1983 jyly bul án orys topyraǵynda shyrqaldy. Alla Pýgachevanyń oryndaýynda. Biz, sóz joq, osy eldiń týyndysy eken dep keldik. Biraq ǵalamtordaǵy derekkózderde ándi 1969 jyly ırandyq tanymal ánshi Gýgýsh shyrqaǵany týraly vıdeo bertinde jarq ete qaldy. Ile-shala orys jýrnalısteri zertteý júrgizip, ony joqqa shyǵardy. Alaıda Gýgýshtyń ekranda sol 1969 jyly ándi shyrqap turǵanyn eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Orystardyń aıtýynsha, blogerler Gýgýshtyń ekrandaǵy beınesin ǵana qaldyrǵan da, onyń Pýgachevadan keıin shyrqaǵan daýysyn fon retinde jamaı salǵan. Iаǵnı burynǵy beınedegi daýysty joıyp, ánshiniń keıinnen oryndaǵan «zapısin» kiriktirip qoıǵan. Árıne, buǵan bas qatyrǵymyz kelmeıdi. Sebebi týyndy álemniń birneshe tilinde shyrqalyp, ǵalamǵa taralyp ketken. Tipti japon, koreı halyqtary da óz tilderinde shyrqaǵanyn bilemiz. Qazaq topyraǵynda atalǵan ánniń sózin aqyn Baýyrjan Álqoja tárjimalap, Roza Álqojanyń oryndaýynda jetti tyńdarmanǵa. Aty máshhúr án álemge jaıylyp, jahan ánshileriniń oryndaýynda qalaı keremet shyrqalsa, týyndynyń týýyna negiz bolǵan tulǵanyń taǵdyry da sondaı aıaýly, aıanyshty ári dańqty der edik. Ánshige essiz ǵashyq bolyp, jolyna mıllıondaǵan raýshan gúl tóseýshi keıipker – grýzınniń uly sýretshisi Nıkola Pırosmanı ekenin bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin. Ol jaıynda qalamger Talǵat Batyrhannyń «Párýana Pırosmanı» degen essesinde tamasha jazylǵan:
«Sol on toǵyzynshy ǵasyrdyń aıaq sheninde-aq úlken mádenıet ortalyǵyna aınalyp úlgergen Tıflıske gastroldik saparmen fransýz ánshisi Margarıta de Sevr kelse kerek. Osy kezde qaltasyna qarjy túsip, ájeptáýir áldenip qalǵan Nıko (Pırosmanı) da elmen birge erekshe konsertti tamashalamaı ma? Uzyn sózdiń qysqasy, áni men sáni kelisken álgi ánshige tula boıy tunǵan romantık qııalı jigit ǵashyq bolyp qalady. Aıdaı sulý arýdy aspannan túsken perishtege teńeıdi. Parıjdiń pań qyzy buǵan moıyn bura qoımaıdy. Mahabbat muńy mazalaǵan tıflıstik myrza qaıtkende qaratý nıetimen Margo jatqan meımanhana aldyna eki-úsh arba gúl ákeledi. Kimge arnalǵanyn támam el biledi. Bári bas shaıqap, tańdaı qaǵady. Shynymen de, mundaı márttikke ekiniń biri bara bermeıdi ǵoı. Ábden rıza bolǵan ásem bıkesh álgi jerde jomart júrekti jaısań gúrjiniń erninen súıipti deıdi.
Arada azǵantaı ýaqyt ótkende gastroli aıaqtalǵan Margo ǵaıyp bolady. Bar baılyǵyn mıllıon alqyzyl raýshanǵa jumsaǵan Nıko taqyr jerge otyrady. Sóıtip, baıaǵy kedeılik kepti qaıta kıedi. Otqa kúıgen jyndy kóbelekteı opyq jegen párýana Pırosmanı janyn jaralaǵan kúıiktiń kesirinen kúndiz kúlkiden, túnde uıqydan aıyrylady. Esesine eshqashan umytylmaıtyn, ertegige bergisiz álde ótirik, álde ras áńgime keıipkeri bolyp el esinde qaldy.
Tbılısı turǵyndary tańǵa aıtyp taýysa almaıtyn bul hıkaıa 1931 jyly orystyń ataqty jazýshysy Konstantın Paýstovskııdiń qulaǵyna tıedi. Grýzııa astanasyna at shaldyrǵan qalamger jaıǵasqan meımanhanasynyń qabyrǵasyn aıshyqtaǵan Pırosmanı sýretterin kózimen kórgenin jazyp, joǵarydaǵy baıansyz mahabbat jaıynda jazady. Sekseninshi jyldary arqaly aqyn Andreı Voznesenskıı men kórnekti kompozıtor Raımond Paýls «Mıllıon alyh roz» degen keremet án jazdy. Ony ataǵy jer jarǵan Alla Pýgacheva oryndaǵanda alqalaǵan áleýmet ádemi áserge bólenetin.
Aıtpaqshy, 1969 jyly Lývrda Pırosmanıdiń shyǵarmalary qoıylǵanda Margarıta de Sevr kelip óziniń portretin kóripti. Sondaǵy túsken fotosýreti saqtalǵanyn ınternetten oqyp bildik. Syrly aıaqtyń syry ketse de, syny ketpegenin kórdik» deıdi Talǵat Batyrhan.
Pırosmanı sýretterimen jalpaq eldi tirshiliginde-aq moıyndatyp, kartınalary kórmelerge qoıylyp, satylǵany týraly derekter az emes. Biraq eńbekteriniń kóbin avtor arzymaıtyn tıyn-tebenge saýdalaı bergen kórinedi. Jalǵyz Pırosmanıdiń basyndaǵy ǵana emes, álemdegi nebir uly sýretkerler keshirgen taǵdyrdyń bir sıqy osy. Onyń kúlli shyǵarmashylyǵyn aıtpaǵanda, ómirindegi osy oqıǵanyń ózi uly bolyp qalýyna jeter edi (ánge arqaý bolǵany). Alaıda boıynda sondaı bir alapaty bolmasa álgindeı márttikke barar ma edi? Jáne ómirindegi sol oqıǵa ǵalamat ánge aınalyp, sol án myńdaǵan tyńdarmannyń júregine óshpes sáýle uıalatyp júrgeniniń ózi adam aıtyp jetkize almaıtyn hıkmet emeı ne?! Quddy Pırosmanı sol gúlderdi qazirgi bizdiń jáne bizden keıin keletin urpaqtyń júregine egý úshin satyp alǵandaı áser qaldyrady.
