KÁSIPODAQ EL BIRLIGIN SAQTAÝǴA ÚLES QOSADY

“Elimizdiń eńbekshileri men kásipodaqtary Qazaqstan halqyna arnaǵan jyl saıynǵy dástúrli Joldaýyńyzdy respýblı­kamyz­dyń kóp ultty halqy úshin saıası ma­ńy­zy zor oqıǵa retinde qabyl­daıdy. Shyǵar bıigin 10 jyl buryn bol­jaǵan memlekettiń búgini senimdi, bolashaǵy zor. Búkilálemdik daǵdarystyń daýy­­ly áli de óz kúshinde turǵan ý­a­qytta elimizde áleýmettik-eko­nomıkalyq kóptegen kepildikter oryndalýda. Táýelsiz eldiń she­shýshi tutqalary bilim, densaýlyq, máde­nıet, áleýmettik salalarǵa baı­­lanysty ekenin baǵalap, olar­dyń jalaqy­laryn 25 paıyzǵa sáýir aıynan bastap kótergenińizdi barlyq bıýdjet qyzmetkerlerimen birge búkil Qazaqstannyń eńbek­shileri de ystyq yqylaspen qarsy aldy. Quramynda eki mıllıonnan as­tam múshesi bar kásipodaq uıym­da­ry­nyń atynan Sizdiń Jol­daýyńyzdy árbir eńbek adamyna jetkizip, olar el birligi men ty­nyshtyǵyn saqtaýǵa óz úlesterin qosady dep senim bildiremiz”, — delingen hatta. EL ALǴYSY ShEKSIZ Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń atyna “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýyna baılanysty pikir bildirgen hattar men jedelhattar kóptep kelip túsýde. “Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ınjenerlik akademııasy” respýblıkalyq qoǵamdyq birles­tiginiń jalpy jınalysynda qabyldanǵan hatta elimizdiń myń­­daǵan ǵylymı-ınjenerlik korpýsy “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múm­kin­dik­te­ri” atty Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýyn zor yntamen qabyl alǵany baıandalǵan. “Bizder, ǵalymdar men ın­je­nerler úshin, ekonomıkany árta­rap­tandyrýǵa, progrestik tehno­lo­gııany ıgerý esebinen eńbek ónimdiligin túbegeıli arttyrýǵa, daǵdarystan keıingi kezeńdegi elimizdiń jedel ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýyna arnalǵan Sizdiń baǵytyńyz erekshe mánge ıe. Biz Sizdi elimizdiń ınjenerlik ǵylymy men ónertapqyshtar qyz­meti joǵary tehnologııalyq ón­diristi jańǵyrtý jáne ındýs­trııa­landyrý maq­sattary men qar­qynyna sáıkes keledi, al ǵa­lym­dar men ınjenerler jańa ón­diristik qýat pen otan­dyq ónim­der ǵylymǵa negizdelgen ári báse­kege qabiletti bolýy úshin bar kúsh-jigerin salady dep sendiremiz”, – delingen ujymdyq hatta. * * * D.Serikbaev atyndaǵy Shy­ǵys Qazaqstan memlekettik teh­nı­kalyq ýnıversıtetiniń rekto­ry Ǵ.Mútánov joǵary oqý or­ny­nyń stýdentteri men pedago­gı­ka­lyq ujymy Prezıdenttiń Jol­daýymen úlken yjdahattylyqpen tanysyp shyqqanyn aıta kele, bul qujatta ekonomıkany árta­raptandyrýda ǵylymnyń mańyz­dy ról atqaratyny atap kórse­tilgen, dep jazady. “Búginde bizdiń ýnıversıtet óńirlik ınnovasııalyq júıeniń belsendi áreket etýshi býyny bo­lyp tabylady. О́ıtkeni, “Altaı” tehnoparki bazasynda ken-me­tallýrgııa salasy úshin quryla­tyn qurastyrý bıýrosy, metal­lýr­gııa ortalyǵy bazalyq negiz bo­lyp qalmaq. Bilim berý úderi­sinde ınnovasııalyq qyzmetpen ózara baılanysty osy sýbek­ti­ler Qazaqstannyń ınnovasııalyq ekonomıkasy úshin sapaly jańa tolqyn mamandardy ázirleýdi qam­tamasyz etýge múmkindik beredi. Ýnıversıtet ujymy Siz júr­gizip otyrǵan beıbitshilik pen ke­lisim saıasatyna qyzý qoldaý bil­diredi”, – dep atap ótilgen jedelhatta. * * * Soltústik Qazaqstan obly­syndaǵy “Zenchenko jáne K” komandıttik seriktestiktiń bas dırektory, Qazaqstannyń Eńbek Eri Gennadıı Zenchenko óz je­del­hatynda qańtar­daǵy Joldaý Qazaqstan Prezıdentiniń salı­qaly saıasatynyń jáne bizdiń elimizdiń damý strategııasynyń durys tańdalǵanynyń taǵy bir márte dáleli ekenin atap kór­setken. G.Zenchenko Prezıdent aldyǵa qoıǵan ındýstrııalyq damý men agroónerkásip kesheninde eńbek ónimdiligin arttyrý mindeti oryndalatynyna senim bildiredi. О́ıtkeni, memleket AО́K-ti damy­týǵa, oǵan sýbsıdııa bólýge, jańa joǵary óndiristik tehnıkamen jaraqtandyrýǵa, janar-jaǵar­maı­men jáne tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etýge erekshe kóńil bólip otyr. О́z kezeginde agrar­lyqtar mol astyq alý úshin bar kúsh-jigerlerin salyp, óndiris kólemin arttyratyn bolady. * * * Túrkistan qalalyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy, “Nur Otan” HDP múshesi Á.Daırabaıuly Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezı­dentiniń basshylyǵymen qazaq halqy dúnıe júzine tanyldy, dep jazady. Túrkistan qalasynyń arda­ger­leri qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan salıqaly saıasaty úshin Nursul­tan Ábishuly Nazarbaevqa alǵys­taryn bildiredi. “Barshamyzdyń baǵdarymyz­dy aıqyndaı­tyn osy bir ma­ńyz­dy qujatty qýattap, jas­tardyń arasynda qazaqstandyq patrıo­tızmdi kóterýge óz úlesimizdi qo­samyz dep sendiremiz”, – dep jazady Á.Daırabaıuly Túrkistan qalasy ardagerleriniń atynan. * * * Ońtústik Qazaqstan oblysy, Qazyǵurt aýdandyq áıelder keńesiniń tóraıymy G.Áli­kenova naryq zańy qatal bolsa da, qa­zir­gideı qarjy turaqsyzdyǵy ke­zinde de memlekettiń eli­mizdiń áleý­mettik jaǵynan az qamtyl­ǵan top­taryna kómek kórsetip otyrǵanyn atap ótken. “Memlekettiń ataýly jár­dem­aqysy, úıde bala tárbıelep otyrǵan analarǵa qamqorlyq qaı kez­de de úzilgen emes. Memleket basshysy­nyń dás­túrli Joldaýyn halyqtyń, sonyń ishinde, ómir­ge perzent ákeletin analarymyz­dyń asyǵa kúte­tindigi osy sebepten. Bul – úlken qoldaý jáne hal­qy­myzdyń demogra­fııa­lyq ósimin qam­ta­masyz etýge senimdi qadam dep bilemiz. Jyl saı­yn tabıǵı ósim esebinen halyq sany ósýde. Tek analar emes, múgedekterge, asy­raýshysy joq aza­mattarǵa, muq­taj otbasy­lar men zeınet­ker­ler­ge beriletin kómek jyl­ma-jyl ósip keledi. Áýeli el eko­no­mı­kasyn túzep alyp, onyń ıgi­lik­­ti jemisin halqyna molynan berip otyrǵan Elbasyna eldiń al­ǵysy sheksiz”, delingen jedelhatta. BATYR TÝRALY KITAP Jýyrda Qazaqstan Respýblı­kasynyń Reseı Federasııasyndaǵy elshiliginde halqymyzdyń dańqty uly, Keńes Odaǵynyń Batyry Baýyr­jan Momyshuly týraly “Ańyzǵa aınalǵan batyr” atty orys tilindegi kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti. Birtýar tulǵanyń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı ázirlengen bul jınaqtyń jaryq kórýine Qazaqstannyń Reseıdegi elshiligimen qatar “Baýyrjantaný” ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń “Eskertkish qory” kommersııalyq emes uıymynyń da qoldaýy sebep boldy. Kitaptyń basty ereksheligi ­– munda buryn-sońdy jaryq kórmegen tyń aqparattar bar. Bul eńbekte sondaı-aq batyrmen maıdan dalasynda birge júrip, onyń erlikterin óz kózimen kórip, júregine máńgi saqtaı bilgen maıdandas dostarynyń B.Momyshuly jóninde bergen suhbattary men sırek fotolary jarııalanǵan. Sonymen birge Máskeýdegi áskerı muraǵattarda saqtalǵan biraz jańa derekter alǵash ret jaryq kórip otyr. Jınaqtyń tusaýkeserinde sóz sóılegen elimizdiń Reseıdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Zaýytbek Turysbekov bul kitap Baýkeń murasynyń búgingi urpaqqa qaldyrǵan altyn qory ekenin ataı kele, kitapty qurastyrýshy­lar­ǵa óz rızashylyǵyn jetkizdi. Osydan keıin jıynda batyrdyń týǵan jerinen shaqyrylǵan halyq jazýshysy Sherhan Murtaza, Parlament depýtattary Satybaldy Ibragımov, Orynbaı Rahmanberdıev, Amangeldi Momyshev sóz aldy. О́z kezeginde Máskeý qalalyq soǵys jáne eńbek ardagerleri tóraǵasynyń birinshi orynbasary, general-leıtenant V.I.Prohorov, Baýkeńniń osy qalada turatyn qyzy Elena Korkına jáne aty ańyzǵa aınalǵan 8-shi gvardııalyq dıvızııa komandıri I.V.Panfılovtyń qyzy Maııa Panfılova da oılaryn ortaǵa salyp, kitaptyń jas býyndy tárbıeleý men eki el arasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtýda óz septigin tıgizetin týyndy ekendigine toqtaldy. Bul basqosýǵa sondaı-aq qazaqstandyq jáne reseılik ǵalymdar, ardagerler jáne qazaq dıasporasy ókilderi de qatysty, dep habarlady Qazaqstannyń Reseıdegi elshiliginiń baspasóz qyzmeti. AZIIа KEŃESI – YNTYMAQTASTYQ PEN BIRLIK JOLYNDA Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qurylǵan bolatyn. Qazirde AО́SShK kontınenttegi 20 eldiń basyn biriktirip otyr. Sóz reti kelgende atap aıtarlyǵy, Keńes jumysynda qabyldanǵan qujattar dáıektilikpen júzege asyrylyp, ynty­maqtastyq aıasy keńeıe túsýde. Árıne, qandaı jetistik bolsa da iskerliktiń, qajyrlylyq pen uıymshyldyqtyń nátıjesinde ke­le­tindigi aqıqat. Al, bul saladaǵy tolymdy tabysqa Qazaqstannyń, ıaǵnı osy uıymǵa tóraǵalyq etip otyr­ǵan eldiń júıeli túrdegi ıgi yqpalynyń arqa­synda qol jetip kele jatqandyǵy sózsiz. Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńestiń Joǵary laýazymdy tulǵalar komıtetiniń májilisine qatysyp, óz oıyn ortaǵa salǵan sheteldik ókilder keńes qyzmetin joǵary baǵalady. Túrkııanyń Ystambul qalasynda maýsym aıynda ótkiziletin sammıt, sala mamandarynyń pikirinshe, tarıhı mańyzdylyǵy joǵary oqıǵa bolmaq. Onyń ózindik sebepteri de bar. Eń bastysy, bul júzdesý Eýropa men Azııa arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń artyp, birliktiń nyǵaıýyn kózdeıdi. Almaty qalasynda ótken májiliste sondaı-aq Azııada ǵana emes, tutastaı Eýrazııa qurlyǵyndaǵy qaýipsizdik pen senimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan áskerı-saıası jáne ekonomıkalyq is-sharalar keńinen sóz boldy. Kezdesý barysynda AО́SShK artyqshylyqtary men ımmýnıtetteri jónindegi konvensııa jobasyn odan ári jetildirip, AО́SShK-ge múshe memleket­terdiń energetıkalyq qaýipsizdik jáne aqparattyq tehnologııalar salalaryndaǵy yntymaqtastyǵy jónin­degi tujyrymdamalary men is-áreketterin ilgeri jyljytý jaıy da qarastyryldy. Sonymen qatar, jıynda qaralǵan máseleler negizinde bir­qatar jobalar bekitildi. Joǵary laýazymdy tulǵalar komıtetiniń kelesi jıyny bıylǵy jyldyń naýryz aıynda Baký qalasynda ótkizilmek. Baqyt BALǴARINA,  Almaty. ZAŃ ORYNDALMASA, SYBAILASTYQ BAS KО́TEREDI Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiktiń Qostanaı oblysy boıynsha departamenti janyndaǵy tártiptik keńes músheleri bıylǵy jyldyń alǵashqy otyrysyn ótkizdi. Onda onshaqty is qaraldy, onshaqty adam qyzaryp jaýap berdi. Qaralǵan istiń qaısysy bolsyn, zań oryndalmasa sybaılastyq bas kóteretinin baıqatty. Mysaly, “Arqalyq azyq-túlik kompanııasy” MKP ǵımaratyna jóndeý jumystaryn júrgizý úshin ótken jyldyń 7 qyrkúıeginde memlekettik satyp alý konkýrsy jarııalanyp, ol sol aıdyń 17-sinde ótkizildi. Oǵan Arqalyq qalasyndaǵy qurylyspen aınalysatyn “Skaskıı A.A.” jáne “Beısenov M.O.” jekemenshik kásiporyndary qatysty. “Arqalyq azyq-túlik kompanııasy” MKP dırektory S.Baıturov pen konkýrsta jeńgen “Skaskıı A.A.” kásipornynyń ıesi arasynda kelisim-shartqa qol qoıyldy. Biraq jóndeý jumystaryn “Skaskıı A.A.” jeke kásiporny ótken jyldyń shilde aıynda-aq bitirip qoıǵan bolatyn. Sonda konkýrs ne úshin ótti? “Mem­leket­tik satyp alýlar týraly” zańdy eki jaq ta belden basty, qaǵazbastylyqqa uryndy. Tártiptik keńes músheleri qaraǵan ózge ister de osyǵan úqsas der edik. Bıýdjet qarjysy únemdelýi úshin materıalǵa da, qyzmet túrlerine de konkýrssyz tıyn jumsalmaıtyny belgili. О́tken jylǵy 27 naýryz ben 2 sáýir aralyǵynda Qostanaı aýdanyndaǵy Zatobol poselkesi ákiminiń apparaty 300 lıtr dızel otynyn satyp alýǵa konkýrs jarııalaıdy. Oǵan “Merı­dıan” jáne “Qostanaı munaı ónimderi” jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri qatysady. Alaıda Zatobol poselkesi ákimi apparatynyń qyzmetkerleri Ermaǵan­betova men Kremneva isti “Memlekettik satyp alýlar týraly” zań boıynsha emes, ózderinshe júrgizedi. “Qostanaı munaı ónimderi” JShS konkýrsqa taza blanki usynady, taza qaǵazǵa ol usynǵan baǵany, satatyn taýar mólsherin, túrin konkýrsty uıymdastyrýshylar ózderi toltyrady. Olar dızel otynyna “Merıdıan” usyna­tyn baǵanyń qarsylasynan bir teńgege, ıaǵnı lıtrine 70 teńge emes, 69 teńge ekenin aldyn ala bilip alǵan. Mine, zań oryndalmaǵan jerde sybaılastyqqa jol osylaı salynady. Munyń barlyǵy da tekserýler kezinde sýdyń betine qalqyp shyqqan maı sııaqty birden anyqtaldy. Al memlekettik qyzmetkerler men laýazym ıeleriniń respýblıka zańdary men bekitilgen erejelerge, jarlyqtarǵa saldyr-salaq qaraýy sybaılastyqtyń bas kóterýine túrtki bolady. Mysaly, “Balyq sharýashylyǵynyń oblysaralyq Tobyl-Torǵaı basseıni ınspeksııasy” memleket­tik basqarmasynyń bastyǵy A.Imanbekov “Zabota” kooperatıvine Aqtóbe oblysyn­daǵy Sazdy kólinen shortan, alabuǵa, móńke jáne aqbalyqty aýlaýdyń bekitil­gen mólsherine sáıkes ruqsat beredi. Al “Jabaıy janýarlar álemin paıdalanýǵa ruqsat berý” erejesi boıynsha aq balyqty qansha aýlaý lımıti kórsetilmegen. Árıne, aq balyq kóbeıip ketse sýdaǵy ózge balyq­tardyń ýyldyryǵyn jep qoıatyndyqtan, olardyń ósimi azaıyp ketetindigin basshy bilýi de kerek edi. Onyń ústine, eń bas­tysy, A.Imanbekov Úkimet qaýlysyn qaramaǵan nemese oǵan mán bermegen. Sonymen qatar balyq aýlaýǵa suranys bergen áýesqoılardyń qujattary tirkelmegen. Zań boıynsha balyqshy­lardyń balyqty nemen aýlaıtyny, aýdyń, basqa da quraldardyń naqty aty jazylyp, suranyspen birge tapsyrylýy kerek. Túptep kelgende basshynyń zańdy saqtaýǵa degen salaqtyǵyn ıneniń kózindeı paıda­lanǵan sybaılastyq tabıǵattyń orasan zııan shegýine soqtyrmaýyna kim kepil. Tártiptik keńeste qyzarǵandardyń barlyǵy da bul joly sógis jáne eskertý alýmen shekteldi. Zańda qadap aıtylǵan baptardy baıqamaı attap ketkender kelesi joly yqtııat bolar. Al zańdy bilip turyp buzǵandar sybaılastyq pen jemqorlyqqa dańǵyl jol salary sózsiz. Biraq ondaı dańǵyl jolda ózderi de kóp uzamas... Názıra JÁRIMBETOVA, Qostanaı. Jeńis – 65 100 JASTAǴY BATYR P.F.Kolsovty Elbasy quttyqtap, temir tulpardy syıǵa tartty Altaıda Pavel Fedo­rovıch Kol­sov degen ańyz adam turady. Shy­­nynda da onyń ómiri jas ur­paqqa úlken úlgi-ónege. Taıaýda 100-ge tolǵan bul qarııa keshegi su­rapyl soǵysta kórsetken erligi úshin Keńes Odaǵynyń Batyry ata­ǵyn alǵan adam. Pavel Fedo­rovıchtiń týǵan kúninde bir ǵasyrlyq mereıtoıymen Elbasy N.Nazarbaev arnaıy quttyq­tap, temir tulpardy syıǵa tartqan edi. О́tken ju­mada Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Berdibek Sapar­baev Memleket basshysynyń sol sálemdemesin tapsyrý úshin ardager turatyn Zyrıan qalasyna keldi. Batyrdyń úsh bólmeli jeke tur­ǵyn úıi yqsham, taza, jyly. Oblys ákimin bul úıde qarııanyń týys­ta­ry, qarýlas dostary, oblystyq qor­ǵanys ister jónindegi depar­ta­ment bastyǵy polkovnık Aıdyn Sársenbınov pen Zyrıan qalasy­nyń qorǵanys jónindegi basqarma bastyǵy S.B.Chestak kútir otyr eken. Berdibek Máshbekuly soǵys ardagerlerimen aman­das­qan soń Elba­sy­nyń tapsyr­ma­symen ómiri ónege Pavel Fedorovıchti arnaıy quttyqtady. “Siz­di kóp adam bile­di, ómirlik táji­rı­be­ńizdi jas­tarǵa úıretip kelesiz. Elbasy soǵys jáne eńbek ardagerlerine únemi qamqorlyq jasap otyrady. Uly Jeńistiń 65 jyldyǵy qar­sa­ńyn­da úıge zárý ardagerlerge páter berýdi ákimderge tapsyrdy. Sony­men birge, tegin dári-dármek, basqa da áleýmettik jaǵdaılardy jasaı­myz. Sizge uzaq ǵumyr, baqyt tileımin”, — dedi oblys ákimi. Budan keıin jınalǵandar esik aldyna shyqty. Bul jerde oblys ákimi B.Saparbaev taǵy da qut­tyq­taý sóz aıtyp, temir tulpardyń kil­tin P.F.Kolsovqa tabys etti. Aýdan ákimi R.Mýsın de batyr jer­lesine qurmet kórsetti. Polkovnık A.Sár­senbınov batyr baba B.Mo­mysh­uly atyndaǵy “Batyrdyń sha­paǵaty” medali men oblystyq arda­gerler keńesiniń quttyqtaýyn tap­syrdy. Saltanatty rásim aıaqtalǵan soń qarııa jaılap kelip kóligine otyrdy da, motoryn iske qosyp, rızashy­ly­ǵyn bildirdi. “Qazaqstan halqy, Prezıdentimiz N.Nazarbaev meni syrttaı bolsa da tanyp, qur­met kór­setip jatyr. Elbasyna, bar­sha qazaq­standyqtarǵa shýaqty kún­der men baqyt tileımin. Sizderge meniń ja­sym­dy bersin”,– dep kózine jas aldy. Iá, “kózdiń jasy, kóńildiń hoshy” degen ras bolsa ke­rek. Zyrıan aýdanynyń ákimi Rymhan Mýsın qoshtasarda bizge bylaı degen edi. “Erlik eshqashan da umy­tylmaıdy. P.Kolsov bizdiń ǵana emes, barsha qazaqstandyqtardyń maqtany­shy. Onyń ómiri ónege”. Ra­synda da solaı. Ońdasyn ELÝBAI, Shyǵys Qazaqstan oblysy.