Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
429 materıal tabyldy

Ádebıet • 13 Maýsym, 2024

Dańq dramasy

Qalamger men bıleýshiniń dańqyn salystyrýǵa kelmeıtin shyǵar. Ártúrli pikir aıtýǵa, qısyn tabýǵa bolady, biraq ekeýi dúnıeniń aǵy men qarasyndaı eki bólek nárse. Soǵan qaramastan, sonaý HIV ǵasyrdan beri Ámir Temir men aqyn Qoja Hafız esimi el jadynda birge jasap keledi. Hafız taratqan izgilik pen rýh jasaý kerek edi de, Temir umytylý kerek edi dep oılaısyz... Kimnen úlgi alamyz, kimdi úlgi tutamyz?

Rýhanııat • 30 Mamyr, 2024

Ǵıbratty ǵuryptardy mansuqtamaıyq

Jahandyq damý jyldamdap, biregeı mádenıetterdiń basyna sý quıýǵa aınalǵanda, órkenıetti eldiń deni etek-je­ńin qymtap jatqany belgili. Salt-dástúri men ulttyq erekshelikterin saqtap, gúldendirýdi kózdeıdi. Máselen, koreıler ulttyq mádenıetin qaz-qalpynda saqtaý úshin baıyrǵy aýyldaryn sol qalpy ustap otyr. Tóbesi shóppen basylǵan qos sekildi eski úıler áli kúnge tur. Bizde bári quryp jatyr deýden aýlaqpyz, alaıda aıdyń, kúnniń ama­nynda ǵuryptyq qundylyqtarymyzdy burmalap, kelemejdegendeı jaǵdaılar áleýmettik jelilerdi aralap júr­geni belgili. Bir beınede orta jastan asqan adamdy besikke qundaqtap, astyna «kúıeýińiz úı kórmese, bólep qoıatyn besik satamyn» dep jazypty. Mıllıondaǵan qaralym jınaǵan jarııa ma­zaqty shyǵarýshylardyń oıyn­da ne baryn bilmedik. «El bolam deseń, besigińdi túze» degen qazaqtyń jandy jeri besik ekenin bile me eken? Osy oraıda mán-jaıdy aıtyp, el tanyǵan azamattardyń pikirin bilip kór­gen edik.

Tanym • 24 Mamyr, 2024

Qyrannyń kegi

«Kerege qanat dala búrkiti kóz ushynda qalyqtap júr» dep bastalatyn má­tindi umyta qoıǵan joq shyǵar búgingi orta jastan asqandar? Jazýshy Ilııas Esenberlınniń Altyn Orda trılogııasynyń bi­rinshi tomyndaǵy birinshi sóılem jáne bastapqy taraý osy qyran men Batý hannyń aıqasynyń negizinde tartys­ty órbıdi. Qanaty keregedeı búrkit. Sonda kıiz úıdiń sulbasy ushqaly qomdanǵan búrkit pe dep qalasyz. Jıylyp turǵan keregeni jaıyp jiberseńiz qanat bolyp shyǵa keledi. Desek te aıtpaǵymyz basqa.

Qoǵam • 24 Mamyr, 2024

Qalyqtaǵan kúı-qudiret

Qazaq mýzykasyna, ásirese kúı ónerine Sáken Seıfýllınniń qosqan úlesi az emes. Jalǵyz-aq Ábiken Hasenuly ekeýiniń dos-jar bolǵanyn, asharshylyq jyldary Arqadan Almatyǵa jetip jany qalǵan kúıshini qamqorlyǵyna alyp, baǵyt kórsetkenin, Zataevıchtiń «Qazaqtyń 1000 áni» jınaǵyna birneshe án-kúı jazdyrǵanyn atasa da jetkilikti shyǵar. Qatelespesek, sonyń biri – «Abylaı han atty áskeriniń marshy» dep atalady. Mýzykalyq muramyzǵa osynshama janashyrlyqpen qaraǵan, ózi de sazger Sákenniń 130 jyldyǵyna oraılastyrylǵan «Kúı qudireti» atty jas kúıshilerdiń qalalyq baıqaýy Astanadaǵy S.Seıfýllın murajaıynda ótti.

Álem • 24 Mamyr, 2024

Álem qaraǵan alaqandaı túbek

Koreıa Respýblıkasynda, ásirese mamyr aıynda mereke kóp. Otbasy kúni, muǵalimder kúni, taǵysyn taǵylar. Bıyl Býddanyń týǵan kúni men (15 mamyr) ustazdar kúni qabat kelipti. Býdda kúni koreı halqy demalady, muǵalimder kúni - jumys. Bir jeti ótetin Býdda kúni bul elde halyqtyń yntymaǵyn arttyryp, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtatyn merekege para-par. Túrli festıval aıasynda el ulttyq tanymdarymen qaýyshyp, jas urpaq tól tarıhymen tabysady. Koreılikterde Býdda tanymy ózgeshe, senim men izgilik, ulttyq tanym men tárbıe ǵana emes, eń bastysy kúndelikti daǵdylarǵa negizdelgen.

Álem • 22 Mamyr, 2024

Kóz jaýyn alǵan Koreı túbegi

Bizdiń ushaq kókke kóterilgende Ońtústik Koreıa uıqyda jatsa kerek. Qazaqstan ýaqytymen túngi ekilerde oıansaq, koreı túbeginiń aspany appaq, tań atyp ketipti. Qazaq dalasynda qas qaraıǵanda koreıler uıqydan turyp, iske kirise bastaıdy. Bul el bizden 4 saǵat alda, «LG», «Samsung», «Hyundai», «Kia», taǵy basqa kompanııalaryn elestetseńiz, osy 4 saǵatyńyz qanshaǵa uzarady? Qyryq saǵatqa ma, qyryq jylǵa ma?

Án • 03 Mamyr, 2024

Kenenniń Kóksholaǵy

Kenen desek, kókeıge bir­den «Kóksholaq» keledi. Basqany qaıdam, bizge solaı. Bala kúnimiz­den «Kóksholaq» ánin tyń­­dap, aqyn ómirinen az­dy-kópti habarymyz bol­­ǵa­nyn, árıne, maqtan tu­ta­myz. «Oı jaılaýy» men «Boztorǵaıyn» elden jyraq elsizde kelsin-kelmesin ańyratyp salma­ǵan qazaqtyń qazaqty­ǵyna kúmándanýǵa bolatyn erterekte. 90-jyldardyń basynda ánge uııtyn ha­lyq bar-dy. Kenen ánderin yńyl­­daıtyn jandar kez­de­setin.

Kıno • 02 Mamyr, 2024

Bir tamshy mahabbat

«Aıka» degen ataqty fılm esterińizde shyǵar. Qandasymyz Samal Eslıamova osy fılmdegi róli úshin halyqaralyq Kann kınofestıvaliniń «Úzdik aktrısa» atalymyn ıelenip, ata­ǵy shyqqan týyndynyń arqaýy – adam taǵdyry. Máskeý perzenthanasynda bosanǵan qyrǵyzstandyq emıgrant – Aıkanyń ekinshi atyn «Taǵdyr» deýge ábden bolady. Taǵdyr ma, talapaı ma dep taǵy oılaısyz.

Talbesik • 01 Mamyr, 2024

Tobylǵyjarǵandy nege umyttyq?

Qazaq dalasynda qandaı brend bar? «Bizde mynadaı bar, mynadaı bar» dep kórsetetindeı, mynaý qazaqtyń óziniń oılap tapqan tól mádenıeti deýge jiligi tatıtyndaı ne bar? Dombyra, qobyz, kıiz úı, qymyz, qamshy, asaý úıretý, taǵysyn taǵylar. Bilip qoıyńyz, osylardyń arasyndaǵylardyń keıingi úsheýine tobylǵynyń qatysy bar. Qazaq attan aýyp, qolynan qamshy túsken soń, tobylǵysyn da umytýǵa aınaldy. Maýsymy týǵan soń, amaly ótip jatqan soń, muny da eske salǵannyń artyǵy joq.

Qoǵam • 01 Mamyr, 2024

Besikti masqaralaý – dástúrdi mansuqtaý

«Jer astynan jik shyqty, qos qulaǵy tik shyqty» demeý­shi me edi mundaıda. Negizi kúletin nárse emes. Jylaǵanda ne tabasyz? Mysqyldasań – óz jurtyń. Degenmen aldyn alǵan durys-aý.

Iаndeks.Metrıka