Ádebıet • 21 Qarasha, 2023
О́leń-jyrdyń júırigi Jambyl toqsan jastan asa bere Grýzııaǵa barǵany jóninde derek bar. Shota Rýstavelıdiń «Jolbarys terisin jamylǵan batyr» dastanynyń 750 jyldyǵyna baılanysty shyǵarmashylyq sapar týraly málimetterdi ǵana emes, biz soǵan baılanysty týǵan eki birdeı óleńdi bilemiz.
Tarıh • 19 Qarasha, 2023
Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń armany men muraty, oıy men múddesi belgili ádebıette. О́zi aıtpaqshy, «Qarańǵy qazaq kógine órmelep shyǵyp Kún bolam» degennen asqan ne murat kerek. Aqyry solaı boldy da. Murat-múddesi bolǵan soń onyń qaıǵysy men qapasy, muńy men nalasy jáne bar. Bizdińshe, Sultanmahmuttyń nalasy degen oqshaý taqyrypty ádebıetke engizgen jazýshy – Muhtar Maǵaýın. Jıyrma jeti jyl ǵana jasaǵan aqynnyń kúndeliginde birer sóılem, bir top óleń retinde saqtalyp, kúlli qazaq dalasyna taraǵan, óń ókinishtisi, sol kezde, zamanynda qalyp qoıǵan nala emes. Jáne jalǵyz Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń ǵana emes, kúlli qazaqtyń nalasy men kóz jasy.
Ádebıet • 13 Qarasha, 2023
Kóz jastan kóktegen qaısar muń
Onyń óleńderi júrek pen jannyń bitisinen estilgen úndeı názik. Názik te bolsa qaısar. Bolmashy ǵana sol ómir lebi burqansa, daýyl turǵyzýǵa qaýqarly, kúbirlep-sybyrlasa, shym-shymdap boıyńdy bılep alady. Aqynnyń oqyrmany kóp bolatyny sodan bolýy kerek. Dáýren Berikqajyuly jyrlarynda artyq sóz, ádemilikke jetemin dep álemishtegen jasandy tirkes joq.
Qoǵam • 01 Qarasha, 2023
Reseıdegi Qazaqstannyń elshiliginde «Shákárim – Abaı murasynyń izbasary» atty dóńgelek ústel ótti. Abaı amanatyna adaldyq tanytyp, kókjıegin keńeıtken qazaq oıshylynyń 165 jyldyq mereıtoıy Reseıde ótýine Qazaqstannyń elshiligi muryndyq boldy.
Ádebıet • 01 Qarasha, 2023
Adam janyna tereńirek úńilgen saıyn túpki sezimderi men beısana áreketteri ashyla bastaıdy. Túpsana deýge keletin shyǵar bulardy. Tipti keıbiri oqys, tóten, shetindeý kórinip jatady. Qýanǵanda, qaıǵyrǵanda bir-birine uqsaǵanymen, kisi balasy qatty kúızelip, jany murnynyń ushyna kelgende, ashyqqanda, ashýlanǵanda ártúrli minezder shyǵaratynyn ádebı shyǵarmalardan kóptep kezdestirýge bolady.
Kórme • 24 Qazan, 2023
«Túrkistan eki dúnıeniń esigi ǵoı», (Maǵjan) ıaǵnı eki dúnıeniń qaqpasy ekenin áıgilegendeı kórme Respýblıka kúni men Túrki memleketteri uıymynyń 10-mereıtoılyq sammıtine oraı Ulttyq mýzeıde ótti. Munda Qazaq handyǵynyń ǵana emes, uly Turan, túrki elderi ortalyǵynyń tamyrly tarıhynan syr shertetin jádigerler kimdi bolsyn beıjaı qaldyra qoımas.
Ádebıet • 19 Qazan, 2023
Kóktemde qar sýy qaıta, jylqynyń jony kúnge bir qyzyp, tisin kókke endi qadaı bergende jelqursaq aıǵyr mingender jaqsy biledi. Janýar jaı turǵanda qalaı bılep, bir qyryndap júretinin. Basyn qaqshıta qulaǵyn tigip alǵan besti aıǵyr júrmeı-aq tórt aıaǵynan bılep bara jatady. Onyń shoq basqandaı alshysynan túsken, túsip otyrǵan aıaq alysynan arynyn sezerge kerek. Mingen boıda týlap ala jónelgen shý asaý taı-qunannyń ári-beri tartqany jaı delbeńbaı bolyp qalady. Meıli, shý asaý bolsa da. Al kisinese demi ókpe-baýyryn, júregimen qosa syrtqa atyp jibererdeı álgi besti aıǵyrdyń ornynan qozǵalyp ketkeniniń ózi jer teńselip ketkendeı áser etedi. Ony ustap, tizgindep otyrýda ońaı emes. Týra sol sııaqty áserdi shyǵarma oqyǵanda da baıqaýǵa bolady. Alyptardyń kesek týyndylary oqı bastaǵanda tórt aıaǵyn teń basqan tarlandaı arnalanyp, janyńdy uly bastaýlarǵa ala jóneledi. Taý teńselip ketkendeı, jer qozǵalyp, jazyq aǵyp, qum kóship bara jatqandaı. Jazdygúni kóz ushyndaǵy taýlardy saǵym kóterip áketkendeı, tura-tura zerikken dúnıe bir sátte qozǵala barady. Solardyń arasynan arna taýyp ǵumyrlar kóshedi. Dáýirler qulaǵyn qyltıtyp, ǵasyrlardyń júgi syz beredi.
Basylym • 19 Qazan, 2023
Qaı eldiń balalary tárbıeli, oqýshylary zerek, jastary bilimdi, sol el ozbaı qoımaıtyny dáleldenip bolǵan. Sondyqtan damyǵan elder birinshiden, balaǵa kóńil bóledi. Kıimi bútin, tamaǵy toq degen áńgime júrmeıdi endigi ýaqytta. Áýelgi másele – oqýshynyń rýhanı qoregi. Sondyqtan balalar ádebıetiniń ornyn aıtyp, túsindirip jatýdyń ózi artyq.
Zerde • 12 Qazan, 2023
Sózdiń asylyn terip, talǵap jazatyn Táken Álimqulovtyń shyǵarmalary «áý» degizbeı qoımaıdy. Kólemdilerin aıtpaǵanda, shaǵyn áńgimeleriniń ózi nege turady? Ásirese «Kókpary» qyzyq qoı. Toqtyqtan ishi qyzbaǵan, toıyp ta, tońyp ta sekirmegen Tarbannyń qylyǵy kimdi bolsyn qaıran qaldyrady. Oqyrmandy suraqtyń astyna alyp, oılandyrady.
Tanym • 11 Qazan, 2023
Aldyńyzdan ártúrli nıet kólbeńdeıdi. Jalt-jalt etip nemese tunjyrap, bolmasa bir qalypta shyǵa kelgen et pen súıektiń qosyndysy ǵana emes, peıilder tóbe kórsetedi. Bolmys pen sana, kóńil men júrek ıeleri. Aqyldy bastar, sezimtal jandar, órkókirek keýdeler Allanyń aldyna barǵanda birdeı ǵoı, biraq. Qaı-qaısysy bolsyn, qoldaryn jaıyp minájat etedi. Júregi men kóńilin jaıyp qulshylyq ete me? Másele sonda sııaqty. Sana-sezimi men kókiregi qalaı ámir etse, sony qolymen isteıdi. Demek, qol... Aıaly alaqan bolyp mańdaıyńnan sıpaǵan da, óz janyńdaı aıaýlylardyń jaǵasynda ketken de, sóıte tura Táńirine jalbarynǵanda jaıylǵan da osy qoldar emes pe?
