• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
EKSPO-2017 28 Maýsym, 2017

Kúımeleri kúmbirlegen kerýen

471 ret
kórsetildi

El mereıin asyrǵan EKSPO-2017 halyqaralyq maman­dandyrylǵan kórmesine oraı mamyr aıynda tarıhı Taraz shaharynan «Uly Jibek joly. Kóne Tarazdan asqaq Astanaǵa tartý» kerýeni jolǵa shyqqan bolatyn. Bir aıdan astam ýaqyt boıy Áýlıeatanyń Baızaq, T.Rysqulov, Merki aýdandaryn jáne kóptegen eldi mekenderin basyp ótken etnografııalyq kerýen Moıynqum aýdanyna keldi.

Bul kúni Keńes aýylynda Taraz ınnovasııalyq-gýmanı­tarlyq ýnıversıtetiniń, ob­lys­tyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasy halyq shyǵarmashylyǵy orta­lyǵynyń jáne Moıyn­qum aýdany ákimdiginiń uıym­das­tyrýymen segiz kıiz úı tigilip, altybaqan quryldy.  Bul sapar halqymyzdyń ejelgi turmys-tirshiligin, salt-dástúrin eske túsiretin erekshe kún boldy. Ǵasyrlar boıy qalyptasqan baı máde­nıetimiz ben tarıhymyz da etnografııalyq kerýenniń ón boıynan kórinis taýyp turdy. Sonymen qatar, jınalǵan kópshilik aýyldyń turmysy da tamyrymyzdyń bir bólshegi ekenin sezine tústi. Aýyl irge­sin­de bıe saýý, urshyq ıirý, dıir­men tartý jáne jún sabaý sııaqty turmys qundylyqtary da nasıhattaldy. Al óńirge belgili qusbegiler baptaǵan búr­ki­tin aınala ushyryp, ejelgi dala máde­nıeti­niń maz­­munyn kórsetti. Qustyń aspan­­dy aınala ushyp júrip, kenet búr­kit­shige kerýenniń kele jat­qanynan belgi berýi de talaıdy tańdandyrmaı qoımady.  Shýdasy jelmen jelkilde­gen túıelerdiń tarpań beıne­leri men ulttyq kıimderi sán-saltanatyn keltirip turǵan adamdar arasyndaǵy ózara baılanys ta Uly Dalanyń degdar bolmysyn, kórkem kelbetin tanytyp turǵandaı áser etti. Al kúımeleri kúmbir­legen kóshti aýyl turǵyndary ulttyq dástúrge saı qarsy aldy. Qazaqy dástúrge saı qynama bel qam­zol kıgen qyz-kelinshekter kerýen­shi­lerge qymyz ben shubat usynyp, iltıpat kórsetti.  Shara barysynda qazaqtyń ba­la­ny besik­ke salý, tusaýyn ke­sý, toqymqaǵar sııaq­ty ult­tyq salt-dástúrleri dárip­tel­di. Úlkender jaǵy jastarǵa bil­me­­ge­­nin úıretip, úlgi kór­setti. Ásirese, bul kó­ri­nis bo­la­­shaq analar úshin de paı­da­ly ke­ńes boldy. Sondaı-aq, jer­gilikti óner­paz­dar men sal­ta­­nat qonaqtary án shyr­qap, Moıyn­qum dalasyn áserli kúıge bóledi.  Halqymyzdyń yqylymnan kele jatqan yrysty saltynyń biri – sapar­ǵa oń bolsyn aıtý bolǵan. Babalar ósıeti­men jalǵasyp kele jatqan osynaý ıgi dástúr búginde qoldaý taýyp, jınal­ǵan kópshilik As­tana tórine bet alǵan ker­ýen­shi­lerge sát-sapar tiledi. Ob­­lys ákiminiń orynbasary Er­qanat Man­jýov bastaǵan jam­byl­dyqtar Moıyn­qum aýdany­nan etnografııalyq kerýen­­di shyǵaryp saldy. Aıta keteıik, Moıyn­qum aýdany, Keńes aýyly atalǵan ker­ýen­niń Jambyl oblysyndaǵy soń­­ǵy beke­ti. Al kesh túse «Uly Ji­bek joly. Kóne Taraz­dan as­qaq Astanaǵa tartý» ker­ýeni Qaraǵandy oblysy, Sary­­­sh­aǵan aýylyna qaraı bet aldy. Endi sanaýly kúnderden keıin kúımeler kúmbiri kórme alańyna da estilip qalatyn bola­dy. Aıtýly kórmeni tama­sha­laý­shy­lardyń da ulttyń uly erek­she­ligimen tanysatyn kúni alys emes.

Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan» 

Jambyl oblysy