Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
429 materıal tabyldy

Ádebıet • 30 Jeltoqsan, 2022

Qara óleńniń jeńisi

Jylqyshynyń balasyna nemese jylqyshyǵa ómir attyń ústinen, jylqynyń qulaǵynan bastalady. «S.Seıfýllınniń «Taý ishinde» áni aıańshyl attyń júrisin eske salady» degenin bir emes, birneshe esti adamnan estigem. Qazirgi motosıkl mingen jylqyshylar túsinbeýi múmkin, negizi attyń ústi, onyń eleńdegen qulaǵy – nebir dúnıeniń kózin ashady. Júregi bar adamdy tabıǵı tepe-teńdikke (úılesim), esti arnaǵa túsirmeı qoımaıdy. Jol jorǵasy bar jelisti atqa taqymyń bir tıdi eken, tolqytyp ala jóneledi. Bálkim siz buryn olaı tolqyp ta kórmedińiz? Al eleńdegen qulaǵy aınaladaǵy ártúrli qubylysty ańdatqysh sezim núktesi sekildi... Muny áride tamyrynan tartyp jetkizýshi Asqar Súleımenov bolsa, beride aqyn Ǵalym Jaılybaıdyń óleńderinen ańǵaramyz.

Oqıǵa • 28 Jeltoqsan, 2022

Meıirim men qaıyrym

Eldiń bári úzdige kútken Dımash bul konsertte sońyna qaraı shyqty. «Astanalyq tyńdarmandarmen kezdespegeli de jyldar ótipti», dedi. Aýzyna alty qurlyq qaraǵan ánshi qazaqy bolmysy men sóz saptasynan tanbaǵan, halyqtyń arasyna kirip-shyǵyp, elge yqylasyn tanytty. Sonysyna saı sheksiz qoshemetke bólendi.

Ádebıet • 21 Jeltoqsan, 2022

Tarıhı analar beınesin somdaǵan

Dala syry dáýirlerdiń muńy men jyry, adamzattyń úni arqyly áspettelip jatsa, el men jer tarıhyndaǵy analar rólin qaıda qoıasyz? Osynaý uly daladaǵy ulaǵatty urpaqty dúnıege ákelip qana qoımaı, baǵyp-qaǵyp jetkizýshi, mahabbat pen meıirim syılaý­shy, kerek kezde eldik pen erliktiń týyn kótergen analar beınesiniń tutas galereıasyn halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, jazýshy Shárbaný Beısenovanyń shyǵarmashylyǵynan kóre alamyz.

Rýhanııat • 16 Jeltoqsan, 2022

Ult urany – azattyq

Qatty jerge turǵan qaq emes, ult degen ózine jaıly uly mekenge lyqsyp kep bitken teńiz ne muhıt sııaqty. Ol óz erkimen shalqyp jatýy úshin mańdaıyna altyn árippen jazylǵan azattyǵy bolýy tıis. Biz kún saıyn qyzmetke sony sezinip baryp kirissek, altyn basymyz tórde! Demek ult aıaýly azattyq sózin uran qylyp ustap ótýge boryshty.

Ádebıet • 13 Jeltoqsan, 2022

Aq tún, appaq sezim...

Syrbaı Máýlenovtiń «Aq tún» degen óleńi bar. Aqynnyń tamasha týyn­dy­larynyń qatarynan sol kezdegi Lenıngrad (qazirgi tarıhı Peter­bor) túniniń syr-sıpatyn óleń tilinde ózgeshe áspetteıdi. Ásirese Esil bo­ıynda Astananyń aq tún­derin keship kele jatqanda Syrbaı­dyń osy óleńi eske túsedi. Biz Peterbordyń aq túnderin kórgen joqpyz.

О́ner • 05 Jeltoqsan, 2022

Toqsan taraý, myń tolǵaý...

«Onda bir sumdyq syr bar estilmegen» deıdi ǵoı Muqaǵalı Maqataev qa­zaqtyń qara óleńi týraly. Týra osy sózdi qazaqtyń kúı ónerine de qarata aıtýǵa ábden bolady. Tek Alash topyraǵyna tán óner ataýlynyń ishinde kúı, onyń ishinde Ketbuǵanyń «Aqsaq qulany» ekibastan solaı. Tyńdaǵan saıyn ári-sári kúıge salady. Qazaq kúıleri, onyń ishin­de dombyrada tartylatyn týyndylardyń ilki bastaýy osy týyndy­dan bas quraıtyndaı seziledi. Dombyra aspabyna qa­tysty keıbir tarıhı oqı­ǵalardyń osy kúıdiń shy­ǵýy men aıaqtalýyna baı­lanysty aıtylatyny taǵy tegin emes.

О́ner • 30 Qarasha, 2022

Shertpe kúıler sherýi

Qazaq kúı óneri degende, onyń úlken mektebine jatatyn shertpe kúılerge soqpaı kete almaımyz. Osy oraıda, 1-3 jeltoqsan aralyǵynda Almatyda ótetin respýblıkalyq «Shertpe kúı» dástúrli mýzyka festıvali – ult rýhanııatyn nasıhattaýda úlken oqıǵaǵa aınalmaqshy. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory, kúıshi Janǵalı Júzbaev málim etti.

Ádebıet • 29 Qarasha, 2022

Ajaldy jeńgen Aspan

Bul da bir qyzyq áńgime, oqyrman! Bul da bir qyzyq suraq. Menimen kelispeýińizge de, kelisýińizge de bolady. Álemdi qutqaratyn adamzattyń aıaýly sezimderiniń biri desek, ol – túpsenimi shyǵar. Árıne, siz buǵan deıin ótken ǵulamalardyń sózderin keltirip, birneshe qısynǵa jyqqanyńyzben, olarǵa da neshe túrli ýáj ben daý aıtylyp, jazylyp júrgenin bilemiz. Máselen, Dostoevskııdiń «álemdi qutqaratyn sulýlyq» degen sózi keń taralǵanymen, oǵan da árkim ártúrli daý aıtady. Bireýleri «sulýlyq emes, meıirim, mahabbat qutqaratynyn» dáıekteıdi. Aqyry álemdi qandaı qasıet, nendeı sezim qutqarady degen suraq sol qalpy jaýapsyz qalǵanǵa uqsaıdy. Anyǵynda álemdi adamzat balasy qutqaryp qala almaıtyn sııaqty kórinedi. Tipti adamzattyń keıbir sezimderin tehnıkalyq qubylystar jalmap bara jatqanda mundaı áńgime aıtýdyń ózi... Kúlkili sııaqty seziledi, keıde. Al ádebıettegi keıipkerler álemi arqyly saralaı bastasaq, biraz jaıdyń beti ashylardaı kórinedi.

Ádebıet • 28 Qarasha, 2022

Jyp-jyly júrek býyndaı

Basynan ótpeı, júregine jetpeı jazbaıtyn sııaqty bolady da turady. Múmkin bir kezeńniń aıtýly oqıǵasy shyǵar, zamannyń zeriktirgen jattandy áńgimesi me eken, bálkim jalǵyz ǵana sáti ne mezeti delik, bári bir adamnyń basyna tap kele berýi múmkin emes qoı. Solaı bola tura, áńgimelerine áýlıeniń aıtqanyndaı senesiz. Qaltqysyz senesiz, qapysyz tanısyz tabıǵatyn. Bastan keshirgendeı áserlenesiz. Jyp-jyly júrektiń býyndaı baýraıtynyn qaıtersiz jáne. Sondyqtan biz tanyǵan Marhabat Baıǵut áńgimeshi bolyp týǵan, júre qalyptaspaǵan der edik.

Rýhanııat • 24 Qarasha, 2022

Jaqsynyń kózindeı jaıdary án

«Konsertimiz osymen aıaqtaldy» deıtin edi ǵoı ádette. Konsert aıaqtalady, án men kúı aıaqtalmaıdy, biraq. Bireýdiń júreginen shyqqan sáýle bireýdiń júregine ot bolyp túse me, shoq bolyp túse me, áıteýir tyńdaǵannyń janyn qozǵaı alsa, óner ıesiniń paryzy ótelgeni de. Demek án jaryqqa shyǵyp, kópshilikke jarııa bolǵasyn, súıip qalǵan demeı-aq qoıaıyq, sol týyndyny unatyp qalǵandardyń janynda, kóńilinde jasaı berýi bek múmkin.

Iаndeks.Metrıka