О́ner • 21 Qazan, 2022
Túrkilik rýhty shalqytqan kesh
Kóktem men jazǵa qaraǵanda qońyr kúz túrli-tústi kórinedi. Onyń boıynda kóktemniń de, jazdyń da qasıetteri bar. Sol sııaqty Astananyń keshi de ár tústi, ár tarapty. Bir shette opera men balet qoıylyp jatsa, ekinshi jaǵynda Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsertte» áldebir konsert, keshter ótip jatady. Sonyń birine ótken seısenbiniń keshinde kýá boldyq. «Turan» folklorlyq-etnografııalyq ansambli «Qazaqkonsertte» «Folk&Symphony» atty kesh berdi.
Rýhanııat • 21 Qazan, 2022
Kórip-bilgender «Astana elimizdiń júregi bolsa, sanaly ǵumyryn osynda sarp etken Nurǵoja Oraz Aqmola, Astananyń júregindeı edi» desedi. Aqyndyǵy bir tóbe, jazýshylyǵy bir beles, qaıratkerligi men ultjandylyǵy da óz aldyna bólek áńgime ekenin tilge tıek etti biletinder. Ulttyq akademııalyq kitaphanada aqyn, jazýshy, pýblısıst, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurǵoja Orazdyń týǵanyna 90 jyl tolýyna oraı ótken «Saryarqa sańlaǵy» atty eske alý keshte.
Ádebıet • 20 Qazan, 2022
Este saqtaý bir bólek te, júrekte saqtaýdyń jóni bólek. Júrektegi dúnıe kókeıden ketpeıdi ǵoı. Bara-bara arman-ańsarǵa aınalady. Muratyń bolyp mazdaýy da múmkin. Umytylyp bara jatyp qaıbir kúnderi júregińniń bir túkpirinen oıanyp, janyńdy jylytady nemese muńǵa batyrady. Kóńilińdi terbeıdi. Jan dúnıeńe syryn shashyp, sezimińdi baıytady. Ǵalıdyń jyry sııaqty. Ǵalı Ormanovtyń jyrmen destelengen syry sııaqty. Shýaqty, sáýleli shýmaqtardan nur atqan Ǵalıdyń júregindeı, Ǵalıdyń tilegindeı. Onyń sondaı jaımashýaq jyrlarynyń qýatyn sezingende, tipti óleń oqymaıtyndardy aıap ta ketýiń ǵajap emes.
Rýhanııat • 16 Qazan, 2022
Astanadaǵy Qanysh Sátbaev eskertkishiniń aınalasyna «Ulylar sózi» atty granıt syntastar kompozısııasy qoıyldy. Danalar sózi dalanyń balbaldaryndaı Qanysh Sátbaevtyń eskertkishin aınaldyra qaýmalap tur. Ǵulama ǵalymnyń ózi Sátbaev kóshesin betke alyp, álgi sózder oǵan jol ashyp turǵandaı áserge qaldyrady. Al onyń eskertkishine jazylǵan «Meniń halqym menen de bıik» degen sózi Qazaq pen Qanysh esimin máńgi ólmes bolashaqqa alyp bara jatqandaı.
Ádebıet • 13 Qazan, 2022
«Dermene»: qusa hám qus balasy...
Nebir asqar taýǵa bergisiz órlik bar, nebir kisi balasy kórmeýge tıis qorlyq bar, ómir boıyna, ǵumyr nuryna jetetin izgilik pen saǵynysh bar, adam túgili aıýanǵa tilemeıtin qatygezdik pen zulymdyq ta bar bul shyǵarmada. Osynyń bári bir-birimen shıelenisip, aıqasqa túsip jatady. Bastysy, úmitsizdik joq. «Úmit jibi úzilse – úgiler eń...» demeı me?
Rýhanııat • 12 Qazan, 2022
Konsert negizi Áshimtaıdyń «Qońyr qazymen» aıaqtalýy kerek eken baǵdarlama boıynsha. Oǵan án men kúıdiń yrǵaǵyna masaırap otyrǵan el kóne me? Taǵy surady. Onyń ústine áıgili «Qońyr qazdy» oryndaýshy – talantty kúıshi Janǵalı Júzbaı bolsa. Júsipbek Aımaýytulynyń «Ánshi» áńgimesindegi «Shapalaq ta shapalaq... Páli, shirkin! Bıs-bıs... Taǵy da shyq, taǵy da!..» degenindeı ǵoı. Tyńdarman professor, kúıshi Janǵalıdi qaıtarmaı, ekinshi márte kúı tilegende, Táttimbettiń «Bes tóresin» kúńirentti kúıshi. Konsert «Bes tóremen» aıaqtalǵanymen, ómir onymen aıaqtalmaǵanyn tiledik.
Ádebıet • 10 Qazan, 2022
Qazaq ádebıetinde kókpar taqyrybyna arnalǵan shyǵarmalar az emes. Prozada da, poezııada da barshylyq. Bizdiń elde, sonymen qatar túrkitektes halyqtar arasynda keń taraǵan oıynnyń túri (oıyny osylǵyrdyń oıyny mundaı bolǵanda, shyndaǵany qandaı bolmaq sonda?). Bizdińshe, oıynnyń da, sporttyń da atasy osy kókpar. Jigittiń jigiti, erdiń eri tartady muny. Tipti mańaılaı almaıtyndardy da kórgenbiz. Qazaq dalasynda eki myń, múmkin úsh-tórt myń jyldan beri búginge jalǵasqan joryqaldy «maıdan» dersiz. Ony da kózimen kórgen nemese dodanyń ishine kirgen biledi.
Tanym • 05 Qazan, 2022
Biz áýelgide memleket jeriniń tutastyǵy, shekara týraly jazbaq nıetimiz bolǵan. Teginde qazaq «jeri baıdyń – eli baı» dep beker aıtpaǵan. Týǵan jer, atameken atty qasıetter júre-júre adam sanasyna sińisip, sol halyqtyń ózine aınalyp ketetin sııaqty. Belgili sýretshi Seısenhan Mahanbettiń qylqalamynan shyqqan týyndy bizdi ult birligi men jer tutastyǵyna tikeleı baılanysty degen oıǵa jeteledi.
Egemen Qazaqstan • 05 Qazan, 2022
Keshe Astanadaǵy «Qazposhta» aksıonerlik qoǵamy dástúrli «Baspasózge jazylýshylar kúnin» uıymdastyryp, úmitterin úkilegen úsh taraptyń basyn qosty. Atap aıtqanda, qazposhtalyqtar men gazet-jýrnal ókilderi hám jazylýshy oqyrman arasynda qoıan-qoltyq qarym-qatynas ornady.
Ádebıet • 03 Qazan, 2022
Gúl – sulýlyq pen izgilik rámizi
Keń baıtaq qazaq poezııasynda gúl týraly tuńǵysh óleń jazǵan aqyn kim eken dep oıǵa qalasyń keıde. Abaı bastaǵan beridegi aqyndardyń qaı-qaısysynan bolsyn kezdestirerimiz anyq-aý. Bizdiń dalanyń topyraǵy uly, tamyry tereń bolmasa Abaı qaıdan shyqty degen suraq kóldeneńdeıdi. «Janyp turǵan jas ómir – alqyzyl gúl, sıpattaýǵa qyzyǵyn jetpeıdi til» (Birjan sal) deıtin joldar da joqtan týa sala ma? Qaıtken kúnde qazaq topyraǵyna bitken qunardan óngen óleń-jyrdyń tamyry tym-tym tereńde ekeni talas týdyrmaıdy.
