Bedeldi ýnıversıtet pen mektepter jańasha atalady

Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń tór­aǵa­lyǵymen el Prezıdenti esimin ıelengen bilim shańyraǵynda Nazarbaev Ýnıversıteti, Zııatkerlik mektepter men Nazarbaev Qory Joǵary qamqorshylar keńesiniń birinshi otyrysy ótti. Oǵan Premer-Mınıstr Kárim Másimov pen Úkimettiń birqatar músheleri, Parlament depýtattary qatysty. Elbasy kún tártibimen ta­nys­tyrdy. Basty másele bireý – Nazarbaev Ýnıversıteti men Nazarbaev Zııatkerlik mektepterin uı­ym­­dastyrý úlgisi ózgeredi. Iаǵnı, munan bylaıǵy ýaqytta «Na­zarbaev Ýnıversıteti» AQ pen «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» AQ degen ataý «Nazarbaev Ýnı­versıteti» Bilim berý derbestik uıymy, «Nazarbaev Zııatkerlik mektepteri» Bilim berý derbestik uıymy bolyp jańa ataýlar ıelenedi. Halyqaralyq már­te­bege ıe oqý ornynyń keleshek atqarar mindetin Elbasy­nyń: «Ýnı­versıtettiń maman­dyq­taryn ekonomıkanyń basym­dyq­taryna baılanysty aı­qyn­daý kerek. Ýnı­versıtet Qazaq­stan­da damyp kele jatqan salalar úshin eń úzdik ınjenerlerdi daı­yn­­daý­ǵa tıisti. Mamandyq­tardyń bir­qa­tary genetıka, bıohımııa, bıofızıka sııaqty tek jańa baǵyt­taǵy ǵylymı kadr­lar­dy daıar­laý­ǵa baǵyttalýy kerek. Bul úshin ýnıversıtettiń árbir stýdentiniń mansap jaǵy­nan damýyn naqty túrde qaras­tyrý kerek», dep qys­qasha tujy­rym­daǵan sózi bilim oshaǵynyń aldaǵy baǵyt-baǵdaryn aıqyn­daǵan qaǵıda edi. Arhıtektýralyq sheshimi qa­zir­gi zamanǵa saı jáne halyq­ara­lyq ozyq standarttarǵa sáıkes keletin oqý oshaǵy korpýs­tary­nyń bir-birimen ortalyq jalpy atrıým jáne ishki ótý joldary arqyly qosylýy bilim keshe­ni­niń qaıtalanbas sáýlet ónerin aı­shyq­ty bederlese, bıylǵy jyly ýnıversıtettiń jalpy kó­lemi 127 myń sharshy metrge jýyq birinshi kezektegi qury­ly­sy boıyn­sha jumystar oıda­ǵy­daı aıaqta­lyp otyr. Atrıým ar­qyly qo­syl­ǵan ortalyq ǵımarat jáne 8 blok tapsyrylǵan. Oǵan mektepter, kitaphana, ashana, zert­hana­lar kiredi. Sonymen birge, ýnıversıtet aýmaǵynda keleshekte stýdentter men pro­fessorlyq-oqy­týshylar qu­ramy­na arnalǵan turǵyn úıler boı kóteredi dep kútilýde. Ýnı­ver­sı­tettiń ınfra­qury­lymyn baryn­sha damytý maq­satynda Kisho Kurokawa Arc­hi­tect and Asso­ci­ates halyqaralyq arhı­tek­týra­lyq kompanııasymen kelisim jas­alǵany elorda kelbetine erekshe tynys ákeletin bastamalar bolyp tabylady. Osy kelisimniń aıasynda kompanııa ýnıversıtet kampýsynyń damý baǵytynyń bas josparyn ázirlegeni málim boldy. Ýnıversıtet kampýsynda stýdentterdiń, professor-oqytýshylar men tur­ǵyndardyń demalysy úshin saıa­baq­tar qurylatyny alańnyń syrt­qy túrin ózgertip qana qoı­maı, qalanyń gúldenip, kórkeıýi­ne áserin tıgizedi, adamdardyń se­rýendep, tynyǵýyna múmkin­dik týǵyzady dep kútilýde. Mun­da stýdentter úshin jaıly jab­dyq­talǵan jataqhanalar, son­daı-aq alys-jaqyn shet elderden kelip dáris beretin pro­fes­sorlyq-oqy­tý­shylar quramy úsh­in turǵyn úıler qarasty­ryl­ǵan. Olardy qa­jetti taýarlarmen, qyzmet­ter­men qamtamasyz etý maqsatynda dúken, dárihana sııaqty qyzmet­ter­di qosa al­ǵan­da, barlyq qa­jet­ti ınfra­qu­ry­lymnyń qury­lýy, negizgi kor­pýs­tyń Inter­net­tiń wi-fi túri­men jabdyqtalýy órenderdiń sa­paly bilim alyp shyǵýyna jasalǵan jaǵdaılar.

Nazarbaev Ýnıversıtetiniń qa­zirgi jaǵdaıy men keleshegi jaıynda sóz sóılegen Premer-Mınıstrdiń orynbasary Erbol Orynbaev, Nazarbaev Ýnıversı­te­tiniń rektory Shıgeo Katsý, Par­lament Májilisiniń depýta­ty Gúlmıra Isimbaeva, ýnıver­sı­tettiń atqarý keńesiniń tór­aǵa­sy Aslan Sarınjıpov, ýnı­ver­sı­tet­tiń provosty Enn Londsdeıl, «Nazarbaev Zııatkerlik mek­tebi» basqarmasynyń tór­aıy­my Kú­lásh Shámshıdınova, Kembrıdj ýnıversıtetiniń ókili Fılıpp van Overbergtiń lebizderi ortaq múd­dege toǵysyp, bilim osha­ǵyn­daǵy jobalar men jos­parlar jan-jaqty saralan­dy. Nazarbaev Ýnıversıtetiniń Foundation baǵdarlamasy jáne Injenerııa mektebi boıynsha – London, Gýmanıtarlyq jáne áleýmettik ǵylymdar mektebi boıynsha – Vıskonsın-Medıson, Bıznes mektebi boıynsha – Dıýk ýnıversıtetterimen, Memlekettik saıasat mektebi boıynsha – Lı Kýan Iý Memlekettik saıasat mektebimen, Ǵylymdar jáne tehnologııalar mektebi boıynsha – Karnegı-Mellon ýnıversıteti­niń iCarnegie, inc. bólimshesimen, Medısına mektebi boıynsha – Garvard ýnıversıtetiniń enshiles uıymy retinde qurylǵan Partners Garvard Medıkal Interneshnlmen, Bilim saıasatynyń ortalyǵy boıynsha – Pensılvanııa, О́mir týraly ǵylymdar ortalyǵy boıynsha – Pıttsbýrg ýnıversıtetiniń medısına orta­ly­ǵymen, Energetıkalyq zertteý­ler ortalyǵy boıynsha – Berklıdegi Loýrens atyndaǵy ult­tyq zerthanamen, Halyqaralyq as­paptyq ortalyǵynyń damý tu­jyrymdamasyn ázirleý boıyn­sha Argon Ulttyq zerthanasy­men áriptestigi munda keleshekte tek Qazaqstan jastarynyń ǵana bilim alyp qoımaı, alys-jaqyn shet elderden keletin azamat­tardyń da qyzyǵýshylyǵyn tý­ǵyzatyny kúmánsiz. Ýnıversıtettiń keleshegi jaı­ynda aıta kelip, Elbasynyń osy máselege aıryqsha toqtalyp ótýi beker emes. Professorlyq-oqy­tý­shylar quramynyń ózi ýnıversıtet mártebesiniń ha­lyq­aralyq deń­geıge saı ekenin aıǵaqtaı túsedi. Avstralııadan – 2, Ulybrıtanııa­dan – 31, My­syr­dan – 1, Ún­dis­tannan – 3, Italııadan – 2, Qa­zaq­stannan – 2, Kanadadan – 2, AQSh-tan – 7, Polshadan – 1, Fılıppınnen – 1, Fransııadan 1 oqy­tý­shynyń qamtylýy, bıylǵy jyl­dan Foundation baǵ­darlamasynyń (bakalavrıattyń birinshi kýrsy) kúzden bastap In­jenerııa, Ǵy­lymdar men tehnologııalar, Áleý­mettik jáne gýmanıtarlyq ǵylymdar mektebinde ashylady dep kútilýi osy senimdi nyqtaı túsedi. 2012 jyly Joǵary memlekettik saıasat mektebi, Nazarbaev Ýnıversıtetiniń Joǵary bıznes mektebi boıynsha magıstratýra­nyń, 2014 jyldan bastap medısına mektebinde bakalavrıattyń ashylatyny, sonymen qatar, qysqa merzimdi biliktilikti art­ty­rý kýrstarynda memlekettik qyz­metshilerdi daıarlaý jáne olar­dyń biliktiligin arttyrý boı­ynsha orta bıznestiń top-menedjmentine arnalǵan trenıngtik baǵdarlama­lar­dyń júzege asyrylatyny, ómir týraly ǵylym, halyq­ara­lyq pánaralyq aspaptyq, ener­ge­tıkalyq, bilim berý saıasaty or­talyqtary qurylmaq. Elbasy Joǵary qamqorshylar keńesiniń músheleri bolyp Premer-Mınıstr K.Másimov, Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy A.Mýsın, Prezıdenttiń kómekshisi B.Sultanov, Nazarbaev Ýnıversı­teti­niń rektory Sh.Katsý, Bilim jáne ǵylym mınıstri B.Ju­ma­ǵu­lov enetinin málimdedi. Qor­dyń tóraǵasy bolyp Úkimet basshysy K.Másimov bekitilse, Na­zarbaev Ýnıversıtetiniń rek­to­ry ornyna Sh.Katsý, atqarý keńesiniń tór­aǵalyǵyna A.Sarınjıpov, «Zııatkerlik mektepter» basqarma tór­aıym­dyǵyna K.Shámshıdınova ta­ǵaıyndaldy. Dırektorlar ke­ńe­sin Premer-Mınıstr basqa­ra­dy jáne ol joǵary saıası memlekettik qyz­metkerlerden, bıznes sheńbe­rindegi ókilderden qura­la­tyny, jobanyń uzaq merzimdi jáne strategııalyq josparlanýy men damýyn júzege asyratyny, Dırektorlar keńesi atqarýshy or­gannyń qyzmetin baqylaýdy qam­tamasyz etetini, qarjylyq-sha­rýa­shylyq orta merzimdi jos­parlardy bekitetini aıtyldy. Zııatkerlik mektepterdiń maq­sat-mindetteri naqtylandy. 2013 jylǵa deıin 20 zııatkerlik mektep daryndy balalardyń bilim oshaǵyna aınalmaq. Onda bilim alǵan jastardyń taǵdyry Nazarbaev Ýnıversıtetimen ushtasyp, olardyń keleshekte bilikti maman bolyp shyǵýyna jan-jaqty jaǵdaılar týǵyzylatyny atap kórsetildi. Joǵary qamqorshylar keńesiniń alǵashqy otyrysynda qozǵalǵan oılardy Memleket basshysy túıindeı kelip, bilim salasyna eldik turǵydaǵy kózqaras kerek ekenin, oǵan jan-jaqty qoldaý kórsetý qajettigin aıtty. Qarashash TOQSANBAI. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.