Búgin QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev Ulttyq biryńǵaı testileý ótkizýge daıyndyq barysy týraly baıandady.
Erlan Saǵadıevtiń aıtýynsha, 2018 jyly UBT 15-shi ret ótkiziledi. Osy jyldar ishinde UBT-ǵa 1,5 mln astam mektep bitirýshi qatysqan. Bul barlyq mektep bitirýshilerdiń 80%-yn quraıdy.
Mınıstrdiń aıtýynsha, 2017 jylǵa deıin UBT úsh fýnksııany atqardy: 11 jyldyq oqýdy aıaqtaý qorytyndysy retindegi bitirý emtıhany, joǵary oqý oryndaryna túsý emtıhany jáne túlekterge memlekettik granttardy taǵaıyndaý mehanızmi.
«О́zderińiz biletindeı, testileýdiń bul formaty 2017 jyly ózgerdi. Endi qorytyndy attestattaý nemese bitirý emtıhandary mektepterde ótkiziledi, al UBT – joǵary oqý ornyna túsý jáne memlekettik granttardy taǵaıyndaý emtıhany bolyp qalyp otyr», — dedi E. Saǵadıev.
Qorytyndy attestattaý, basqa sózben aıtqanda mekteptegi bitirý emtıhany 29 mamyr men 9 maýsym aralyǵynda ótkiziledi. Emtıhan 5 pán boıynsha, onyń ishinde 4 mindetti jáne 1 tańdaý páninen ótkiziledi. Barlyq emtıhandar aýyzsha, jazbasha jáne testileý túrlerine bólingen. Bitirý emtıhandarynyń materıaldaryn Ulttyq testileý ortalyǵy daıyndady jáne arnaıy baılanys jelisi arqyly barlyq oblystyq bilim basqarmalaryna bıylǵy 25 mamyrǵa deıin jetkiziletin bolady.
«2018 jyly UBT formaty ózgermeıdi, ıaǵnı byltyrǵy jylǵy formatqa sáıkes ótkiziledi. UBT-nyń ótkizilý merzimi jáne beriletin test suraqtarynyń sany da ózgermeıdi», — dedi bilim jáne ǵylym mınıstri.
UBT 20 maýsym men 1 shilde aralyǵynda 167 UBT ótkizý pýnktterde ótkiziledi. Barlyq test suraqtarynyń sany — 120. Maksımaldy ball — 140. Shekti ball — 50 ball, ulttyq joǵary oqý oryndaryna túsý úshin keminde 65 ball jınaý qajet.
Búgingi kúni barlyq UBT pánderi boıynsha test suraqtarynyń bazasy qurylǵan. 2018 jyly test suraqtarynyń bazasy 50%-ke jańartyldy. Test suraqtary fýnksıonaldyq saýattylyqqa, ıaǵnı ári qaraı oqýǵa qabiletin, logıkalyq oılaý deńgeıin, bazalyq túsinikterin anyqtaýǵa beıimdelgen. Tapsyrmalardyń formalary men mazmunynyń ártúrli bolýy túlektiń naqty bilimi men qabiletin baǵalaýǵa múmkindik beredi.
Osy jylǵy UBT-ǵa qatysýǵa ótinish bergen mektep bitirýshilerdiń sany 102 442 nemese jalpy bitirýshiler sanynyń 70%-in quraıdy. Onyń ishinde 77 myń nemese 76%-i qazaq tilinde, 25 myńy nemese 24% — orys tilinde tapsyrady. Byltyrǵy jylmen salystyrǵanda UBT tapsyrýǵa ótinish bergen jalpy bitirýshilerdiń sany 10 myńǵa ósip otyr. UBT-ǵa qatysatyn balalardyń úlesi 70% qurap, qazaq tilinde tapsyratyn balalardyń sany 5%-ke ósti. Bıyl bitirýshilerge alǵash ret UBT-ny aǵylshyn tilinde tapsyrý múmkindigi beriledi.
Mınıstrlik UBT nátıjeleri boıynsha mektepterdiń reıtıngin júrgizbeıdi.
Túlekterdiń UBT-ǵa daıyndyǵy úshin synamalyq onlaın testileriniń fýnksıonaly jetildirildi. Endi odan úıde otyryp-aq ótýge bolady. Búgingi kúnge deıin 145 myń ret onlaın test tapsyrylǵan.
Sonymen qatar, mektepterdiń suranysy boıynsha osy jyldyń basynan beri óńirlerde synamalyq testileý qaǵaz túrinde 390 myń ret alyndy. Sondaı-aq, mektepterge qosymsha 185 myń synamalyq test kitapshalaryn jiberý kózdelgen. Osylaısha, osy jyly ár bitirýshi UBT bastalǵansha orta eseppen 7 ret synamalyq testileýden ótedi.
Test tapsyrýshylarǵa arnalǵan jaǵdaıdy jaqsartý maqsatynda bıyl kelesi jańalyqtar engizilýde:
ár túlekke UBT sertıfıkatymen birge, beıindik pánderdiń kombınasııasy bar aqparattyq paraqshany berý;
qandaı mamandyqtarǵa barýǵa bolatyny týraly mamandyqtar tizimi;
UBT-ǵa dáleldi sebeppen qatysa almaǵan jaǵdaıda UBT-ny kelesi lekte tapsyrý nemese KT tapsyrý múmkindigin berý;
erekshe bilim alý qajettiligi bar balalardy jeke kómekshimen, sondaı-aq sýrdoaýdarmashy mamandarymen qamtamasyz etý;
Qazaqstan boıynsha tegin qońyraý jasaýǵa bolatyn biryńǵaı call-ortalyqty iske qosý.
Bıyldan bastap «Altyn belgige» ıe bolǵan túlekter bilim berý granttaryn taǵaıyndaý kezinde tek baldary teń bolǵan jaǵdaıda ǵana basym quqyqqa ıe bolady.
Osy jyldyń tamyz jáne kelesi jyldyń qańtar aılarynda JOO-nyń aqyly bólimine túsý múmkindigi burynǵysynda saqtalady. Osy normanyń arqasynda 30 myńnan astam jastarǵa joǵary bilim alý quqyǵy berilgen.
Máseleni qaraý qorytyndysy boıynsha QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev biryńǵaı ulttyq testileý árqashan da áleýmettik mańyzdy másele ekenin atap ótti.
Osyǵan baılanysty Bilim jáne ǵylym mınıstrligine ákimdermen birlesip, barlyq yqtımal syn-tegeýrinderdi eskere otyryp, taldaý júrgizý jáne UBT-ny tıisti deńgeıde ótkizýdi qamtamasyz etý tapsyryldy.
Ishki ister, densaýlyq saqtaý mınıstrlikteri men Ulttyq qaýipsizdik komıtetine UBT qatysýshylarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boıynsha keshendi sharalar qabyldaý qajet. Ákimderge mektepterde qorytyndy emtıhandardy uıymdastyrý jáne UBT ótkizý máselelerin jeke baqylaýǵa alý tapsyryldy.
Baqylaý jumystary QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Erbolat Dosaevqa júkteledi.