Taza.kz
Eligimaı TО́ŃKER
Eligimaı TО́ŃKER«Egemen Qazaqstan»
604 materıal tabyldy

Álem • 26 Naýryz, 2024

Ǵalam ǵajaıyptary

Demokratııa dep osyny aıt Japonııada «Narıta» degen áýejaı bar. Salynyp, jumys istep jatqanyna bıyl – 46 jyl. Sol áýe­jaı­dyń týra janynda jalǵyz úı turady. Olar­dyń áýejaı mańynda jekemenshik jeri bar, sonda egin salady. Úkimet 46 jyldan beri sol otbasyny kóshire almaı, jaǵdaıyna qaraı yńǵaılanyp júr.

Tanym • 26 Naýryz, 2024

Altynshy sezim

Qanshama adamnyń qanshama sheshi­miniń artynda «túısik» jatyr. Tipti Albert Eınshteın 1929 jyly «Saturday Evening Post» gazetine bergen suhbatynda «Men túısik pen sha­bytqa ǵana senemin. Keıde jaı ǵana sheshimimniń durys ekenin seze­min. Al ózimniń kim ekenimdi bilmeı­min» degen edi. Al psıhoterapevt Erık Bernniń aıtýynsha, túısik – mekeni belgisiz jerden kelgen kez­deısoq bilim. Túbiri báımálim túısik týraly ǵalym­dar ne deıdi?

Tehnologııa • 22 Naýryz, 2024

Ǵalam ǵajaıyptary

Gýmanoıd robot Jaqynda Figure AI adamdarmen tolyqqandy baılanys ornata alatyn gýmanoıdty robot shyǵardy. Tań qalarlyǵy – ol adamdarmen tereń áńgimelesip, áreketine túsinikteme bere ala­dy. Jady da myqty. Tipti kelesi qadamdy josparlaýdy, este­likterdi saqtaýdy jáne dálelmen sóıleýdi biledi.  

Suhbat • 22 Naýryz, 2024

Oljas SÚLEIMEN, QazGPT avtory: Jasandy ıntellektini tezirek meńgerýge múddelimiz

Jasandy ıntelektiniń jahandy jaýlaǵany ámbege aıan. Tipti «Kim jasandy ıntellektini ıgerse, sol álemdi bıleıdi» degen támsil de bar. Sát saıyn aldyńnan shyǵatyn sıfrlyq saladaǵy jańalyqtardy estigende, senip te qalasyń. Eń alǵash bul termın Amerıkadaǵy Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýtynda qoldanylǵan. Solaı 1960 jyldan beri aqyryn-aqyryn ǵylymǵa qadam basyp, qazir ómirimizge dendep endi. Qalyń qarashany bir úrkitip, tereń oıǵa myń súńgitip júrgen jasandy ıntellekt týraly qazaq tilindegi kópshilikke arnalǵan tuńǵysh qoldanba QazGPT-diń avtory Oljas Súleımenmen áńgimelesken edik.

Qoǵam • 21 Naýryz, 2024

Elektrondy qundylyq

Tehnologııa damyp, ýaqyt zymyrap ótip jatyr. Quddy dúnıeniń bári ózgerip jatqandaı. Dese de zamana jańǵyrsa da dáýiri ótpeıtin dúnıeler bolady. Olar kerisinshe qundylyqqa aınalyp, ulttyq kod deńgeıine kóteriledi. Osy ulttyq qundylyqtarymyzǵa sıfrlyq salanyń qalaı áser etkenin baǵamdaý maqsatynda az-kem sholý jasadyq.

Tanym • 19 Naýryz, 2024

Jamevıý

Siz dejavıýdiń ne ekenin bile­siz. Ol kezde buryn-soń­dy bol­maǵan oqıǵa bolǵan sekildi, birinshi ret kelip tur­ǵan je­rińizge buryn kelgen sekildi sezimde bolasyz. Eń qyzyǵy, osyǵan qarama-qarsy «jamevıý» degen de bar eken.

Ýnıversıtet • 19 Naýryz, 2024

Magıstranttar Qytaıda oqıdy

C.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń 30-dan asa túlegi Qytaı joǵary oqý oryndarynda magıstratýra, doktorantýra jáne postdoktorantýra baǵdarlamasy boıynsha bilim alady. Sóıtip, olarǵa eki ýnıversıtettiń dıplomy beriledi.

Bilim • 18 Naýryz, 2024

Akademııalyq adaldyq

Astanada joǵary bilim salasyna qatysty akademııalyq adaldyq týraly semınar ótti. Joǵary bilim berýdi damytýdyń ulttyq ortalyǵy atanǵan L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti bazasy bilim sapasyn arttyrý úshin birqatar is atqaryp júr. Sonyń biri – «Akademııalyq adaldyq» taqyrybyndaǵy semınar.

Bilim • 14 Naýryz, 2024

Bilim salasy – baqylaýda

Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev Astana qalasy men Aq­mola oblysyndaǵy bilim oshaqtaryn ara­lap, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıym­darynyń jumy­sy­men tanysty.

Eńbek • 14 Naýryz, 2024

Alyp ushaqty tizgindegen

Birjan Talǵatbek – álemdegi eń úlken laınerdiń birin basqarady. Oılap qarasań, onyń qolynda bir ýaqytta 600 adamnyń taǵdyry turady. Al eń qyzyǵy, ol ushqysh mamandyǵyn nebári eki jyl oqyǵan.

Iаndeks.Metrıka