Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
441 materıal tabyldy

Talbesik • 01 Mamyr, 2024

Tobylǵyjarǵandy nege umyttyq?

Qazaq dalasynda qandaı brend bar? «Bizde mynadaı bar, mynadaı bar» dep kórsetetindeı, mynaý qazaqtyń óziniń oılap tapqan tól mádenıeti deýge jiligi tatıtyndaı ne bar? Dombyra, qobyz, kıiz úı, qymyz, qamshy, asaý úıretý, taǵysyn taǵylar. Bilip qoıyńyz, osylardyń arasyndaǵylardyń keıingi úsheýine tobylǵynyń qatysy bar. Qazaq attan aýyp, qolynan qamshy túsken soń, tobylǵysyn da umytýǵa aınaldy. Maýsymy týǵan soń, amaly ótip jatqan soń, muny da eske salǵannyń artyǵy joq.

Qoǵam • 01 Mamyr, 2024

Besikti masqaralaý – dástúrdi mansuqtaý

«Jer astynan jik shyqty, qos qulaǵy tik shyqty» demeý­shi me edi mundaıda. Negizi kúletin nárse emes. Jylaǵanda ne tabasyz? Mysqyldasań – óz jurtyń. Degenmen aldyn alǵan durys-aý.

Ádebıet • 29 Sáýir, 2024

Baýyrsaq kerek, baýyrsaq!

Áýezov keńinen toqtalyp jazýdy armandap ketken, aqyn dep aıqaılatyp taqyryp qoıýǵa laıyqty shaıyrdyń biri – Hamıt Erǵalıev ekeni anyq. Muny aqyn týraly maqalasynda Ulyqbek Esdáýlet jazypty: «Uly Muhtar Áýezov ómirden óteriniń az-aq aldynda «Qurmanǵazy» poemasynyń jalǵasyn oqyp shyǵyp: «Baıaǵy pikirim aryqtaǵan joq, semirdi. Aldymda shetelderge saparlarym tur. Sodan oralysymen seniń osy dastanyń týraly keńinen tolǵap jazbaq oıym bar. Dastanyńdaı ómir kesh!» dep qushaqtaǵan eken», deıdi U.Esdáýlet. Búginde esimi kóp atala bermese de, qazaq óleńin bir bıikke kóterip, arnasynan asyp-tógilgen alapat oı men sezimniń dúbirin Erǵalıev jyrlarynan tabasyz. Sondyqtan áńgimeniń álhamyn osylaısha Áýezovtiń sózimen bas­tap jatsaq, jastanyp oqýǵa ábden laıyqty shedevr shýmaqtar taqııańyzǵa tar kelmeıdi dep bilińiz.

Qoǵam • 26 Sáýir, 2024

San qyrly qalamger

Astanadaǵy Ulttyq aka­de­mııalyq kitaphanada Qa­zaq­­­stan­nyń halyq ja­­z­ý­­shysy, Memleket­tik­­ syılyqtyń laýrea­ty­ Sáken Júnisovtiń 90 jyl­­­­dyǵyna arnalǵan «San­ qyrly Sáken seri» at­ty ǵylymı-táji­rı­be­lik konferensııa ótti.

Kıno • 25 Sáýir, 2024

Basyn jutqan baıǵus

Úsh mınýtqa da tolmaıdy eken uzaqtyǵy. Eki mınýt on jeti sekýnd qana. Biraq brıtandyqtar fılm degen aıdar taǵypty. Eki jarym mınýttyń mólsherindegi túsirilim. Beınerolık emes, beınesıýjet te emes – fılm. Qysqametrli bola ma, basqa anyqtaýysh qosyla ma, kıno degen soń týyndyǵa biz de nazar tiktedik. Jiligi tatymaıdy deı almadyq. Bir emes, eki emes, halyqaralyq tórt marapat berilipti. Aǵylshyn rejısseri Fılıp Sensom men ssenarıst Ollı Ýılıamstyń bul týyndysynyń ataýy da asa kúrdeli – «Qara qurdym», qys­qametrli fılm 2008 jyly shyǵypty jalǵannyń jaryǵyna.

Tanym • 25 Sáýir, 2024

«Qudaı sóziniń» qudireti

Bizdiń ult o basta bir aýyz sózden kóktep, kórkeıgen sekildi bolady da turady. Ol qandaı sóz deseńiz, «Qozy Kórpesh – Baıan sulý» jyrynda Qarabaı men Sarybaı sert baılap, quda bolǵandaǵy sóz. Ol bálkim qaryn quda, álde ekeýin serttestirgen dostyq shyǵar, áıteýir osyndaı kóbeıý men molaıýǵa, ıaǵnı ósip-ónýge, óris keńeıtip, órkendeý jolynda jaqsylyqqa jaralǵan qasıetti sóz ekeni daýsyz.

Qoǵam • 19 Sáýir, 2024

Tórt kitaptyń tusaýy kesildi

«Astana Eurasian Book Fair – 2024» halyqaralyq kitap kórme-jármeńkesiniń aıasynda tórt kitaptyń tusaýkeser rásimi boldy. Memleket jáne qoǵam qaıratkeri, akademık, Senat depýtaty Darhan Qydyráliniń «Tamyr» jáne «Abyzdar amana­ty», professor Serik Negı­mov­tiń «Sheshendik óner», ádebıet synshysy, pýblısıst Amangeldi Keńshi­lik­ulynyń «Júrektiń sózi» kitaptary tanystyrylyp, avtorlary eńbekteriniń negizgi baıanyna toqtalyp, oqyrmandaryna qoltańba berdi.

Qoǵam • 19 Sáýir, 2024

Qaıtalanbas Qańly jazbalary

«Túrkistan oblysynan tabylǵan Qańly jazbasy oryndalý formaty turǵysynan qazaq tarıhyn jazba mádenıeti qalyptasqan ejelgi órkenıettermen teńestiredi» deıdi arheolog Aleksandr Podýshkın.

Tulǵa • 12 Sáýir, 2024

Qara tastan halyq ánine deıin

Aspan men jer, ómir týraly áýeli ertegiler men ańyz-áńgime, jyr-dastandardan estip baryp qııaldaı bastamaı ma ol kezdiń balasy? Týa sala esep-qısappen bas aýyrtyp, formýlaǵa kózi túsetin bala áli de kem de kem shyǵar. Al halyqtyń ulttyq tanymy men rýhanı qazynasyna qanyp, ýyzynda jaryp ósken balanyń tanym-túsinigi, oılaý júıesi anaǵurlym keń, ǵylymı paıymdaýynyń aýqymy sheksiz qalyptasaryn Qanysh Sátbaev ómirinen ańdaýǵa bolatyndaı.

Ádebıet • 10 Sáýir, 2024

Godekan

«...Shoqyǵa shyqsańdarshy han kóterip, Tartysyp bir-birińdi tabalamaı», depti Nesipbek Aıtuly «Aǵalar-aı» óleńinde. Bul óleńniń týýyna ne áser etkenin bilmeımiz, biraq el sengen úlkenderdiń maıda-shúıdege «ilingen» maıshabaqtyǵyna nalyǵannan týǵany baıqalady. Qazaq dalasynda shoqyǵa shyǵý, tóbege jınalýdyń máni zor. Eldik ister atqarylatyn jer. Onyń ústine han kóterý bolsa. «Kúltóbeniń basynda kúnde jıyn» degen ataqty sóz de budan alys ketpeıdi.

Iаndeks.Metrıka