Sońǵy jańalyqtar
Respýblıka kúni • 23 Qazan, 2025
Jaqynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttik ortalyǵynda Memlekettik egemendik týraly deklarasııanyń 35 jyldyǵyna jáne Respýblıka kúnine arnalǵan «Egemendik joly» atty kórmeniń ashylý rásimi ótti. Ashylý saltanatynda sol aıtýly oqıǵaǵa kýáger adamdardyń biri retinde bizge de sóz berildi. Árıne, ondaı rásimde aıtylar lebiz qysqa qaıyrylady. Biz de solaı ettik. Sol is-sharadan keıin oıǵa qaldyq. Elimiz basty ulttyq merekeniń aldynda tur. Osy datanyń mán-mańyzy, qadir-qasıeti týraly kózkórgen retinde bizdiń de aıtarymyz bar emes pe? Kórmeni ashý kezindegi quttyqtaýdyń aıasyna syımaǵan jaılardy nege qaǵazǵa túsirmeske?
Jansaraı • 23 Qazan, 2025
Erkindiktiń eleń-alańyndaǵy qujat
О́tken ǵasyrdyń 90-jyldary jarty álemge bıligin júrgizgen KSRO-nyń kóbesi sógilip, qýaty kemip, qaıraty qaıtqany kún ótken saıyn biline bastap edi. Keregesi qısaıyp, shańyraǵy shaıqala bastaǵan odaqtan alǵash bolyp Baltyq elderi at quıryǵyn kesisip shyqty. Kezindegi derjavanyń dármeni qalmaǵandyqtan qalǵan odaqtas respýblıkalar da óz aldyna el bolýdyń qamyn jasaı bastady. Alda ne bolaryn boljap bilmese de halyqtyń deni sol kezdegi saıası úderisterge asa eleńdeýli edi. Osyndaı almaǵaıyp kezeńde 1990 jyldyń 25 qazanynda «Qazaq KSR-niń memlekettik egemendigi týraly deklarasııany» qabyldadyq. Osy tarıhı oqıǵaǵa qatysqanymdy el aldyndaǵy qyzmetimniń úlken bir belesi sezinemin.
Aımaqtar • 23 Qazan, 2025
Jetisýda zamanaýı zaýyt salynady
Kerbulaq aýdanynda aldaǵy jyldary jańa óndiris oshaqtary boı kóterip, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetin arttyrýǵa jol ashpaq. Investorlar Sarybulaq aýylynda suıytylǵan tabıǵı gaz (STG) óndiretin zaýyt pen qýaty 110 MVt/saǵ bolatyn kún elektr stansasyn salýdy josparlap otyr.
Maman • 23 Qazan, 2025
Mal dárigerine de mártebe kerek
Mal dárigeriniń baıyrǵy mártebesi kelmeske ketkendeı. О́ıtkeni veterınar mamannyń beıneti qalyń, jalaqysy mardymsyz. Bul endi jer-jerdegi másele. Máselen, bizdiń óńirde 100-ge tarta mal dárigeri jetispeıdi. Memleket basshysy veterınarııa salasyn reformalaý men sıfrlandyrý qajettigin Joldaýda qadap aıtqan bolatyn. Alaıda atalǵan salanyń aınalasyndaǵy shıkiliktiń kóptiginen bolar, kadr tapshylyǵy kóp sharýanyń sheshilýine kedergi bolyp otyr.
Qoǵam • 23 Qazan, 2025
Otbasy men áýlet qundylyǵyn asqaqtatqandar
Astanada Respýblıka kúni qarsańynda dástúrge aınalǵan «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý is-sharasy ótti. Ár óńirdegi aımaqtyq irikteý synynda daralanǵan otbasylar syıǵa kenelip, qurmetke bólendi.
Bank • 23 Qazan, 2025
Bank sektory básekelestikke daıyn ba?
2025 jyldyń sońyna deıin qabyldanýǵa tıis «Bankter jáne bank qyzmeti týraly» jańa zańnyń núktesi qoıylar kún jaqyn. Jańa qujatty qarjy júıesiniń barlyq arhıtektýrasyn jańartýdaǵy mańyzdy qadam dep sıpattaýǵa bolady. Bul Prezıdenttiń Joldaýda júktegen sıfrlyq transformasııa jáne jasandy ıntellektini paıdalaný týraly mindetterimen tikeleı baılanysty.
Bilim • 23 Qazan, 2025
Balalardyń durys hám sapaly tamaqtanýy olardyń densaýlyǵy men bilimine tikeleı áser etedi. Sol sebepti oqý jylynyń basynan bastap bilim uıymdarynda oqýshylardy tamaqtandyrýdyń jańa standarty engizildi. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń usynymdaryna saı qant mólsheri 3,6 esege, al tuz mólsheri 5 esege azaıtyldy. Sonymen qatar oqýshylar rasıonynda kókónis, jemis jáne sút ónimderiniń úlesi artqan. As mázirinen shujyq ónimderi, qaqtalǵan taǵamdar, spredter, tuz ben qant mólsheri joǵary ózge de ónimder tolyqtaı alynyp tastalmaq. Gazdalǵan tátti sýsynnyń ornyna balalarǵa endi sút ónimderi, sondaı-aq qant mólsheri tómen jemis shaılary men kompot usynylady.
Kıno • 23 Qazan, 2025
Keshe Astana qalasyndaǵy «Kinopark 7 IMAX Keruen» kınoteatrynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Sháken Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kınostýdııasy men Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵy birlesip túsirgen «Kapıtan Baıtasov» atty kórkem fılmniń tusaýkeseri ótti.
Suhbat • 23 Qazan, 2025
Nuralhan Kósherov: Túrkistan óndirisi damyǵan óńirler qatarynan tabylady
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda óńdeý salasyna kóbirek qarajat tartý qajettigin atap ótti. «Investısııa tartý – ortalyq atqarýshy organdardyń ǵana mindeti emes. Osy mańyzdy jumysqa jergilikti bılik te atsalysyp, bári jumyla jumys isteýge tıis», dedi Prezıdent. Sondaı-aq Joldaýda ekonomıkany ártaraptandyrýdy tyń qarqynmen jalǵastyrý, ishki jáne syrtqy naryqta básekege qabiletti, tereń óńdelgen ónim shyǵarýǵa basymdyq berý qajettigi aıtyldy. Osy oraıda Túrkistan oblysynyń ákimi Nuralhan Kósherovpen Joldaý júktegen mindetterdi júzege asyrý maqsatynda qolǵa alynǵan, atqarylyp jatqan jáne josparlanǵan jumystar tóńireginde áńgime órbitken edik.
Bilim • 23 Qazan, 2025
Barlyq oqýshyǵa qoljetimdi júıe
Elimizde ınklıýzıvti saıasat halyqaralyq konvensııa talabyna sáıkes damyp otyr. Bul – memlekettik saıasattyń basym baǵytynyń biri.
Jasandy ıntellekt • 23 Qazan, 2025
«AI-Sana»: baǵdarlamanyń aıaq alysy qalaı?
Jasandy ıntellektiniń qarqyndy damýy bolashaq maman bolatyn búgingi stýdent pen oqytýshynyń JI jónindegi bazalyq saýatyn arttyrýdy talap etedi. Osy maqsatta «AI-Sana» baǵdarlamasy ázirlenip, ony kezeń-kezeńimen engizý bastaldy. Sol aýqymdy istiń barysy, aıaq alysy qalaı? Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte keńinen baıandaldy.
Bilim • 23 Qazan, 2025
Jańashyl muǵalimniń kómekshisi
Keıingi jyldary jasandy ıntellekttiń múmkindigimen ıntegrasııalanbaǵan sala kemde-kem. Biraq oǵan qatysty jańalyqtar tek úlken qalalarmen ǵana baılanystyrylyp aıtylatyn. Búginde jasandy ıntelekt múmkindigin, ásirese, bilim salasyndaǵy jańashyldyq aýyl mektepterinde paıdalanylyp otyr. Bul oraıda jas mamandardyń talpynysy joǵary.
Digital • 23 Qazan, 2025
Sıfrlyq aktıvtermen tólem jasaıdy
Bank kartasymen tóleý júıesi endi eski júıege aınalady. Sebebi onyń ornyn sıfrlyq aktıvter men krıptovalıýta baspaq. «Bybit Kazakhstan», Ulttyq bank jáne Ulttyq tólem korporasııasy birlesip iske qosqan qanatqaqty joba sıfrlyq aktıvtermen tólem jasaýǵa jol ashyp otyr. Mamandardyń aıtýynsha, joba tájirıbeden sátti ótse, aldaǵy jyldary bank kartalary birtindep qoldanystan shyǵyp, sıfrlyq ámııandar men krıptovalıýtalar negizgi tólem quraly bolady.
Digital • 23 Qazan, 2025
Derekterdi taldaý ortalyǵy ashylady
Seýl qalasynda Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy men Koreıa ǵylymı-tehnıkalyq aqparat ınstıtýty (KISTI) ǵylym, tehnologııa jáne jasandy ıntellekt salasyndaǵy áriptestik týraly kelisimge qol qoıdy.
Shymkent • 23 Qazan, 2025
«Zań men tártip» nátıje bere bastady
El damýy beıbitshilikke kelip tireledi. Qoǵam tynysh bolsa, el de soǵan qaraı órkendeıdi. Al tynyshtyqtyń kepili – zań men tártipke baǵyný. Sonymen qatar qoǵamda bolyp jatqan túrli keleńsizdik sol elge ortaq zańǵa baǵynbaýdan týyndap jatady. Qazaqtyń batyr uly Baýyrjan Momyshuly aıtqandaı, «Tártipke baǵynǵan qul bolmaıdy, tártipsiz el bolmaıdy». Memleket basshysynyń ıdeıasymen qolǵa alynǵan «Zań men tártip» qaǵıdasy Baýkeńniń osynaý sózimen mándes, maǵynalas deýge bolady.
Forým • 23 Qazan, 2025
О́ńirlik kásipkerler palatasy janyndaǵy Isker áıelder keńesiniń qurylǵanyna 10 jyl toldy. Osyǵan oraı Shymkentte kásipker áıelderdiń III aımaqtyq bıznes forýmy ótti. Atalǵan jıynǵa Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasy-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń, Shymkent qalasy ákimdiginiń ókilderi, «ASMAR» Qazaqstan kásipker áıelderi ulttyq qaýymdastyǵynyń jetekshileri, sondaı-aq elimizdiń ár óńirinen kelgen bıznestegi áıelder qaýymy qatysty.
Ǵalam ǵajaptary • 23 Qazan, 2025
Jasandy ıntellekt salasynda jahandyq báseke kúsheıip jatqan shaqta «OpenAI» tehnologııalyq táýelsizdigin kúsheıtýge kiristi. Kompanııa endi ózine tıesili arnaıy chıpterdi shyǵarmaq.
Zerde • 23 Qazan, 2025
Bıyl Soltústik Qazaqstan oblysynyń týmasy, Alash qozǵalysyna belsene qatysýshy, Ombynyń áskerı-dárigerlik oqý ornyn bitirip, Qyzyljar qalalyq aýrýhanasynda 1913 jyldan 1918 jylǵa deıin 5 jyl qyzmet istep, talaı adamdy ajaldan alyp qalǵan, qazaq aýyldaryna juqpaly aýrýlarǵa qarsy ekpe jumystaryn uıymdastyrǵan, gıgıenalyq sharalardy qalaı jasaýdy úıretken halyq janashyry, jýrnalıst, aýdarmashy Jumaǵalı Tileýlınniń týǵanyna 135 jyl tolyp otyr.
Ǵalam ǵajaptary • 23 Qazan, 2025
Qytaı álemde tuńǵysh tórt arnaly kvanttyq birfotondy detektor jasap shyǵardy. Anhoı provınsııasyndaǵy Kvanttyq aqparattyq ınjenerııa zertteý ortalyǵynda qurylǵyǵa «Foton ustaýshy» degen ataý berildi.
Aımaqtar • 23 Qazan, 2025
Myńjyldyqtardyń kýásine aınalǵan qart Taraz jyl ótken saıyn jańaryp, jańǵyryp keledi. Keıingi birneshe jyldyń bederinde oblys ortalyǵynda jańa shaǵyn aýdandar boı kóterip, ınfraqurylym jańǵyrtylyp jatyr. Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi turǵyndardy áleýmettik turǵyn úımen, sapaly aýyzsýmen qamtamasyz etý máselesin sheshýge aıryqsha nazar aýdaryp otyr.
Ǵalam ǵajaptary • 23 Qazan, 2025
Qazan aıynyń ekinshi jartysy aspan álemin tamashalaýǵa eń qolaıly ýaqyt. Osy kezeńde túngi aspanda Andromeda galaktıkasyn áldeqaıda anyǵyraq kórýge múmkindik bar.
Basylym • 23 Qazan, 2025
Bala tárbıesi barshaǵa ortaq. О́ıtkeni urpaǵy ozyq jurttyń jaǵasy qısaımaıdy. Osy maqsat múddesine saı tanymal pedagog, ulaǵatty ustaz Kúlásh Shamshıdınovanyń bala tárbıesine arnalǵan «Úzdik. Balaǵa qalaı kómektesken jón? Mektepte de, ómirde de» atty kitaby jaryq kórdi.
О́ner • 23 Qazan, 2025
Rejısser Ánýar Matjanovtyń «Jeztyrnaq» atty horror-komedııasy festıvaldik saparyn tabysty jalǵastyryp keledi. Fılm Ulybrıtanııanyń Bırmıngem qalasynda ótken «Birmingham Horror Film Festival & Convention festıvalinde» «Best Score» (úzdik nátıje) atalymyn ıelendi.
О́ner • 23 Qazan, 2025
Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konsert uıymynda kúıshi Táttimbet Qazanǵapulynyń 210 jyldyǵyna arnalǵan tanymal kúıshi, Mádenıet salasynyń úzdigi Qaırat Aıtbaevtyń «Saryjaılaý» atty shyǵarmashylyq keshi ótti.
Bilim • 23 Qazan, 2025
Mańǵystaýda bilim sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan jańa jobalar júzege asyp jatyr
Mańǵystaý oblysynda bilim sapasyn arttyrý jáne mektepishilik baqylaý júıesin jetildirý maqsatynda eki áleýmettik joba iske qosyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tehnologııa • 23 Qazan, 2025
Kolledjde «Ushqyshsyz ushý apparattary» quzyrettilik ortalyǵy ashyldy
Elimizde bilim berý mekemeleriniń aldynda eńbek naryǵynyń suranysyna saı tehnıkalyq baǵytta sapaly mamandardy daıarlaý mindeti tur. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna oraı qazirgi kezde tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý júıesine erekshe kóńil bólinip otyr. Osyǵan oraı Almaty kópsalaly kolledjiniń bazasynda jańa formattaǵy zamanaýı kadrlardy daıarlaý maqsatynda «Ushqyshsyz ushý apparattary» quzyrettilik ortalyǵy ashyldy, dep jazady Egemen.kz.
Respýblıka kúni • 22 Qazan, 2025
Mańǵystaýda Respýblıka kúnine oraı 100-den astam is-shara ótedi
Mańǵystaý oblysynda 25 qazan - Respýblıka kúnine oraı 100-den astam mádenı-sporttyq is-shara ótedi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Týrızm • 22 Qazan, 2025
Mańǵystaý tabıǵatyn áýe sharymen tamashalaý múmkindigi týady
Antalııa qalasynda ótken halyqaralyq Antalya Tourism Fair 2025 týrıstik kórmesi aıasynda Mańǵystaý oblysynyń týrızm basqarmasy, túrik kompanııasy Uluer Group jáne Qazaqstan týrıstik qaýymdastyǵy (QTQ) arasynda týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Qujatqa Mańǵystaý oblysynyń týrızm basqarmasynyń basshysy Ersin Ibrashev, Uluer Group kompanııasynyń bas dırektory Samı Mahmut Ýlýer jáne QTQ prezıdenti Roza Asanbaeva qol qoıdy, dep habarlaıdy Egemen.kz Mańǵystaý oblystyq Qoǵamdyq kommýnıkasııa ortalyǵyna siltep.
Qoǵam • 22 Qazan, 2025
Jazyqsyz bóbekterdiń joldary ashylsyn
Respýblıka kúni merekesiniń qarsańynda oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetovtiń qatysýymen qazaq dástúrlerin kórsetý sharasy boldy. Bul kúni qaladaǵy Balalar úıindegi bóbekterdiń tusaýy kesildi dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qylmys • 22 Qazan, 2025
Terrorızmmen oınaǵan tergeýge túser
Petropavl qalasynyń 14 jasar oqýshysy 20 qazanda polısııaǵa mektepterdiń birinde jarylǵysh zat qoıylǵany týraly habarlama túsirgen. Oqıǵa ornyna barlyq jedel qyzmetter: polısııa, qyzmettik ıtterdi úıretýshi kınologtar jáne jarylǵysh zattardy zalalsyzdandyrý jónindegi mamandar jetken. Muqııat tekserý barysynda kúdikti zattar tabylmaǵan dep habarlaıdy Egemen.kz.
