Bıyl Qazaqstannyń halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Sábıt Orazbaev akterlyq ǵumyrynda somdaǵan shoqtyǵy bıik róli – seksendegi Súıeý qarttyń jasyna kelipti. Bir jerde kógergen daraqtaı bolǵan daryn ıesiniń mereıtoıy senbi kúni Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda márege jetti.
Qazaqtyń teatr óneriniń qara shańyraǵynda alpys jylǵa jýyq qyzmet etip, 200-ge tarta róldi somdap, kesek kelbetti keıipkerlerdi tiriltken Sábıt aǵamyz dál osy joly abyzdyq jasqa kelgende eldiń de aqsaqaly men aqylshysyna aınalǵany daýsyz. Básekeli shyǵarmashylyq ortada shynaıy qurmetke ıe bolyp, kórermenniń rııasyz súıispenshiligine jalańash talantpen jete salý qıyn. Orazbaevtaı akter bul beleske adamı qasıetterimen, eńbekqorlyǵymen, ishki mádenıetimen kóterilgenin kórdik.
Shyǵarmashylyq keshte aldymen Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly Elbasynyń mereıtoı ıesine quttyqtaý hatyn oqyp berdi. Parlament Senatynyń depýtaty Nurlan Orazalın Palata Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń sálemin jetkizip, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń da atynan quttyqtady, aqyndyq arynmen Sábıt aǵamyzǵa jyr arnady.
Sábıt Orazbaevqa arnalǵan tolassyz quttyqtaýlar leginde qazaqtyń birtýar azamattary, oblys basshylary men týǵan ólkesinen arnaıy kelgen adamdar da kóp boldy.
Mereıtoı ıesimen ómirde de, ónerde de úzeńgiles, taǵdyrlas kele jatqan ataqty akter Asanáli Áshimov Sábıtteı akterdiń baqyty qaıda baılanǵanyn, búkil ǵıbratty ǵumyryn, kisilik kelbetin qaljyńmen bolsa da ǵajap jetkizdi. О́resi bıik tulǵalardyń jarasymdy ázilderiniń astarynda olardyń búkil ómiri, qınalysy men qýanyshy jatqany sózsiz.
Parlament Májilisiniń depýtaty Saýytbek Abdrahmanov talanty búkil ultqa ortaq qazyna bolǵan akterdiń ónerine sahna men ekrannyń uly sheberi Innokentıı Smoktýnovskııdiń bergen baǵasyn jas jýrnalıstik kúnderinen úzip alyp, qyzyqty áńgimeledi. Bul «Qan men terdegi» Súıeý qartqa qatysty estelikter bolatyn. Sóz sońynda Saýytbek Abdrahmanov Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Baqtyqoja Izmuhambetovtiń óz qolymen jazylǵan quttyqtaýyn tabystady.
Osylaısha ulttyq teatrǵa sapalyq ózgeris ákelgen 60-shy jylǵy býynnyń kórnekti ókili Sábıt Orazbaevtyń taǵylymdy keshi tamasha estelikterge ulasa berdi. Teatrdyń búkil ujymy da adam retinde de, akter retinde de baqyty janǵan jáne osy baqytyn tapqan abyz tulǵaǵa shyn nıetten júz deıtin jasty tilep tarasty.
Asanáli ÁShIMOV,
KSRO halyq ártisi:
– Sábıt, Raıymbek úsheýmiz jubymyz jazylmaıtyn joldas boldyq. Birge oqýǵa tústik, birge júrdik, teatrǵa da birge keldik. Úılengende bir-birimizge kúıeý joldas boldyq, balalarymyz dúnıege kelgende perzenthanadan birge shyǵarysyp aldyq, úı alǵanda ózimiz baspanaly bolǵandaı júregimiz jaryla birge qýandyq. Analarymyzdy Almatyǵa kóshirip ákelip, qolymyzǵa alyp, aq batasyn estidik. Bizdiń analarymyz da teń qurbydaı bir-birimen aralasyp ketti.
Qaljyńym jarasqan, ónerdiń alamanynda tize qosyp qatar shapqan Sábıt týraly aıtarym kóp. Dosym týraly estelikterim jazǵan kitabymda da bar. Áli de jazarmyn. О́nerde tiresetin seriktesiń myqty bolsa ǵana ósesiń. Sábıt, Raıymbek, Esbolǵan, Ánýar, Ázirbaıjan – bárimiz bir top bolyp, quıysqan túıistirip qatar shaptyq. Bir-birimizdi ósirdik. Biz Ázirbaıjannyń qoıǵan spektaklderi arqyly óstik, bizben birge Ázirbaıjannyń ózi de ósti.
Núketaı MYShBAEVA,
Qazaqstannyń halyq ártisi:
– Biz Sábıt ekeýmiz túıdeı qurdaspyz. Sákeńmen 61 jyldan beri ónerde birge kele jatyrmyn. Mańǵaz, salmaqty jigit boldy. Bir ıyǵyna fotoapparatyn, bir ıyǵyna dombyrasyn asyp alyp júretin. «Oıbaı, myna Sábıttiń fotoapparaty bar eken, baı jigit shyǵar», dep oılaıtynbyz qyzdar jaǵy. Ol zamanda fotoapparat degenińiz tym qat dúnıe, ekiniń birinde bola bermeıtin qymbat buıym edi. Sóıtsek, qolynda qart anasy bar, ózi páterde turady, fotoapparat onyń kúnkórisiniń bir kózi eken ǵoı. Sodan ınstıtýtty támamdap, Raıymbek Seıtmetov, Farıda Sháripova, Matan Muratalıev, Raýshan Áýezbaeva, Sábıt Orazbaev jáne men, alty kýrstas M.Áýezov teatryna jumysqa qabyldandyq. Kóp spektaklde Sábıt ekeýmiz sahnalas boldyq. Sábıtpen oınaý ońaı emes edi. О́resi de, óneri de bıik ekeni bilinetin. Grım bólmesiniń tusynan qaı ýaqytta ótip bara jatsaq ta, Sábıttiń án aıtyp otyratynyn estıtinbiz. Dombyrasyn qolynan tastamady. Sábıt – eńbekqorlyǵynyń arqasynda qadir-qasıetin joǵaltpaı, abyroı-bedelge ıe bolǵan jigit. О́z basym osyǵan rıza bolamyn.
Erlan BILÁLOV,
M.Áýezov teatrynyń
dırektory:
– Sábıt aǵanyń azamattyǵyn, adamgershiligin, parasat-paıymyn árqashan joǵary baǵalaımyn. Erekshe darynymen, mańdaı terimen, kisilik qadir-qasıetiniń ozyqtyǵymen búgingi bıigine jetip otyrǵany keıingi tolqynǵa úlgi bolsa ıgi. «Balalar, osy esterińde bolsyn» dep nıetti jaqsylyqqa buryp júrýdi, meıirbandyqtan qol úzbeýdi teatrǵa birinshi kelgen kúnnen bastap úıretti. Aǵamyzdyń aıtqan osy bir aýyz jaqsy sózi kúni búginge deıin jadymyzda jańǵyryp turady. Úlkenge izetti, kishige peıildi, aqyl-keńesin bıik parasatpen, asqan mádenıetpen aıta biletin aǵamyzdy nege abyz dep aıtpasqa, bul minezin nege maqtan tutpasqa? Sábıt aǵanyń pikir-paıymy, túr-tulǵasy, ómirge kózqarasy, kirlenbegen júreginiń tazalyǵy árdaıym meni tań qaldyrýmen keledi. Ǵıbrat syılaıdy. Áńgimelessem, rahattanamyn. Oıynyn kórsem, shabyttanamyn. Sábıt aǵanyń búgingi mereıli qýanyshy – alty Alashtyń, qazaq óneriniń qýanyshy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty