıin kınoǵa oıysqanyn eskersek, solaı.
