Jaqsylyqtyń jarshysy bola bileıik
Táýelsiz el tarıhynda aıtýly datalar da, aýyz toltyryp aıtar tarıhı kórinister men tulǵalar da bar. Elbasynyń Joldaýyn barlyq qaýym bolyp jylda taldaımyz. Basshymyz óz eliniń bolashaǵyna tolyqtaı senetin tulǵa, onyń árbir Joldaýynda oılanatyn, iske asyratyn júıeli oılar bar. Bizdiń elimizdiń óz qundylyqtary da, qıynshylyqtary da jeterlik. Al olardy jeńý siz ben bizdiń qolymyzda. Men óz kúshimizdi biriktirsek kemel el qalyptastyratynymyzǵa senimdimin. Keń baıtaq elimizde aqyn da, jazýshy da, keremet óner ıeleri de, óz mamandyqtarynyń maıtalmandary da, jomart jandar da, er tulǵaly azamattar da jeterlik. Sol jandardyń esimi men isterin kórip-bilip júrsek, solardaı bolsaq – alar asýymyz kóp-aq.
Týǵan jerimdegi árbir jańalyq meni serpiltip otyrady. Sońǵy bes jyldyń kóleminde bizdiń oblysymyz gúldene bastady. Qala kelbeti ábden ózgerdi, aýyl jańasha tynystady. Árıne, bul bir adamnyń jumysy emes shyǵar, degenmen osy aralyq Q.Kósherbaevtyń el basqarý kezinde júzege asyrylyp jatqanyna eshkim kúmán keltire almas. О́zim Baıqońyr qalasynyń turǵynymyn. Bul shaharda da óz isterin dóńgeletip otyrǵan jandar barshylyq. Osyndaı jandardyń da eńbegi baǵalanyp, jaqsylyq jarshysy tizimine kóptep enetinine, elimiz Elbasy aıtqan damyǵan memleketterdiń qatarynan kórinetinine men ábden senimdimin.
Gúljaına TURSYNBAEVA
Qyzylorda oblysy
...áserimen bólisedi
Ábish álemine úńildi
Shetpedegi S.Qondybaı atyndaǵy oblystyq memorıaldyq murajaıynda «Ábish jáne Mańǵystaý» atty rýhanı dóńgelek ústel máslıhaty ótkizildi. Basqosýdaǵy alǵashqy sózdi zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy Ábish Kekilbaevtyń zamandasy Aldabergen Qurmashev alyp, synyptasy jóninde estelik aıtsa, jazýshynyń shyǵarmalaryndaǵy Mańǵystaýdyń róli jaıynda Gúljamıla Qusaıynqyzy baıandama jasady. Sondaı-aq Rıma Berdıeva «Ábish jáne Serikbol» taqyrybyndaǵy baıandamasynda eki uly adamnyń arasyndaǵy qatynas pen ónegeli ómir joly men shyǵarmashylyq belesterin jan-jaqty taldady. Al til mamany Q.Bóbetaı «Ábish Kekilbaev shyǵarmashylyǵyndaǵy stılıstıka» atty ǵylymı tujyrymdamasyn ortaǵa salyp, kópshilikke Kekilbaevtyń jazý sheberligin túsindirip berdi.
Basqosý barysynda jastar kelgen qonaqtarǵa saýaldaryn qoıyp, usynystaryn bildirse, jas aqyndar ózderiniń Ábish atalaryna shyǵarǵan arnaýlaryn oqyp, júrekjardy tilekterin jetkizdi. Shara sońynda Á.Kekilbaev týraly jazýshy Sultan Orazalynyń arnaıy túsirgen derekti fılmi kópshilik nazaryna usynyldy.
Allabergen QONARBAEV
Mańǵystaý oblysy, Mańǵystaý aýdany
...usynys aıtady
Babalar kesenesine kóńil bólinse...
Túrkistan qalasyndaǵy Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń jarty bóligi túrli-tústi keramıkamen kómkerilgen de, al qalǵan bóligi qarapaıym qyshtarmen órilgen kórinedi. Ardagerler atynan surarymyz – kireberis kelbeti jaǵy da túrli-tústi keramıkamen kómkerilse deımiz. Sonda bul keshen túgeldeı ádemi beınege túsip, ári kelgen jurtshylyqty tamsandyrary anyq.
Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi IýNESKO tizimindegi mádenı mura ekendigin eskerip, osy keseneniń jóndeýine jetetindeı qarjy bólinse, quba-qup bolar edi.
Taǵy bir usynys, osy oıshyl ǵulama ǵalymnyń ustazy bolǵan Otyrardaǵy Arystan babqa da qurmet kórsetilse eken deımiz. «Bul keseneni de túrli-tústi keramıkamen syrtyn túrlentse, áspettese eken» degen tilegimiz bar. Bul Iаsaýı babamyzdyń ustazy Arystan babqa degen qurmet bolar edi. Osy eki kesenege birdeı kóńil bólip, ajyratpaı bir jylda, bir mezgilde qurylysy júrgizilse deımiz. Túrkistan qalasy 2017 jyly túrki tildes halyqtarynyń rýhanı astanasy bolǵan kezde osy isti qolǵa alýymyz mańyzdy bolar edi.
A.SAPAROV,
Kentaý qalalyq «Ardager» qoǵamdyq birlestiginiń basshysy Ońtústik Qazaqstan oblysy
...saqtandyrady
Tárbıe tal besikten bastalady emes pe?
Qazirgi tańdaǵy qazaq otbasyndaǵy tárbıe-tálim qaı dárejede? «Áı» deıtin áje, «qoı» deıtin qoja joq» zaman bolyp bara jatqan joq pa? Keıbir ata-analar bala tárbıesine nemquraıly qaraıdy. Keıbiri kesh bastalysymen teledıdardyń aldynan shyqpaıdy. Ata-ana ne istese, bala sony kórip ósedi. Kesh bolysymen jumystan sharshap kelgen ata-analar: «Balam, búgin sabaqta ne oqydyń, qandaı tapsyrma berdi?» dep suramaı, qolyna uıaly telefondy berip: «sen de tynysh, men de tynysh» dep otyra beredi. Bala qandaı saıtta otyr, ne oıyn oınap otyrǵanynda sharýasy joq. Áleýmettik jelige kirgen bala odan shyqqysy kelmeı, ártúrli vıdeolardy kórip, jelilerdi aralap shyǵyp, sol jelidegi bireýmen tanysady. Jetkinshek qyzdar aldanyp qalyp, sodan qıyn jaǵdaıǵa túsýi múmkin...
Tárbıe – tal besikten bastalady emes pe, sol tárbıemiz qaıda bara jatyr?! Eki jastaǵy sábıdi de telefonmen aldandyramyz. О́se kele balany telefonmen tárbıeleıtin shyǵarmyz. Áleýmettik jeliden neshe túrli sumdyqtardy kórgen jetkinshekter óz-ózderine qol jumsap, ártúrli sekta, jıhad jetegimen shetel asyp ketip jatyr emes pe! Zaman ózgerdi deımiz, zaman emes – adam ózgerdi. Ata-ana, ustazdar aralasatyn ortalary jaqsy bolsa, bala da zamanǵa qaraı ózgermeýshi edi.
Kenjegúl ÁDILOVA
Astana
...kózqarasyn bildiredi
Jaqynymyzǵa dombyra syılaıyq
«Egemen Qazaqstan» gazetinen Oralhan Dáýittiń «Kúı oınaıdy qazaǵymnyń qanynda» atty maqalasyn oqyp, meniń de qalam ustaýyma túrtki boldy. Buryn dombyrasyz úı bolmaýshy edi. Qazir iri qalalarda balalardyń úırenýleri úshin dombyra úıirmeleri bar, al aýylda ondaı múmkindik joq. Bir kezderi telearnalardan dombyrada oryndalatyn dástúrli ánder jıi berilip, kúıshilerdiń «kúı tartystary» bolyp turýshy edi. Bul kúnde onyń biri de joq. Elde – orta jastaǵy, egde jastaǵy kisilerdiń, zeınet jasyndaǵy ata-apalarymyzdyń erteli-kesh teledıdar aldynda otyratynyn eskersek, biraýyq dombyra únin ańsaıtynyn nege baǵamdamaımyz osy?!
Men ózim de dombyra tartamyn. Ulymnyń jas kezinde án salýǵa ıkemi barlyǵyn baıqap, dombyra úırettim. Ulym jıyrmaǵa tolǵanda oǵan týǵan kúnine dombyra syıladyq. Sosyn inimniń balalaryna da dombyra tartýdy úırettim. Olar da qazir stýdent, áleýmettik jelilerde qazaq ánderin, termelerdi oryndap ózi quralpylas jastarǵa nasıhattap júr. Qazir oılap otyrmyn, jalpy syılyq jasaýdy áıelder qaýymy ǵoı úılestiretin. Qazaq analaryna, áıelderine aıtarym – altyn taǵýdan, shapan jabýdan jalyǵatyn ýaqyt boldy ǵoı... Qazaqy qundylyǵymyzdy oılaıyq. Ol úshin keıingige úlgi bolsyn, eń qadirli qonaqqa dombyra syılaıyq. Ár úıdiń tórinde «quda syılaǵan» qasıetti dombyra ilýli tursyn.
Zeberkúl ShARDARBEKOVA, ustaz
Jambyl oblysy, Talas aýdany