Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
429 materıal tabyldy

Qoǵam • 11 Tamyz, 2023

«Sáýlesi bar urpaq» nasıhaty

Biz jıi qoldanatyn temirqazyq jerde de, kókte de bar. Qazaq temirdi ushtap, jerge qaǵyp, at arqandaıdy. Dúnıeni atqa taqymyn erte tıgizgender bılegen erterekte... Kóktegi temirqazyq juldyzy jarqyrap turmasa, túnde adasasyz.

Tarıh • 07 Tamyz, 2023

Ana janynyń dirili

Amerıkadaǵy «Bostandyq músi­nin» bilmeıtin adam az shyǵar. Fransýz músinshisi Frederık Ogıýst Bartoldıdiń jumysy. Atalǵan eskertkishti 1876 jyly Fransııa AQSh táýelsizdigi dek­larasııasynyń júz jyldyǵy­na syıǵa tartqanymen, eskertkish tek on jyldan keıin saly­nyp bitkeni týraly derek bar. «Álem­ge jaryq shashqan bostandyq» atty eskertkishtiń halyq aýzynda «Nıý-Iork pen AQSh sımvoly», «Beıbitshilik jáne demokratııa sımvoly», «Bostandyq áıeli» sekildi beıresmı ataýlary jetip artylady. Alaıda osy topyraqtyń baıyrǵy tól tarıhynan, úndisterdi qalaı qyrǵynǵa ushyratqanynan habardar, tipti ol týraly kórkem dúnıelerdi oqyǵan adam bul músinge qarap turyp qalaı oılanýy múmkin?

Ádebıet • 03 Tamyz, 2023

«Aınalamyz tanıdy keıde bizdi...»

Fýtbolshylar gol soǵady. Shamamen jıyrma kisi arbasyp, qyryq kóz, qyryq aıaqtyń arasynan aılasyn asyryp, ala dopty alyp shyǵyp, qaqpaǵa salý degen... Álgi jıyrmanyń jantalasy, arbasýy, aqyl-aılasy, aıbar-susy men mysy – bári-bárin ótip kelgeni az, aldyndaǵy qaqpashyny da qapy qaldyrý kerek. Qas-qaǵym sátte onyń da esebin taýyp, qaqpashynyń butynyń arasynan dopty bult etkizdi delik.

Mádenıet • 31 Shilde, 2023

«Jansebil»

1990 jyldardyń basyndaǵy qazaq kıno óneriniń asa bir eleýli jetistigi «Jansebil» desek, eshkim daý aıta qoımas. Jazýshy Júsipbek Qorǵasbek áńgimesiniń negizinde túsirilgen Aıaǵan Shájimbaıdyń bir jarym saǵatqa da tolmaıtyn kórkem týyndysyn tebirenbeı, kózge jas almaı kórý múmkin emes. Stalındik qýǵyn-súrginniń qaıǵy-qasiretin júrekke jetkizgen buǵan teńdes týyndy az. Endigi ýaqytta qazaq kınogerleri osynshama qaıǵy-qasirettiń mánin tereń túsindiretin kórkem týyndylar túsire ala ma, túsirýge tyryssa, «Jansebildiń» deńgeıine jýyqtaı ala ma degen suraq kóldeneńdeıdi. «Jansebilde» rejısser A.Shájimbaı ulttyń qasiretin tereń qaýzap qana qoımaı, adamzat basyndaǵy aýyr azaptardy asqan sezimtaldyqpen kórsete bilgen.

Qoǵam • 07 Maýsym, 2023

Iesine zııarat etken jylqy

Buǵan deıin bizdiń bilgenimiz... Jalpy, biz neni bilgendeımiz, osy? O bastaǵy kıeli kitapta ólgenderdi topyraqqa kómýdiń ózin qarǵadan úırengenimiz aıtylady. Desek te, Alla Taǵala adam balasyna sana-sezim berip, ony kúlli tirshilik ataýlyǵa ıe qylyp qoıǵanyn jarııalaýdan tanbaı kelemiz-aý. Keýdemsoqpyz, á! Qazirgiler qatygezdengen saıyn, pende balasy paryqsyzdanǵan saıyn jan-janýarlar adamnan zııat aıýanǵa aınalyp bara jatqan joq pa degen suraq týady. Solaı sııaqty seziledi keıde. Keıingi bir aıda kezdesken qubylystar osyndaı oılarǵa jeteleıdi.

О́ner • 01 Maýsym, 2023

Qobyzshy Yqylastyń telegeı murasy

Qorqyttan qalǵan qasıetti qylqobyzdy beride Yqylas Dúkenuly ustapty. Sonaý Sarysý men Shý ózeni boıynan shalqyǵan saryn ǵasyrlar boıy kúlli qazaq dalasyn aralap, kúni keshe ǵana Astanadaǵy Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» zalynda kúńgirlep, qaıta jańǵyrǵandaı kúıge bólegen konsertke kýá boldyq.

Zerde • 31 Mamyr, 2023

Eleýli eńbek – oqyrman oljasy

Qazaq rýhanııatynyń bel ortasynda turǵan biregeı tulǵa, dáýirler men zamanalar qundylyǵyn búginge jalǵaǵan kóregen abyz, bolashaqty boljaǵan, aıtqany kelgen dýaly aýyz, jurt áýlıe tanyǵan aqyn Máshhúr-Júsip Kópeıulynyń tańdamaly bes tomdyq jınaǵynyń tusaýkeser rásimi keshe Astanadaǵy «Sheraton Astana Ballroom» qonaqúıinde ótti. Máshhúr-Júsip Kópeıulynyń 165 jyldyǵyna oraı M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵalymdary ázirlep, qurastyrǵan bes tom – aqynnyń burynǵy basylymdary men qoljazbasyn negizge ala otyra, ekshelip suryptalǵan mura.

Rýhanııat • 31 Mamyr, 2023

Máshhúr-Júsiptiń taǵylymdy murasy

Bul, árıne, qazaq rýhanııaty úshin jańalyq qana emes, jetistik bolýy da múmkin. Máshhúr-Júsip Kópeıuly shyǵarmalarynyń jańa bes tomdyq tańdamalysyn «Senimen Bolashaq» respýblıkalyq ata-analar qoǵamdyq birlestiginiń quryltaıshysy, ult janashyry Nurken Asanovtyń bastamasymen qurastyryp, baspaǵa daıyndap bergen Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵylymı mamandary. Búgin Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni oraıynda ótkeli turǵan 5 tomdyq tusaýkeseri – patsha ókimeti tusynda da, keńes ókimeti tusynda da dinı turǵydan mansuqtalǵan Máshekeńniń rýhy aldyndaǵy urpaǵynyń taǵzymy, táýbege kelýi der edik.

Ádebıet • 28 Mamyr, 2023

Tobylǵyjarǵan

Japondarda sakýra gúldegen shaq – uly toı. Memlekettik mańyzy bar mereke, ulttyq meıram. Sol úshin saıahatshylar jan-jaqtan myńdap aǵylady. Shıe taly sakýranyń búrshik jarǵanyn, gúldegenin keremet kórip qyzyqtaıdy, aqyrynda naýryz aıynyń ishindegi birer apta arasynda sakýranyń gúli ushyp joǵalady.

О́ner • 23 Mamyr, 2023

Myń júrekte kúmbirlegen kúı-áýen

Qazaq dombyradan áste jalyqpaıdy eken. Áıgili konsert arasynda atty qosyn lap bergendeı Qurmanǵazy «Saryarqasynyń» úzindisi zaldy kúńirente barǵanda, tyńdarman ornynan turyp keterdeı qoshemet ústi-ústine údeı tústi. Bul mádenıet jáne óner qyzmetkerleri kúnine oraı «Astana Opera» teatrynda qoıylǵan Marat Bısenǵalıevtiń «Uly dala áýeni» atty saltanatty odasynyń ortasyndaǵy sát qana. Teńizdeı naıqalǵan tyńdarman yqylasyn tamshydaı sátinen-aq ańǵara berińiz. Dombyraǵa, uzaq saryndy kúı men áýenge, jalpy mádenıetke degen súıispenshiligi osyndaı halyqtyń.

Iаndeks.Metrıka