Jádiger • 25 Jeltoqsan, 2023
Álem tanyǵan qazaq balýany, Uly dalanyń birtýar perzenti, kúsh atasy Qajymuqan Muńaıtpasulynyń qanjary 111 jyldan soń Astanadaǵy Ulttyq mýzeıge tapsyryldy. Buǵan deıin qoldan-qolǵa ótip kelgen qanjardy álem jurtshylyǵyn tańǵaldyrǵan balýanǵa 1912 jyly Ystanbuldyń ákimi Shaǵyr pasha syılaǵan kórinedi.
Rýhanııat • 19 Jeltoqsan, 2023
Eli men jeriniń qaıǵy-qasiretin jan-júregimen tereń sezingen aqyn Maǵjan Jumabaı HH ǵasyr basynda Alash arystarymen birge qalaı da ultyn oıatýdy kóksegeni málim. Sondaǵy asa bir qamyryqty óleńi «Qazaq tili» edi. «Kúsh kemidi, aıbyndy tý qulady, Keshe batyr – búgin qorqaq, buǵady» dep bastalatyn shaǵyn ǵana jyrda bárinen kúder úzgen aqyn eń sońynda úmitti ulttyń ana tilinen tabady. «...Tarap ketken balalaryńdy baýyryńa, Aq qolyńmen tarta alarsyń sen, tilim!» dep aıaqtaıdy. Álkeı Marǵulansha aıtqanda, «Qazaq halqy úshin Maǵjan Jumabaıdyń mańyzy aǵylshyndar úshin Shekspırdiń, orystar úshin Pýshkınniń mańyzynan kem emes». Demek, osynshama uly aqynnyń bulaı deýinde úlken mán bar.
Qoǵam • 16 Jeltoqsan, 2023
Ábish Kekilbaevtyń «bodandyq bizdi qalaı synasa, bostandyq ta solaı synaıdy» degen sózi bar. Ustarǵan aqyl men ushtalǵan oı, shyńdalǵan rýhtyń sózi bul. Eldik pen bostandyq, azattyq pen ult úshin kúreste kóresini kórip, ábden shyńdalyp shyqqan táýelsiz sana týdyrǵan sóz qazaqtyń mańdaıyna syıyp tur. Allasy alqap bere salǵan aınalaıyn azattyqtyń Alash balasyna qanshalyqty qymbatqa túskenin de osy biraýyz sózden baǵamdaımyz.
Tarıh • 15 Jeltoqsan, 2023
Keńestik qıyn jyldarda jyraýlar rýhy, qobyz saryny bizge Mahambet jyrlarymen birge keldi. Namys bolmaǵan jerde, uly súıispenshilik bolmaǵan jerde erlik pen eldik te, keńdik pen teńdik te joq-aý, shamasy. Bylaıynsha aıtqanda, eshteńe joq. Uly súıispenshilik úlde men búldege oranǵan Kúnikeı qyz bolyp qana kórine me? Altyn taq, han saraıy sııaqty qylań berýi kerek pe álde?
Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2023
Alash arystarynyń aqtalýy, kıeli taıqazannyń elge qaıtýy, qar astynda qalǵandaı Naýryzdyń qaıta toılanýy, Ahmet Iаsaýı kesenesiniń qalpyna keltirilýi, taǵysyn taǵy. Osynaý ulttyq órede atqarylǵan qyrýar istiń basynda О́zbekáli Jánibek tur. Onyń basqan qadamy men jasaǵan ár isi ult mereıine aınalyp otyrdy. Ol týraly Astanadaǵy Ulttyq mýzeıde ótken «О́zbekáli jáne mádenı maıdan» atty kitaptyń tanystyrylymynda jan-jaqty aıtyldy.
Poezııa • 05 Jeltoqsan, 2023
«Tań atady. Tús. Ymyrt, tún kiredi.Estiledi Mýzanyń muńdy lebi.Ermıtajda kúlip tur Djokonda,Jylap turǵan shyǵar ol?Kim biledi...»
Ádebıet • 29 Qarasha, 2023
«Syrtym – bir qońyr baǵlan, ishim – bir kekti qabylan. Qabylan aıbat shegedi, qabanǵa azý janyǵan. О́z ishin tanyp-bilmegen, ózgeni qashan tanyǵan?» (Nesipbek Aıtuly). Bul joldarda bári ózińdi tanýdan bastalatynyn meńzep qana qoımaıdy, búkil jan dúnıesiniń qarsylyǵyn áıgileıdi. Al eger ishine kek qatyp ashynsa, qabylanyń almaıtyny joq.
О́ner • 27 Qarasha, 2023
О́nerdi qadirleıtin óreli jora qaıda?
О́nerdiń qunyn bilý qoǵamnyń ózine baılanysty. «Qazaqqa óleń degen bir qadirsiz», dep Abaı ana zamanda kúıingen, sol áli kele jatyr. Bul – ashy da bolsa shyndyq.
Qoǵam • 26 Qarasha, 2023
«Etıka, estetıka, epıka. Osy úsh ıeniń ortasynda Alpamys Faızolla bar. Sondyqtan bunda poezııa bar. Lırıka, usynys, saýal bar... Alpamys jyrlarynan aspandy kóremiz, Abaıdy kóremiz. Abaı barlyq aqynǵa vaksına. Aryqtap, shóldep, sharshap kele jatqanda Abaı atty vaksınany bir quıyp alǵan kezde myna Alpamystaı aqyndar paıda bolady. Alpamysta qara óleńniń ǵajaıyptary bar. Qara óleń – aqyn úshin dopıng. Álemdik deńgeıdegi eń uly aqyn kim desek, ultynyń dástúrin, tamyryn, qanyn umytpaǵan aqyn. Sondyqtan, Alpamys baýyrym, seniń janqaltańda on shaqty ǵasyr bar, uly qara óleń bar, álemniń qaı jaǵynan da kórinetin uly Abaı bar. Sen – táýelsiz Qazaqstannyń eń tamasha aqynysyń». Bul – belgili aqyn Suraǵan Rahmetulynyń jas shaıyr Alpamys Faızollanyń jyr jınaǵynyń tusaýkeser rásiminde sóılegen sózi.
Taǵzym • 22 Qarasha, 2023
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaq lırıkasy jáne Marfýǵa Bektemirova poezııasy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Belgili aqyn hám aýdarmashy, pýblısıst marqum Marfýǵa Bektemirovanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan rýhanı is-sharada qazaq jyrynyń órisi, tárbıelik máni men tanymdyq sıpaty týraly taqyryptar qozǵaldy.
