Qyzyljar óńirinde Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi talqylaýǵa arnalǵan aktıv jıyny ótti. Onda oblys basshysy Qumar Aqsaqalov baıandama jasap, on tapsyrma aıasynda jergilikti jerlerde atqarylatyn negizgi baǵyttardy saralap berdi.
Aımaq basshysy sóz basynda kezdesýdiń Nazarbaev ıntellektýaldyq mektebinde uıymdastyrylýynyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Bul oqý orny ǵylym men bilimdi tyǵyz ushtastyra otyryp jańa baǵdarlamalar men ozyq tehnologııalardy «sıfrly zaman» talabyna saı keńinen qoldanyp keledi. Al ındýstrııalandyrýdyń meılinshe ınnovasııalyq sıpatqa ıe bolýyn, tehnologııalyq qalyptyń barlyq múmkindikterin paıdalaný talaby Joldaýda naqty kórsetilgeni belgili.
Sońǵy úsh jylda ındýstrııalandyrý kartasy sheńberinde aımaqta 27 joba júzege asyrylyp, 700 jumys orny ashylǵan. 16 mıllıard teńge ınvestısııa tartylǵan. Endigi mindet – joǵary eńbek ónimdiligi bar qaıta óńdeý salasyn odan ári ilgeriletýdi qamtamasyz etý, básekege qabiletti, syrtqy naryqqa baǵdarlanǵan jańa ónim túrlerin kóptep shyǵarý. Byltyr aýyr mashına jasaý kásiporyndarynyń tapsyrysy 42,7 mıllıard teńgeni, eksport kólemi 147,8 mıllıon dollardy qurady. Bıyl bul úrdis saqtalyp, damýdyń sapalyq deńgeıi basty nazarǵa alynbaq. Kırov atyndaǵy, ZIKSTO, Petropavl aýyr mashına jasaý zaýyttarynda jańǵyrtý úrdisteri jalǵasady. «Maslo-Del» kompanııasy sehtarǵa zamanaýı qondyrǵylar ornatý arqyly óndiris qýatyn 2,5 ese arttyrýǵa, al jaryq shyǵynyn 2 esege deıin tómendetýge qol jetkizdi. Búginde kúnine 300 tonna sút ónimin qaıta óńdeýge qabiletti.
Sıfrly dáýirge laıyqty ónerkásipti qalyptastyrýda shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń orny aıryqsha. Kásipkerlikti qoldaý boıynsha bıyl aýqymdy 8 joba qolǵa alynady. Qyzyljar aýdanynda qýaty 1 MVt-ǵa teń bıogaz qondyrǵysy boı kóteredi. «Greencity KZ» seriktestigi 35 MVt qýaty bar jel elektr stansasyn salýǵa kiristi. Qaldyqtardy óńdep, elektr energııasyna aınaldyrý maqsatymen Fınlıandııanyń «Kauko International» kompanııasymen kelissóz júrgizilýde. Bankrotqa ushyraǵan «Basko» kompanııasynyń kásiporyndaryn jandandyrý úshin 20 mıllıard teńge ınvestısııa quıý kózdelgen.
Q.Aqsaqalov Joldaýdaǵy «shıkizat ındýstrııalaryn uıymdastyrý isin, tabıǵı resýrstardy basqarýǵa qatysty ustanymdardy synı turǵydan qaıta pysyqtaý kerek» degen talapqa baılanysty otandyq ekonomıka salasynda erekshe mańyzǵa ıe resýrstyq áleýetti odan ári damytýdyń óńirlik sharalaryna keńirek toqtaldy. Búginde mektepterge 73 jylý qazandyǵy qoıylǵan. Jyl aıaǵyna deıin olardyń sany 130-ǵa jetkizilmek. Ozyq joba jol kartasyna engizilgen. Qyzyljar aýdanyna qarasty Bolshaıa malyshka mektebi jylyna jumsalatyn 5,9 mıllıon teńge shyǵyndy 3 mıllıon teńgege deıin azaıtqan. Ornatylǵan modýldi qazandyqtar únemdiligimen qatar kómirdiń ornyna ekologııalyq jaǵynan taza saban qoldanylady. Sonyń arqasynda oblys mektepteri boıynsha jarty mıllıard teńge bıýdjet qorjynynda qalǵan.
Prezıdent halyqqa arnaǵan Joldaýynda turmystyq qatty qaldyqtardy zaman talabyna saı ýtıldeý jáne qaıta óńdeý úshin óńirlerdiń ákimderine naqty sharalar júktegen bolatyn. Byltyr turmystyq qaldyqtardy óńdeýmen aınalysatyn keshen 26 myń tonna zatty kádege jaratqanymen, áli de azdyq etedi. Osy sebepti aýmaqty damytý baǵdarlamasy aıasynda 2020 jylǵa taman turmystyq qatty qaldyqtardy qaıta óńdeý deńgeıin 57 paıyzǵa jetkizý belgilengen. «Jasyl» tehnologııalarǵa ınvestısııa tartý úshin chehııalyq kompanııamen kelisimshart jasalǵan.
Baıandamada byltyr 426 mıllıard teńgeniń aýylsharýashylyq ónimderi óndirilip, syrtqy saýda baılanysy 30 paıyzǵa ulǵaıǵany aıtyldy. Astyq óndirisin ártaraptandyrý, jer telimderin tıimdi paıdalaný, kooperatıvter qozǵalysyn jandandyrý joldary usynyldy. О́ńirde shyǵarylatyn azyq-túlik ónimderin Reseıdiń Omby qalasynda ornalasqan saýda núkteleri arqyly satý tájirıbesi maquldanyp, naryq aýqymyn keńeıtý mindetteri belgilendi.
Bıyl Mamlıýt aýdanynda kólik-logıstıkalyq ortalyq ashylmaq. Petropavl qalasynyń bas josparyna sáıkes ınteraktıvti ınvestısııalyq kartalar men elektrondy sáýlet ınternet jobalary qoldanysqa engiziledi dep josparlanǵan. Oblys ortalyǵynda 229 myń sharshy metr baspana boı kóteredi. Bir sózben aıtqanda, óńir turǵyndarynyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaılaryn jaqsartý udaıy nazarda boldy.
Jıynda sóz alýshylar Joldaý talaptarynan týyndaıtyn irgeli mindetter jaıly oı-pkirlerimen bólisti.
О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy