2024 jyl: Qandaı energetıkalyq bastama júzege asady?

Elimizdiń Ortalyq Azııadaǵy resýrsqa asa baı el ekeni belgili. Biraq baılyq bar da, ony tıimdi paıdalaný bar. Bizde osy ekinshi másele qatty aqsap tur. Ári keıingi birneshe jyl bederinde tómen kómirtekti damýǵa kóshýdiń turaqtylyǵy men jahandyq trendine basa nazar aýdarý kún tártibiniń aldyńǵy shebine shyqty. Sondyqtan elimiz energetıkalyq turǵyda taǵdyrsheshti kezeńge de kelip jetti deýge bolady. Sodan bolar memleket energııamen jabdyqtaýdyń qaýipsizdigi men senimdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan bastamalardy júzege asyrýǵa nıetti.

24 Qańtar, 2024

Beıbit atom hám energetıkalyq qaýipsizdik

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Egemen Qazaqstan» gazetindegi suhbatynda halyqty mazalap júrgen kóptegen kókeıkesti máselege jan-jaqty jaýap berdi. Sonyń biri – elimizdiń energetıkalyq qaýipsizdigi, onyń ishinde atom elektr stansasyn salý jónindegi másele. «Taıaqtyń eki ushy bar» demekshi, atom energııasyn ıgerýdiń paıdasy da, qaýip-qateri de jetkilikti. Chernobyl men «Fýkýsıma-1» atom elektr stansalaryndaǵy apat, Semeı, Nevada, Lobnor sııaqty ıadrolyq synaq polıgondarynyń zardaptary, damyǵan elderdegi atom elektr stansalarynyń radıoakatıvti otyn qaldyqtaryn zararsyzdandyrý máseleleri...

23 Qańtar, 2024

Kreatıvti ındýstrııa tabysty salaǵa aınala ma?

Keıingi ýaqytta elimizde kreatıvti ındýstrııaǵa basa mán berilip keledi. Memleket basshysy byltyrǵy Joldaýynda kreatıvti ındýstrııany ekonomıkany órkendetetin, halyqty jumyspen qamtýǵa yqpal etetin baǵyt retinde atap ótken edi. «Qazirgi zamanda azamattardyń shyǵarmashylyq áleýetine jáne zııatkerlik kapıtalyna arqa súıeıtin «kreatıvti óndiris» salalary shynaıy ınklıýzıvti ekonomıkany damytýdyń qaınar kózi sanalady. Bul az deseńiz, kreatıvti ekonomıka daryndy ári shyǵarmashyl adamdardy ózine tartatyn iri qalalardyń damýyna yqpal etýshi kúshke aınaldy. Qazaqstanda bul sala áli damymaǵan. Kreatıvti ındýstrııanyń ishki jalpy ónimdegi úlesi bir paıyzǵa da jetpeıdi, jumyspen qamtý salasyndaǵy úlesi óte tómen», degen edi Q.Toqaev.

23 Qańtar, 2024

Shalqar shabyt ıesi

KSRO halyq ártisi, kompozıtor Sydyq Muhamedjanov – shyǵarmalarynan ulttyq mýzykanyń ısi ańqyp turatyn daryndardyń biri. Týyndylarynyń áýeni baı, ulttyq naqyshy basym, boıaýy qanyq. Sondyqtan onyń án-romanstary, horlary men sımfonııalyq shyǵarmalary halyqtyń qulaǵyna jaǵymdy, júregine jyly tıedi.

23 Qańtar, 2024

Jyr álemindegi Farıza-dáýir

Farıza-júrek toqtady... Sodan beri on jyl ótti. Saǵym ýaqyt odan da ári jyljı bereri anyq. Ádiletti qoǵamǵa Farıza Ońǵarsynova kerek edi! Biraq kóńilge bir medet: semser jyrlary, ótkir oılary qaldy. Qasıetti qara jerge serik etip jyr-planetasyn qaldyryp ketti. Ol – eldiń baǵy! Azamattyqty, ar-uıatty, ádildikti, alasarmaýdy qazaq balasyna mura etken Farıza aqyndy biz saǵynamyz!

23 Qańtar, 2024

«Adasqan urpaq» – saha tilinde

Álibek Asqarov – búgingi qazaq ádebıetiniń abyroıly tulǵasy, qara sózdiń has sheberi. Jazýshynyń shyndyqqa sýarylǵan, kórkem tilmen kestelengen, shýaqty ıýmorǵa toly shyǵarmalary oqyrman qaýymnyń ystyq yqylasyna bólenip júrgenine kóptegen jyldyń júzi boldy. Kezinde Serik Qırabaev syndy ǵalym-synshynyń, Sherhan Murtazadaı sırek sýretkerdiń bıik baǵasyn alǵan «О́r Altaı, men qaıteıin bıigińdi» romanynyń on ret basylýy – osy oıdyń daýsyz dáleli.

23 Qańtar, 2024

Maǵjan men Mansur Hallaj

Shyǵys poezııasynyń tanymdyq tamyryna úńilsek, Jaratýshymen bolmys birligine umtylǵan lırıkalyq «mendi» baıqaımyz. Ot pen kóbelek, gúl men bulbul sekildi kanondyq obrazdar aqyn janynyń absolıýtti aqıqatqa talpynysyn beıneleıdi. Osy jolda kúlli rýhanııat satylaryn baǵyndyrǵan kisi «kámalı ınsan» nemese «tolyq adam» dep atalady. Dál osy satyda ol úshin pendeliktiń perdesi aıaqtalyp, adam – Qudaı arasyndaǵy shekara joıylady da, eki bolmys bir bútinge aınalady. Abaıdyń «árbir haqıqatqa tyrysyp, ıjdıhatyńmen kóziń jetse, sony tut, ólseń aıyrylma» degen konseptýaldy ıdeıasy da osy oıdy qýattaıdy. Nátıjesinde aqıqatpen tutasqan kemel rýh endi táńirlik dıapazonnan ún qata bastaıdy. Qysqasha aıtsaq, Qudaıdyń atynan sóıleıdi. Endi atalǵan doktrınanyń aqyn shyǵarmashylyǵynan qalaı kórinis tabatynyna toqtalaıyq. Zamanynda «Men – Haqpyn» degen áıgili ustanymy úshin opat bolǵan mıstık shaıyr Mansur Hallaj ben «О́zime ózim tabynam» dep jyrlaǵan Maǵjan Jumabaev arasyndaǵy rýhanı úndestik tańǵaldyrmaı qoımaıdy.

23 Qańtar, 2024

«Talapai» – kreatıvti oıyn

Bizdiń qoǵamǵa kreatıvti ekonomıkanyń zatynan góri aty jaqsy tanys. Memleket te salaǵa el ındýstrııasyn órge bastaıtyn erekshe baǵyt retinde qaraıdy. Sodan bolar, 2024 jyl shyǵarmashylyq sala ókilderin qanattandyratyn jaǵymdy jańalyqpen bastaldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen Úkimet arnaıy qaýly shyǵaryp, kreatıvti ındýs­trııa sýbektilerine salyqty jeńildetý talaby qabyldandy. Sáıkesinshe, 40 qyzmet túri KTS, jeke tabys salyǵy, QQS tóleýden bosatyldy. Bul óz kezeginde darynymen daralanatyn azamattardyń ál-aýqatyna, óndirip jumys isteýine ekpin berdi. Osyǵan oraı ulttyq oıyndardyń naryqtaǵy áleýetin jańǵyrtyp júrgen Aınur POLATOVAMEN jolyǵyp, byltyr kópti tańǵaldyrǵan «Talapai» jobasy týraly egjeı-tegjeı suraǵan edik.

23 Qańtar, 2024

Qarasazdyń Muztaýy

Jurt «Jetisýdyń jeti kere­metiniń biri» dep baǵalap ketken Kegen aýdany Shyrǵanaq aýylyndaǵy «Muztaýdan» qystaı adam aıaǵy arylmaıtyn. Aınalany aq ulpa qar basyp, saqyldaǵan saryaıaz júrgende jazyq dalaǵa ózinshe kórik berip, bıikteı túsetin «Muztaýdyń» ár jylǵy pishini de ártúrli bo­lyp, kóptiń asa qyzyǵý­shylyǵyn týdyratyn. Oǵan alys-jaqynnan, tipti osy óńirge saparlaıtyn týrıster de tolassyz keletindigin jergilikti turǵyndar jıi aıtady. Qys aılarynda mundaı ǵajaıypty kórýge kórshiles Raıymbek aýdanynyń tur­ǵyndary da qumartatyn edi. Endi olardyń óz «muztaý­lary» bar.

23 Qańtar, 2024

Prezıdent Araldy qutqarý qorynyń aldaǵy josparlarymen tanysty

Memleket basshysy Halyqaralyq Araldy qutqarý qory Atqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Ashat Orazbaıdy qabyldady, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqorda baspasóz qyzmetine silteme jasap.

23 Qańtar, 2024

Taıaý ýaqytta Almatyda taǵy jer silkine me? Seısmologtar jaýap berdi

Qańtardyń 22 - sinen 23 -ine qaraǵan túni, saǵat 0:09 shamasynda Almaty qalasynda qýaty 4-5 baldyq jer silkinisi tirkeldi. Jerasty dúmpýi Almatydan ońtústik-shyǵysqa qaraı 264 shaqyrym jerde, Qazaqstan men Qyrǵyzstan, Qytaı shekarasy aýmaǵynda sezildi. Osyǵan oraı jaýapty organ basshylary men Seısmologııalyq ınstıtýt mamandary brıfıng ótkizdi, dep jazady Egemen.kz.

23 Qańtar, 2024

Almatyda jer silkinisi kezinde 44 adam jaraqat aldy

Almatyda jer silkinisi kezinde 44 adam jaraqat aldy. Bul týraly Almaty qalasynda bolǵan jer silkinisine qatysty uıymdastyrylǵan brıfıngte aıtyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

23 Qańtar, 2024

Almatydaǵy jer silkinisi: Respýblıkalyq jedel shtabtyń kezekten tys otyrysy ótti

Daǵdarys jaǵdaılarynda basqarý ortalyǵynda Tótenshe jaǵdaılar mınıstri Syrym Sháriphanovtyń tóraǵalyǵymen jedel shtabtyń kezekten tys otyrysy ótti. Otyrysqa azamattyq qorǵaý qyzmetteri, jedel shtabtyń jeke quramy jáne aýmaqtyq bólimsheler qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

23 Qańtar, 2024

Asyl tuqymdy sıyr fermasy

Aýylǵa betburys bas­taldy. Agrosalanyń aýqy­myn ulǵaıtý – Memleket bas­shysynyń basty naza­ryn­daǵy másele. Byl­tyr­ǵy Joldaýynda agro­óner­ká­s­ipti órkendetý týrasynda Soltústik Qazaqstan obly­sy­nyń áleýetin úlgi qylǵan edi.

23 Qańtar, 2024

Qus jumyrtqasy jetkilikti me?

О́tken aptada Reseı tarapy elimizge qus jumyrtqasyn jetkizýdi ulǵaıtý týraly ótinish túsirgeni málim. Kórshi elge jasalatyn eksportty ósirýge Úkimet deńgeıinde mán berilip otyr. Deı turǵanmen otandyq tutynýshylar ónimniń barlyǵy shekara asyp, ózimizdiń naryqta tapshylyq týyndap qalmaı ma dep alańdaıdy.

23 Qańtar, 2024

Oıly ulttyń sybaǵasy

Almatydaǵy Ulttyq kitaphanany oqyrman qaýym elimizdiń mádenı ordasy retinde jaqsy biledi. Uly Abaı ulaǵatyna saı «bilmekke qumar» zaman­das­tardyń, ásirese jastardyń qatary jyldan-jylǵa kóbeıip keledi. Bizde kitap oqýmen qatar ozyq tájirıbeler negizinde kelýshilerdiń ózara keń pikir almasýyna qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Ashyq qorlardyń jáne zamanaýı tehnologııalardyń ar­qa­synda adamzattyq aqyldyń mol qazynasy qol­jetimdi.

22 Qańtar, 2024

Tań aýyly tańdaı qaqtyrady

Qyzylorda qalasyna jaqyn N.Ilııasov aýylyndaǵy ádemi alań men ásem ǵımarattardy, ishinen izdegenińiz tabylatyn iri saýda ortalyǵyn, jaz aptabynda jurt saıalaıtyn alleıa men sýburqaqtardy keıbir aýdan ortalyqtarynan keziktirmeıtinińiz anyq. Jalaǵash aýdanynda Tań atty aýyl bar. Kóp aýyldaǵydaı emes Tańda jastar qatary qalyń. Egin de egip, mal da baǵatyn berekeli aýyldan qalaǵa qa­raı aǵylatyndar az. Basty daqyl – kúrish­pen qatar baqsha daqyldaryn da salatyn aýyldyń ekonomıkalyq áleýeti myqty, kásipkerlik, qurylys salalary aıtarlyqtaı damyǵan.

22 Qańtar, 2024

Qutqarýshy Quralbaı

О́mirde tosyn, tótenshe jaǵdaılar bolmaı turmaıdy. Qıyn kezde qınalǵannyń qasynan tabylyp, aýyrtpalyǵyn birdeı kóterisetin qutqarýshylardyń orny bólek.

22 Qańtar, 2024

Qaırattyń baǵy

Keıipkerimiz Qaırat Kárimovtiń mápelep ósirip jatqan keremet baǵy bar. Sergeı Isaev atyndaǵy eksperımentaldy kolleksııalyq pıtomnık-baq.­ Munda alma men júzimniń árqaısynyń 200-den asa túri ósip jatyr.

22 Qańtar, 2024

Qýaty taýsylmaıtyn batareıa

Batareıańyzdyń qýaty jyldam taýsy­la­tynyna shaǵymdanasyz ba? Endi 50 jyl boıy bir batareıamen qýat­ta­maı-aq júrýge bolady. Jaqynda independent.co.uk saıty jarty ǵasyr ishinde qýattaýdy qajet etpeıtin ıadro­lyq batareıa jasalǵanyn habarlady. Iаdrolyq otyn, energııa dese, bir­den úrke qaraıtynymyz ras. Biraq ǵy­l­­y­mı jańalyqtyń avtorlary bul bata­reıa­lar­­dyń qaýipsiz ekenin aıtyp otyr.

22 Qańtar, 2024