Kóptegen sheteldik saıasatshylar men sarapshylardyń pikirinshe, bul Úndeý eldiń táýelsizdik alǵannan beri eselep artqan múmkindikterin, ekonomıkalyq jáne áleýmettik ilgerileý jolyndaǵy nyq qadam ekendigine sendiredi jáne mundaǵy tarıhı eńbek Tuńǵysh Prezıdenttiń saraly strategııalyq basshylyǵyna tıesili. Máselen, Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda jarııalanǵan bastamalar halyqqa asa qajetti áleýmettik máselelerdi qamtýymen qundy.
Elbasy óz Úndeýinde usynylǵan bes bastamanyń árbiri qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa arnalǵan jan-jaqty qarastyrylǵan baǵdarlama ekenin aıtyp ótti. Rasynda bul bastamalar júıelik sıpatqa ıe, oryndaý merzimi anyq, iske asyrý mehanızmderi naqty kórsetilgen. Dál osy sebepterge baılanysty Memleket basshysynyń áleýmettik saıasatyn kóptegen sheteldik saıasatkerler men qoǵam qaıratkerleri jyly qabyldaýda. Atap aıtsaq, «ONV» nemis kompanııasy baqylaý keńesiniń tóraıymy Krısta Fýhs: «Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń bes bastamasyna qatysty: «Qazaqstan durys baǵytta keledi jáne osy joldan taımasyn degim keledi», – dep málimdedi. Sondaı-aq Memleket basshysynyń Úndeýin GFR Býndestagynyń depýtaty Karın Shtrens te joǵary baǵalap «Prezıdenttiń bes bastamasyn júzege asyrý arqyly» halyqtyń ál-aýqaty arta túsedi degen pikir bildirdi.
Elbasynyń áleýmettik bastamalaryn nemis isker toptary men sarapshylar qaýymdastyǵy da oń qabyldady. Sonyń ishinde nemis ekonomıkasy Shyǵys komıtetiniń basqarýshy dırektory Mıhael Harms jańa baǵdarlamany el ekonomıkasyn yntalandyratyn mańyzdy shara retinde qarastyrady. Onyń oıynsha, bul bastamalar Qazaqstan men Germanııa arasyndaǵy ekonomıkalyq qarym-qatynasqa jaqsy áser etýi múmkin. Nemis bıznesi Qazaqstannyń turǵyn úı qurylysyn damytý, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti damytý, sondaı-aq eldiń ońtústiginen Astanaǵa deıin gaz qubyryn tartý jónindegi Qazaqstannyń josparlaǵan qadamdarynan ekijaqty saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq baılanystardy arttyrýǵa arnalǵan áleýetti kórip, ony qyzyǵýshylyqpen qabyldady.
Osyǵan uqsas kózqarasty nemis ǵalymdary men sholýshylary Aleksandr Rar, Ýrs Ýnkaýf, Matıas Dornfeld jáne t.b. da ustanýda. Olardyń aıtýynsha, júıeli reformalar tujyrymdamasyn júzege asyrý ekonomıkanyń odan ári damýy men Qazaqstan halqynyń jumyspen qamtylýyn arttyrýǵa serpin beredi. Bul óz kezeginde eldiń aımaqtaǵy, sondaı-aq halyqaralyq deńgeıdegi ornyn nyǵaıta túsedi. Ekonomıkalyq aspektilerge qosa, nemis sarapshylary Prezıdent bastamalaryn júzege asyrýdyń zor áleýmettik áserin basa aıtty. Olardyń pikirinshe, bul Qazaqstan azamattarynyń ómir súrý deńgeıin, sonyń ishinde halyqtyń turmysy tómen jáne ortasha toptarynyń ál-aýqatyn arttyratyny sózsiz jáne qoǵamdaǵy áleýmettik ádilettilik qaǵıdalarynyń ornyǵýyna, sondaı-aq áleýmettik birlik pen turaqtylyqtyń nyǵaıýyna yqpal etedi.
Germanııa sııaqty óndirisi damyǵan memlekette bola tura, nemis áriptesterdiń Úndeýde aıtylǵandarǵa qatysty obektıvti pikiróleri Prezıdent bastamalarynyń jahandyq mánin túsinýdiń kórinisi ekendigi anyq. Qazirgi tańda shamamen barlyq memleket áleýmettik máselelerdiń shıelenisýin azaıtýdyń joldaryn qarastyrýda, alaıda tipti áleýetti memleketterdiń ózine tıisti sheshim tabý múmkin bola bermeıdi.
Máselen, 15 jyl buryn qabyldanǵan «Agenda-2010» ekonomıkalyq baǵdarlamasynyń nátıjesine qaramastan, Germanııadaǵy jumyssyzdyq deńgeıi 5,5% (2,385 mln adam). Bul 1990 jyldan bergi eń tómengi kórsetkish bolsa da, osy salada túıtkildi máselelerdiń áli de bar ekendigi aıtylýda. Turmysy tómen jáne jumyssyz azamattardy qoldaýǵa arnalǵan «Harts-IV» nemis memlekettik baǵdarlamasy tóńiregindegi pikirtalas birneshe aı boıy jalǵasýda bir partııa muny jetkiliksiz dep sanasa, basqalary, kerisinshe atalǵan baǵdarlama aıasynda bólinetin qarjy ómir súrý úshin tolyqtaı jetkilikti dep esepteıdi. Jyljymaıtyn múlik pen ıpoteka paıyzynyń joǵarylaýy nemis qoǵamyn aıtarlyqtaı alańdatýda, osynyń saldarynan kópshiliktiń, ásirese jas otbasylardyń qaltalary baspana alýdy kótermeıtin boldy.
«Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasy» baǵdarlamasynyń mańyzdylyǵyn eskere otyryp, Qazaqstannyń GFR-daǵy elshiligi óz quzyreti aıasynda elimizdiń damýy úshin bul baǵdarlamany júzege asyrý boıynsha belsendi jumystar júrgizýde. Bul rette ınvestısııa tartý, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri arasynda ekijaqty baılanysty damytý, eki el arasyndaǵy JOO-men yntymaqtastyqty keńeıtý, Qazaqstan stýdentteriniń Germanııada bilim alýyna kómek kórsetý máselelerine basa mán berilýde.
Memleket basshysy Úndeýine qatysty germanııalyq sarapshylar tarapynan oń pikirler kóptep túsýde. Qazaqstan Elbasynyń jetekshiligimen aldaǵy ýaqytta da eldiń barlyq azamattarynyń ál-aýqaty men ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan tıimdi áleýmettik baǵyttaǵy saıasatymen álemge laıyqty úlgi bolatyndyǵy sózsiz. Bul turǵyda Eýroodaq, Qazaqstannyń Germanııa Federatıvtik Respýblıkasyndaǵy Germanııa kóshbasshylarymen yntymaqtastyqty keńeıtý – biz úshin strategııalyq mánge ıe.
Bolat NÚSIPOV, Qazaqstannyń Germanııadaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi