Ádebıet • 25 Aqpan, 2024
Baıyrǵy ádebıetin, ańyz-áńgimelerin, ertegi-mıfterin jańǵyrtqan el jutamaıdy. Muqaǵalı «qýat alyp jyryna báz daladan» degendeı, burynǵy ilki bastaýyn qasterlegen ult sony jańǵyrtyp, zamanaýı jasandyrǵan saıyn órkendeıtin sııaqty bolady da turady. Qazirgi nebir keremet jaýhar týyndylar, fılmder (máselen, «Avatar») ejelgi mıfter men ertegilerden tamyr tartatyny baıqalady. Álemdik órkenıet te eń ejelgi ertegilerdiń sońynan qýa-qýa, aqyry búginde ǵylymı tehnıkalyq jetistikter sonyń bárin basyp ozǵandaı. Ol basqa áńgime desek te, qandaı da bir qundylyqtar men jetistikterdiń bastaýy ejelgi ádebıet pen ertegi-ańyz áńgimelerge súıenetini nesi eken?
Poezııa • 22 Aqpan, 2024
Aq kıik, jez kıik, qyzyl kıik týraly ańyz kóp el ishinde. Tek qazaq dalasyna tán janýar bolǵan soń ańyzymen qosa kúıi de, áni de mol. Poezııalyq, prozalyq shyǵarmalar qanshama. Osylardyń arasynda alǵashqylardyń biri bolyp qulaqqa shalynary kóneden kele jatqan kúıler, olardyń arasynda Yqylastyń «Jezkıigi» bolsa kerek. Qurmanǵazy shalǵan «Aqsaq kıiktiń» jóni basqa. Teris buraýda tartylatyn Yqylastyń «Jezkıigi» qandaı keń arnaly kúı bolsa, soǵurlym ańyz-áńgimesi de mol.
Ádebıet • 20 Aqpan, 2024
«Kúnikeıdiń jazyǵynda» Júsipbek Kúnikeıdiń «jazyǵyn» ǵana sýrettemeıdi ǵoı. Jalǵyz-aq áıel teńsizdigi emes. Adam quqyǵy, ar bostandyǵy týraly tolǵaı kele kúlli qazaq ómirin sýretteıdi. Jalpy, shyǵarmanyń aýqymy keń, aspany bıik, sondyqtan shyndyǵy da jalǵyz keıipkerge baılanyp qalmaǵan. Árkim ózinshe unatyp, boılaǵanynsha oı qoryta beredi. Tutas shyǵarma bylaı tursyn, ár bólimindegi bir úzindini kesip alyp sóıletse de kóptegen jaıtqa kýádar bolamyz.
Kıno • 14 Aqpan, 2024
1969 jyly qazaq dalasy qarqyldap turyp bir kúldi. Kúlkisi mynaý Alataýdan anaý Máskeýdi sharpydy. Bul 1936 jyly Máskeýdegi Qazaq óneri men ádebıetiniń onkúndiginde qoıylǵan «Qyz Jibek» operasynda Bekejan bolyp kúlgen Qurmanbek pen kóp aıtyla bermeıtin aqyn Taıjan Qalmaǵambettiń «Saq-saq» kúlkisinen keıin estilgen Ámına О́mirzaqovanyń kúlkisi edi.
Ádebıet • 13 Aqpan, 2024
Burynyraqtaǵy qazaqtar bilgen shyǵar. Ǵaıyptan taıyp arystan ne jolbarys tap kelse, qandaı áreketke kóshý keregin. Sebebi dalamyzda bertinge deıin jolbarys bolǵany belgili. Keıinnen tuqymy quryp ketken soń, joq nársege kim bas aýyrtsyn? Muhtar Shahanov «Gımalaı jolbarystary» degen óleńinde osy týraly tolǵanady ǵoı. Aqyn onda jolbaryspen kezige qalǵan adam ne isteý keregin shetelde júrgende jolbarys aýlaýshydan estigenin keltiredi.
Baıqaý • 12 Aqpan, 2024
Oqýshylar men muǵalimder arasynda kitap oqý mádenıetin kóterý maqsatynda A.Baıtursynuly Bilim akademııasy respýblıkalyq «Úzdik oqyrman» muǵalimder baıqaýyn uıymdastyryp, qorytyndysy saltanatty jaǵdaıda ótti. «Oqýǵa qushtar mektep» jobasy aıasyndaǵy baıqaý Astanadaǵy Y.Altynsarın atyndaǵy BINOM SCHOOL mektep-lıseıinde qorytyndylandy.
Jádiger • 08 Aqpan, 2024
Dombyra men qobyzsyz qazaqtyń kúni bolmaǵan. Bul aspaptar eldiń esin kirgizedi dese artyq emes. Atam zamanǵyny ǵana emes, aldaǵyny da baıyptaýǵa úndeıdi. Rýhtandyrý arqyly. Budan bes myń jyl buryn tasqa qashalǵan tańbalardaǵy dombyra, qobyzdy aıtpaı-aq qoıaıyq, tipti Qazaq handyǵy zamanyndaǵy jyrlardy qozǵamaǵannyń ózinde Abaı aıtpaı ma? «Qobyz ben dombyra alyp topta sarnap...» dep. «Qobyzdyń shanaǵynda esil «Erden» (Ǵ.Jaılybaı) bolyp órbı beredi. О́lgen balasyn aza tutyp basyn kótermeı jatyp alǵan sol Sandybaıdyń Erdenin kúı táńiri Yqylas qobyzymen baryp jubatqanda bir-aq turǵany týraly derek jeterlik el aýzynda. Ádebıetke de az enbegen bul týraly.
Án • 08 Aqpan, 2024
Iá, Zulqııanyń ánin oryndamaǵan ánshi kemde-kem shyǵar. Sonaý Sákender zamanynda da, búgingi bizdiń ýaqytta da. Áride Maıra Ýálıqyzy, beride Ramazan Stamǵazıev salǵanynan-aq erteden kele jatqan shoqtyqty týyndy deýge bolar. Qatelespesem, birer baǵdarlamaǵa da ózek bolǵan shyǵarma. Sóz basynda Sákendi de tegin atamadyq, án týraly tuńǵysh jazýshylardyń biri de osy babamyz ba eken degen oıǵa qaldyq.
Ádebıet • 06 Aqpan, 2024
Otqa janǵan taldyń qabyǵyn nemese álsiz ǵana jas buta, álde shıdi kórgen shyǵarsyz. Shı degende, dalada túptelip ósetin tabıǵıy. Túbirine at súrinedi ondaı shıdiń. Qalyń qaraǵan men tobylǵy, nebir qııa tastan eki attap aman ótetin keı júırik shı túbinen súrinip ketip jatady. Jaıylyp ósken bir túp shıge bir úıir jylqy toıattaıdy deıtin úlkender. Múmkin asyryp aıtty ma eken, álde bir túp shı degeni bir túbirden ósip jetilgen birneshe túpten tura ma eken, bilmeımin.
Suhbat • 05 Aqpan, 2024
Kúmbirlegen kúıge eljiremeıtin qazaq joq
– Tólegen Shańǵytbaıuly, Astanada keıingi jyldary kúı ónerine basa mán berilip, «Kúı anasy» qorynyń jumystary kózge kórine bastady. Atalǵan qor týraly aıta ketseńiz.
