• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Rýhanııat 19 Sáýir, 2018

Eldiń namysy (ǵıbratnama)

673 ret
kórsetildi

Birde qazaq etnologııasynyń bilgiri Aqseleý Seıdimbek mar­qum «bala kezimde Bashar aqsaqaldan estidim» dep my­na bir áńgimeni aıtyp edi. 

Qaı­ran Ahań qazaqtyń kóne saltyn sarsha tamyzdyń sary qymy­zyndaı ańsaýshy edi. Ár sózi seleýli dalanyń aq buıra tol­qynyndaı qulaqqa kúı bo­lyp enip, eńseli tulǵasy men quımaly kúmis shaqshasy, qı­yrdy sholyp qaraıtyn qy­ran qabaǵy, kere qarys ja­zyq mań­daıy, kóneniń kósem sa­lyn­daı mańǵaz júrisi qandaı edi...

Hosh sonymen... qazaqtyń basynan baǵy taıyp, bodan­dyqqa bas ıgen HIH ǵasyrdyń orta tusynda Sarysý-Túgesken boıyn jaılap jatqan bes meı­ramnyń biri qýandyq elinde Qutjan degen qajy ótipti.

Birde Qutjekeń eldiń ekin­shi bir iri shonjary Baqa batyrmen bolymsyz oqıǵa úshin sharpysyp qalyp, kıkiljiń sozylmaly dertteı jazyla qoımapty.

Sol jyldary elde bolys­tyq saılaý ótip, Qutjekeń óz atyn usynady. Qyzyq bol­ǵanda bul kisiniń kandıdatýrasyn Aqmo­ladaǵy oıaz bekitpeı tas­tapty. Tek­tep kórse, bir qýlar ara­ǵa adam salyp, tilmash ar­qyly oıaz­dyń jemsaýyn tolty­ryp tastaǵan.

Jaǵdaıǵa qanyqqan Baqa batyr beline qanjaryn baılap, bes qarýyn asynyp oıaz­dyń keńsesine basyp kirip: «Býnt býdet... býnt býdet» dep aǵash edendi naızanyń dúmimen soqylaıdy. Oıazǵa da jan kerek onyń ústine «býnt» degen jaqsy dúnıe emes. Dereý máseleni jaımashýaq talqylap, ana alaıaqty shaqyryp alyp, parasyn ózine berip, Qutjannyń jolyn ashady.

Sóıtip kóńili jaılanǵan jurt jaý túsirgendeı jaırań­dap elderine qaıtady. Sózdiń reti kelgende bir azamat Baqa ba­tyrǵa «Ýa, batyr, bizge my­nany túsindirińizshi. Siz Qut­janmen araz emessiz be? Endi mine, sol baq­talasyńyz úshin ata jaý oıazdy toq­paq­tadyńyz? Ne sebepten Qut­jan­nyń jyrtysyn jyrta qaldyńyz?».

Sonda batyr qatýlanyp: «О́ı, shirik neme, Qutjanmen men arazbyn, biraq namysym araz emes, sony da túsinbeısińder me! Bul jerde eldiń namysy ketip bara jatqan joq pa?» dep, qasyndaǵy qaptaǵan atqos­shylaryna alaıyp bir qarap, sonaý kóz ushynda munarlanyp turǵan Imanaq taýyn betke alyp tartyp otyrypty.

Beken QAIRATULY,

«Egemen Qazaqstan»