Erkin Kóbeev: Prezıdenttiń bastamalary - halyqtyń ıgiligine arnalatyn optımıstik joba

Memle­kettiń joǵary áleý­mettik jaýap­kershiligin, otbasyna degen qamqorlyqty arttyrý, laıyqty bilim berýdi damy­tý jáne ulttyq birlikti saq­taý – basty ustanym. Elba­sy atap aıtqandaı, gúldengen Qazaq­stan – bul eń aldymen, mem­lekettiń qorǵaý, qoldaýyn jáne qamqorlyǵyn sezingen jáne oǵan patrıottyq rýhymen jaýap beretin ózine senimdi adamdar. Memlekettik saıasattyń mańyzdy basym­dyq­tary ekono­mıkalyq ósý qar­qyny emes, halyqtyń ál-aýqa­tyn arttyrý bolyp tabylady.

Prezıdent atap aıtqan birinshi bastama – ol turǵyn úı máselesin sheshý. Aldaǵy ýa­qytta árbir otbasyna turǵyn úı satyp alý úshin jańa múm­kindikter qarastyrylǵan. Ju­mys isteıtin qazaqstandyq azamat jeńildikti sharttarmen teńgemen ıpotekalyq zaem ala alady, jyldyq mólsheri 7 pa­ıyzdan aspaıtyn ıpotekalyq nesıe beriledi, bastapqy jarna 20 paıyz, merzimi 25 jyl. Bul aı saıynǵy tólemderdiń mólsherin birneshe ese azaıtady. Memleket basshysynyń aıtýynsha, bul ekonomıkanyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń ósýine, jańa jumys oryndaryn qurýǵa oń yqpal etedi.

Ekinshi bastama jalaqysy tómen jumysshylardyń eń­bek­­aqysyn kóbeıtý maq­sa­tynda olardyń salyq júk­temesin azaıtýdy qoldaýǵa baǵyt­tal­ǵan. Áleýmettik máse­le­­ler­­di óz betinshe sheshýge múm­­kin­dikteri joq azamattar mem­­lekettik qoldaýdy qa­jet etedi. Kelesi jyldan bas­­­­tap ondaı azamattardyń sa­­lyq júk­temesi 10 esege azaıa­­­dy. Basy artyq qarajat osy sa­­­nat­­taǵy 2 mıllıonnan as­tam qa­zaq­­stan­­dyqtardyń eńbek tóle­min kóbeıtý úshin jumsalady.

Qazaqstannyń bilim qoǵam­­dastyǵynyń ókili retinde «Joǵary bilimniń qoljetim­diligi men sapasyn arttyrý jáne stýdent jastardyń ómir súrý jaǵdaılaryn jaq­sartý» atty úshinshi bastama biz úshin asa mańyzdy. Adamdarǵa salynǵan ınvestısııalar áleýmettik saıa­sat salasyndaǵy basymdyq dep tanylady. Kelesi oqý jylynda qosymsha 20 myń bilim granty bólinedi. Tehnıkalyq mamandyqtar boıynsha ba­kalavr­lardy daıarlaýǵa arnal­ǵan qosymsha granttar jańa eko­nomıkanyń kadr­lyq má­sele­lerin, memleket júr­gize­tin ındýstrııalyq baǵdar­lamalardy tıimdi sheshýge jáne suranysqa ıe myńdaǵan maman­dardy oqytýǵa múm­kindik beredi. Olar, birinshi kezekte, ınjenerler, aqparat­tyq teh­nologııalar, robot-teh­nıka jáne nanotehnologııa sala­larynyń mamandary. Sondaı-aq tehnıkalyq jáne aýylsharýashylyq ma­mandyqtary boıynsha da barlyq JOO-lardyń, ulttyq ýnıversıtetterdiń grantyn kóbeıtý qarastyrylǵan. Bul sapaly bilim berý úderisine qajetti materıaldyq-teh­nı­kalyq bazany jáne kadrlar resýrsyn damytýǵa múmkindik týǵyzady.

Aldaǵy ýaqytta stýdent­terdiń ómir súrý jaǵdaılary jaqsarady. Jataqhana tap­shylyǵy bar joǵary oqý oryn­daryndaǵy atalǵan ózekti másele oń sheshimin tabady. Aıta ketý kerek, E.A.Bóketov atyn­daǵy Qaraǵandy memle­kettik ýnı­versıtetinde mun­daı másele joq. Búgin­de ýnı­versıtetimizde jataqha­na­lardy, áleýmettik nysandardy jańǵyrtý jáne kampýs aımaǵyn kóriktendirý boıynsha kóp jumys atqarylýda. Stýdentterdiń oqýyna jáne bos ýaqytyn tıimdi ótkizýine bar jaǵdaı jasalynǵan, bul olardyń akademııalyq jáne shyǵarmashylyq tabystaryna oń áserin tıgizedi.

Prezıdenttiń ózin-ózi ju­myspen qamtamasyz etken jáne jumyssyz azamattar arasynda jeńildigi bar shaǵyn nesıe usyný bastamasy halyqtyń kásip­kerlik belsendiligin damy­týǵa yqpal etedi. Memleket basshysy jappaı kásipkerlikti damytý týraly aıta kele, 2018 jyly mıkrokredıt berýdiń jalpy kólemi 14 myńnan as­tam adamdy quraıtynyn atap ótti. Memleket tarapynan atalǵan baǵdarlamaǵa qomaqty qara­jat­tyń bólinýi óz kezeginde otan­dastarymyzdyń ózin-ózi tanytýyna yqpal etedi, sonyń ishin­de stýdent jastar úshin qo­symsha múmkindikter men pers­pektıvalardy qamta­ma­syz etedi. Qaraǵandy oblystyq más­lı­­hatynyń depýtaty retin­de men Qaraózek-Jez­qazǵan-Qa­raǵandy-Temirtaý-Astana ba­ǵyty boıynsha m­agıstraldi gaz qu­byryn tartýdy qoldaımyn. Bul óńirdegi ekologııalyq máse­le­lermen kú­resýge oń yqpal ete­di, qala­daǵy jáne aýyldaǵy ómir súrý sapasyn jaqsartady.

Aýqymdylyǵy men kúti­letin áseri boıynsha mem­le­ket­tiń «túbegeıli shara­lary» atanǵan málim­del­gen joba­lar sońǵy jyl­dar­daǵy res­pýb­lıkanyń áleý­mettik-eko­no­mıkalyq da­mýynyń eń mańyz­dy nátı­jesi bolyp tabylady. Pre­zıdent júzege asyryp otyrǵan ekonomıkalyq ósýdiń turaqty strategııasy búgingi kúni aýqym­dy áleýmettik bastamalardy iske qosý jáne tabysty iske asyrý úshin qajetti negiz sanalady. Prezıdent aıtqandaı, bul eseptelgen baǵdarlama, halyqtyń ıgiligine arnalatyn utymdy jáne optımıstik joba.

Barlyq usynylǵan jobalar azamattardyń áleýmettik qorǵalýyn, qamtamasyz etilýin nyǵaıtyp qana qoımaıdy, sonymen qatar mýltıplıkatıvti ekonomıkalyq damýdy kú­sheı­tedi, áleýmettik turaqty­lyq­ty, áleýmettik daǵdarystyń al­dyn alý boıynsha memleket pen jeke bıznestiń serik­­testigin keńeıtýdi qamta­masyz etedi. Áleýmettik saıasat quraldaryn jandandyrý ekonomıkalyq ósýdiń katalızatory. Iаǵnı, áleýmettik saıasattyń basymdyqtary onyń uzaq merzimdi ekono­mı­kalyq damýǵa jáne teńdes­tirilgen áleý­mettik qury­lym­dy qamtamasyz etýge áserin eskere otyryp anyqtalady.

Elbasy adamgershilik, qur­met, senim, halyqqa jáne elge rızashylyq bildirý qabileti halqymyzdyń birligi men mem­leketimizdiń tabys­ty damýynyń negizine aınalatynyn árkez aıtady. Usynylǵan baǵdarlamalar qoǵamdaǵy áleýmettik jáne psıhologııalyq jaılylyqty qamtamasyz etýge, halyq pen memlekettiń ózara senimine, «Qazaqstan – bizdiń ortaq úıimiz» atty halyq úshin tartymdy áleýmettik jobany nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Biz barlyǵymyz Prezı­dentimizdiń «áleýmettik memleket pen ulttyq ál-aýqat­tyń qazaqstandyq úlgisin» tabys­ty qalyptastyrýǵa degen senimdiligin qýattaı otyryp, qoldaımyz.

Erkin KО́BEEV,  E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń rektory