Mádenıet • 06 Shilde, 2024
Neshe myń jyl eshkiniń ashy ishegimen sóılep kelgen dombyra HH ǵasyrdyń qyrqynshy jyldarynan beri aýǵanda ózin-ózi tanymaı qalǵan shyǵar, bálkim. Baıaǵyda bir adamnyń júregin almastyrǵanda, basqa tilde sóılep ketti degendi estigenmin. Myń jyl boıy maldyń ishegi arqyly kúmbirlegen dombyra bertinde balyq aýlaıtyn qarmaqtyń jibi (leska) salynǵanda, kim biledi, ashtyq pen qyrǵynnan tozǵan óz qazaǵy sııaqty «áıteýir eldiń ishindemin ǵoı» dep saýlyǵyna shúkirshilik etip jetti búginge. Burynǵy balbyraǵan qońyr úninen maqrum biz barǵa qanaǵat tuta júrip, tótennen tabıǵı ishekten shyqqan únmen tabysqanda osyndaı oıǵa keldik.
Mádenıet • 06 Shilde, 2024
Dombyra kúni ulttyq mereke degende, árıne, kóziqaraqty qazaq beıjaı qala almaıdy. Qazaqtyń rýhyna balanatyn qasıetti aspappen birge ósken, jastaıynan janynan bir eli alystatpaǵan dombyrashy, kúıshilermen pikirlesip, sózine qulaq túrý – kóńili oıaýdyń ádeti ekeni ótirik emes. Biz aragidik qalanyń qarbalasynan jalyǵa bastaǵanda, kúıge qulaq túremiz nemese kúıshiniń ózine ótinip baryp, kúıi men áńgimesin qosa tyńdap, rahatqa batamyz. Sol ádetimizben jaqynda Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konserttik uıymynyń jeke oryndaýshysy, belgili kúıshi Qaırat Aıtbaımen sóılesip qaıtqanbyz. Kókeıde qalǵan keıbir unamdy oılaryn bólisýdi jón kórdik.
Qoǵam • 03 Shilde, 2024
Boıdaǵy kir-qońysty silkip tastap ómir súrý qazaq balasyna tán emes pe edi? Móldiregen dalasyna uqsap, eljiregen júrekpen, kezi kelgende shamyrqanyp, kektenip, esesin almaı qoımaǵanmen, aldyna kelse atasynyń qunyn keshken de osy qazaq. Ondaıda bizdiń eldeı keńpeıil el joq. Sonyń bári ómirinen ózek tartqan óleńi men jyryna tunyp, neshe myńjyldyq tarıhyna qashalyp qalǵanyn qalaı umytamyz.
Abaı • 02 Shilde, 2024
Abaı týraly jazý qıynnyń qıyny bolsa da, hakim sózderi men ómirbaıany til ushyna ózi-aq oralyp turmaı ma? Aýyldaǵy úlkender «ár eldiń óz Abaıy bar» dep otyratyn. Qazir árkimniń dep aıtyp júrmiz. Hakim ómiri men shyǵarmashylyǵyn oqyrman sana-sezimi jetkeninshe túsinetini ras qoı. О́ńgesi tanytýshylardyń isi shyǵar.
Qoǵam • 28 Maýsym, 2024
Jer betindegi basty qundylyq adam ómiri bolsa, shekara qyzmeti, shekara kúzeti onyń qorǵany men saqshysy ekeni sózsiz. Otan kúzetinde turǵandar týraly úzdiksiz jazylýǵa tıis qoı. Elimizdiń shekara qyzmeti týraly habar tolassyz taraı bastaǵaly bıyl 81 jyl tolypty. Bul, árıne, buǵan deıin shekara qyzmeti týraly aıtylmady, jazylmady degen sóz emes. Áńgime áskerı jýrnalıstıkamyzdyń tólbasy, elimizdiń Qarýly kúshterindegi alǵashqy basylym «Otan saqshysy – Chasovoı Rodıny» gazeti jáne «Shekarashy» jýrnaly týraly.
О́ner • 27 Maýsym, 2024
Joǵalsa da, jurnaǵy qalǵan ánder
Zeıtin Aqyshevtyń «Jaıaý Musa» romanynda qazaq óneri, onyń ishinde án men kúıge baılanysty nebir tyń, tosyn derekter ushyrasady. Án sıýjetteri, dúnıege kelý oqıǵalary keńinen áńgimelenedi. Birneshe nusqada qarastyrýǵa múmkindik týdyrady shyǵarmaǵa. Áldebir týyndy týraly oqyp-bilip alǵan soń, árıne tyńdarmandyq talǵam da ósedi, oı men sezim tolyǵady, oıly qulaq túgin bilmeı tyńdaǵannan bir bas joǵary turary anyq emes pe? Máselen, atalǵan romanda Táttimbet kúıshi men Jaıaý Musanyń bir emes, eki ret kezdeskeni sýretteledi. Onda shyrqalǵan ánder týraly keıinirek qaýzarmyz, odan da mańyzdysy qazir kóp shyrqala bermeıtin, tipti umytylýǵa aınaldy ma eken, álde múlde umytylyp ketti me eken, myna bir ánderge nazar tikteýge týra keledi.
Mıras • 25 Maýsym, 2024
Mundaı konsertti kórgen de, kórmegen de armanda. Kóktemde Astanaǵa jer jánnaty Jetisý kóship kelgendeı, sol óńirdiń án-kúı óneri qalyqtaǵan. Osy joly R.Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konserttik uıymynyń uıymdastyrýymen «Arqanyń án-kúı murasy» atty dástúrli óner keshi atalǵan uıym ǵımaratynda aspandady. Án-kúıi men áńgimesi qosa esilgen kesh Birjan saldyń 190 jyldyǵyna oraılastyrylǵany jáne bar.
Tanym • 24 Maýsym, 2024
«Aspanda aı bolmasa adasady» degen sııaqty halyq ánderi jeterlik qazaqta. Basqa elderde de az bolmaýǵa tıis. Al mýzykalyq shyǵarmalar tolyp jatyr álemde. Biz bárin shegere turyp, adam ómirine aıdyń qatysyn aıtqymyz keledi. Ǵylym jiliktep bergen ǵajaıyptardyń barlyǵy dástúrli qazaq ómirindegi nanymdar men tyıymdardan alshaq emestigi kóp jaıdan habar beredi.
Ádebıet • 24 Maýsym, 2024
«Keıde...» dep bastalady ǵoı kóńil kúı aýandarynyń kóbi. Osy keı-keıde bolmasa, dúnıe jańarmaıtyndaı, jańa bir nárse tabylmaıtyndaı kórinedi keıde, árıne. Áne kórdińiz be, til ushyna ózi-aq oralyp turady. Nege oralatyny da belgili, sebebi kez kelgen sózdi ómirdiń ózi týdyryp alady.
Ádebıet • 20 Maýsym, 2024
Ol ýaqta el eńsesi kóterińkileý, rýhy bıikteý bolǵan shyǵar dep oılaımyz. Qaıtken kúnde qazaq burynǵy saltanatty shaǵynan uzaı qoımaǵan, óris taryla bastasa da, rýh taptalmaǵan soń, ult sana-seziminiń kórsetkishi án de, kúı de aspanǵa shapshyp turǵandaı seziledi. Múmkin óner týdyrýshynyń (oryndaýshy emes) ishki «meniniń», shyǵarmashylyq túısiginiń shekten tys joǵaryǵa kóterilýinen be eken, áıteýir áni aspandap, sezimi tasyp, sózi túıdek túsip jatqanǵa uqsaıdy. Uqsaıdy emes, naqty solaı.