Kóshbasshylyq fenomeni

Kórmege Elbasy ki­tap­hanasynan, muraǵat qorlarynan alynǵan 800-ge tarta jádiger qoıylǵan. Olar­dyń qatarynda Elbasynyń joǵary mem­lekettik marapattary, memleket basshylary men otandyq avtorlardyń qoltańbasy bar kitaptar, sondaı-aq Memleket bas­shysynyń shetel tilderindegi eńbekteri bar. Jádigerler tórt bólimge jınaqtalǵan. «Kóshbasshy joly» dep atalatyn alǵash­qy bólim Elbasynyń ómir jolyna ar­nal­ǵan. Odan keıingi «Kóshbasshy feno­meni» bóliminde Prezıdenttiń saıa­sı beınesi Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý, Astanany aýystyrý sekildi tarıhı sheshimder arqyly sýretteledi. Kórmeniń ashylýynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Keńsesiniń bastyǵy-Elbasy kitaphanasy dırektorynyń mindetin atqarýshy Mah­mut Qasymbekov el tarıhyndaǵy Elba­synyń jahandyq qyzmetine, elimizdiń halyq­aralyq bedeliniń qalyptasýy men nyǵaıýyndaǵy tulǵalyq tarıhı róline toqtaldy. «Alǵashqy ret mundaı kórme ótken jyl­dyń aıaǵynda táýelsizdigimizdiń tal besigi, Otanymyzdyń ekinshi astanasy – Almatyda ótkizilgen bolatyn. Eki aıdyń ishinde 70 myńnan astam alma­tylyqtar tamashalaǵan kórme búgin shyraıly Shymkent qalasynda ashy­lyp otyr. Árıne bul kezdeısoq emes. Sebebi Ońtústik Qazaqstannyń elimiz­diń áleýmettik jáne ekonomıkalyq da­mýyn­daǵy róli asa zor. Ekinshiden, bul óńir – halqymyzdyń mádenıeti men salt-dástúriniń kenishi, ana tilimiz ben ult­tyq qundylyqtarymyzdyń qaımaǵy buzylmaǵan ordasy. Shymkent barshamyz úshin ári ystyq, ári júrekterimizge jaqyn. Kórmeniń aıasynda kıeli Túrkistan qalasynda jáne oblystyń birneshe oqý oryndarynda kezdesýler, semınarlar men konferensııalar uıymdastyrylatyn bolady. Ol sharalar oblystyń mádenı jáne rýhanı ómirinde eleýli oqıǵa bolady dep úmittenemiz», dedi Mahmut Qasymbekov.

Ońtústik óńirinde óz jumysyn bas­taǵan kóshpeli kórme jobasynyń mańyz­dylyǵyn oblys ákimi Janseıit Túımebaev ta atap ótti. «Kórmeden alar taǵylym mol. Memleket basshysy el tarıhyndaǵy sheshýshi kezeńderdi, erkindik pen táýel­sizdikti ańsaǵan halqynyń armanyn oryn­dady, júzege asyrdy. Qysqa merzim ishinde elimiz júzdegen jyldarǵa tatıtyn ǵajaıyp damý kezeńin artqa tastady. Elimiz áleýmettik-ekonomıkalyq turǵyda aıryqsha órkendep, halqymyzdyń ál-aýqaty jaqsardy. Elbasynyń kóregendigi men erik-jigeriniń arqasynda elimiz dostyq pen kelisimniń mekenine aınalyp, álem elderine úlgi boldy. Táýelsizdik jáne Elbasy ajyramas uǵymdarǵa aınaldy. Elbasymyzdyń ómiri men qyzmetiniń tarıhyn, táýelsiz Qazaqstannyń qa­lyp­­tasýy men damýyndaǵy eren eńbe­gin, ege­mendi elimizdiń qol jetkiz­gen jetistikteri men álemdik qoǵamdas­tyq moıyndaǵan tabystaryn aıshyqtaı­tyn bul kórmeni ońtústik jurtshy­lyǵy maqtan tutyp, joǵary baǵalaı­ty­nyna senimdimin», dedi J.Túımebaev.

Sondaı-aq kórmeniń ashy­lý saltanatynda Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Jaýapty hatshy­sy Qýatjan Ýálıev Elbasynyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­dar­lamasynda aıtylǵan kitaphana joba­synyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.

Kórmeniń alǵashqy kórermenderi qor jınaqtaryndaǵy qujattarmen, Elba­symyzǵa berilgen 50-den asa shetel memleketteriniń joǵary marapattarymen, sondaı-aq qarý toptamasynyń jádi­gerlerimen, qoltańba jazylǵan syı kitaptarmen tanysty. Aıta ketelik, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti-Elbasy kitaphanasynyń uıymdastyrýymen júzege asyrylatyn joba aıasynda mektep oqytýshylaryna, kitaphana, arhıv, mýzeı qyzmetkerlerine arnalǵan «Elbasy kitaphanasynyń aqparattyq resýrstary» aımaqtyq kásibı sessııa, sholý jáne taqyryptyq ekskýrsııalar ispetti birqatar is-sharalar ótti. «N.Nazarbaev: dáýir, tulǵa, qoǵam» kórmesi mamyr aıyna deıin jalǵasady.

Ońtústik Qazaqstan memlekettik pe­­da­gogıkalyq ýnıversıtetinde de jaq­­sy is jalǵasyn tapty. Mártebeli qonaq­tar ýnıversıtettegi N.Nazarbaev or­talyǵynda bolyp, onyń búgingi jumysy men bolashaqtaǵy jospary týraly oı bólisti. Sonymen qatar ýnıversıtettiń sport keshenderinde bolyp, 12 qabattyq Stý­dentter úıindegi stýdentterdiń tur­mysymen, «Qosymsha mamandyq» or­talyǵyndaǵy 14 stýdenttik úıirmeniń jumysymen tanysty.

M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde «N.Nazarbaev fenomeni: saıası ustanymdar men bastamalar» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.

AQSh, Reseı, Aýǵanstan, Tájikstan, Qyrǵyzstan elderinen kelgen sarapshylar men taldaýshylar, ǵalymdar, shetel­dik jáne otandyq joǵary oqý oryndarynyń oqytýshylary men stý­dentteri, BAQ ókilderi qatysqan kon­fe­rensııa barysynda «Elbasytaný» ǵylymı-ádistemelik ortalyǵynyń tusaýy kesildi. Ǵylymı-ádistemelik ortalyqta stýdenttiń izdenisin jan-jaqty qanaǵattandyrý maqsatynda barlyq jaǵdaı jasalǵan. Árbir izdenýshiniń qajetti maǵlumattardy ońaı taýyp, bi­limin jetildire túsýine múmkindikter zamanaýı turǵyda qaralǵan. Ǵylymı-tájirıbelik konferen­sııa da jergilikti jastardyń shete­ldik zamandastarynyń kózqara­syn, Elbasy eńbegine qatysty pikir­lerin bilýge múmkindik berdi. Aldyn ala aıta ketelik, konferensııada AQSh-tyń Kentýkkı shtatynan kelgen «Studens without borders» jastar uıymynyń ókili Bernet Djordj Travıs, Eýrazııalyq komıssııanyń ynty­maqtastyq jónindegi klýbynyń jetek­shisi, Beıbitshilikti damytý Eýrazııa­lyq zertteý ınstıtýtynyń quryl­­taı­shysy, reseılik Marat Shafı­gýl­lın, Tájikstan taý-ken, metallýr­gııa ınstıtýtynyń 5 kýrs stýdenti Bo­kı­zodo Domýllo, Qyrǵyz Respýb­lıkasy Jastar bastamalaryn qol­daý qory – YAF koordınatory Lıra Momýnalıeva syndy jastar El­basy N.Nazarbaevtyń saıası eńbek­teri men álemdik deńgeıdegi baıan­dy bastamalary, baǵdarlamalyq maqala­larynyń qoǵam ómirine áseri jónindegi oı-pikirlerin or­taǵa saldy.

Ǵylymı-tájirıbelik konferen­sııanyń ashylýynda Ońtústik Qazaq­stan oblysynyń ákimi, fılologııa ǵy­lymdarynyń doktory, professor Jan­seıit Túımebaevtyń qut­tyq­taý hatyn oblys ákiminiń oryn­ba­sary Ulasbek Sádibekov oqyp ber­di. Sondaı-aq M.Áýezov atyndaǵy OQMÝ rektory, teh­nıka ǵylym­darynyń doktory, professor Ju­mahan Myrhalyqov Elbasy eńbekteri­niń qoǵam, onyń ishinde jastar ómi­rinde alatyn orny men mán-mańy­zyna toqtalyp, oqý úderisine engizi­lip jatqan jańashyldyqtar jónin­de aıtyp ótti. Ne­gizgi baıandamany jasaǵan Elbasy kitap­hanasy dırek­torynyń orynbasary, saıası ǵylym­dar doktory, professor Ámir­han Rahymjanov óz sózinde táýel­­siz Qazaqstannyń qalyp­tasýyn­daǵy Elbasy N.Nazarbaev­tyń jahandyq róline toqtaldy. «Táýelsiz Qazaqstannyń damýy jáne qalyptasýynyń jańa tarıhyn­da Prezıdenttiń saıası kóshbasshy­ly­ǵynyń máni men róli sózsiz mańyzdy ekeni bel­gili. Memleket basshysy Nur­sultan Nazarbaevtyń saıası ba­tyldyǵy, strate­gııalyq daryny, kózdegen maqsatqa je­týdegi tabandy­lyǵy men ózine degen se­nim­diligi – búginde álem qoǵamdastyǵy moıyn­daǵan to­laǵaı tabystarymyz ben Qa­zaq­­stan­nyń táýelsiz memleket retin­degi qalyptasýynyń negizine aınaldy.

«Nazarbaevtyń saıası kóshbasshylyǵy» jáne «Nazarbaev fenomeni» uǵymdary saıa­satker, sarapshy, saıasattaný ǵalym­dary men pýblısısterdiń sózdik qoryna turaqtalyp, basty nazardaǵy zertteý nysandarynyń birine aınalyp otyr. N.Nazarbaevtyń kóshbasshylyq feno­meni zertteýshilerdiń saıası kóshbas­shylyqtyń belgili úsh modeliniń negi­zinde túsindiriledi, olar – tulǵalyq bol­mysy, lıderlik stıli, ózgermeli tarı­hı jaǵdaıattar. Mine, sondyqtan «Nazarbaev fenomenin» eń aldymen, Elbasynyń bolashaqqa baǵyttalǵan saıa­­sı stıli, qoǵammen qarym-qatynas jáne strategııalyq basymdyqtary ar­qy­ly qarastyrý qajet. Nursultan Nazarbaevtyń saıası kóshbasshylyq je­tis­tikteri men halyqaralyq arena­daǵy teń­dessiz bıik bedeline jeke qasıet­teri, sonyń ishinde ózindik ustany­my­na beriktigi, kózqarastarynyń naq­ty­lyǵy, kedergi men qıyndyqtarǵa tótep berip, alǵan betinen qaıtpaı, bas­taǵan isin sońyna deıin jetkizetin taban­dylyǵy sebepshi bolǵan. Nursultan Nazarbaevqa tán barlyq qasıetter eń jo­ǵary halyqaralyq deńgeıdegi memleket qaıratkerine laıyqty myqty kóshbasshylyq bastamany tanytý bolyp tabylady», dedi Ámirhan Muratbekuly. Konferensııa sońynda baıandamalar talqylanyp, jastarǵa bereri mol osyndaı ıgi isterdiń basqa da oqý oryndarynda ótkizilýi tıis ekendigi aıtyldy. Sondaı-aq halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa qonaqtary jańartylǵan, zamanaýı oqý zalynda stýdenttermen kezdesti.

Ǵalymjan ELShIBAI,

«Egemen Qazaqstan»