«Eger qandaı da bir nárseni ózgertemin deseńiz,siz ony ólsheı alýyńyz qajet», deıdi HR salasyndaǵy amerıkalyq úzdik sarapshy Djek Fılıps.
Naryqtyq ekonomıka jaǵdaıynda halyqtyń turmys-tirshiligin zerdeleý men saraptaý úrdisi ındekstik ádis arqyly júzege asyrylady. Búgingi tańda adam ómiriniń ár salasyn jetildirý maqsatynda halyqaralyq uıymdar baǵalaý ındıkatorlaryn qoldanyp, dúnıejúzilik ındeksterdi usynýda. Onyń ishine jastardyń ál-aýqatyn baǵalaý jónindegi Jastar damýynyń jahandyq ındeksi kiredi (Global Youth Development Index). Jas urpaqtyń sapalyq qurylymy el damýynyń birden-bir nyshany sanalǵandyqtan jastar ál-aýqaty deńgeıin taldaý respýblıkalyq mańyzy bar shara.
Osyǵan oraı jahandyq ádistemelik júıe negizinde qazaqstandyq jastardyń ál-aýqaty deńgeıin ólsheý úshin 2016 jyly «Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń jetekshiligimen «Jastarǵa meıirimdi meken» ındeksiniń synamaly jobasy ázirlendi. Jobanyń basty maqsaty – barlyq jastar saıasaty ınstıtýttary qyzmetiniń júıeliligin qamtamasyz etý, elimizdiń qalalary men aýdandarynda memlekettik jastar saıasatyn (odan ári – MJS) iske asyrý tıimdiligin arttyrý. Indeks MJS-nyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaıtyn bilim berý, densaýlyq jáne salamatty ómir salty, jumyspen qamtý jáne áleýmettik múmkindikter, saıası qatysý, azamattyq qatysý, bos ýaqyt jáne qaýipsizdik tárizdi jeti salany qamtıdy.
Bul ındeks óńirlik deńgeıde esepteledi jáne óńirde jastarǵa jasalǵan jaǵdaıdy baǵalaý qyzmetin atqarady. Synamaly jobanyń qorytyndysy birneshe nátıjege qol jetkizedi. Birinshiden, óńirdegi jastardyń jaǵdaıyn zerdeleý barysynda ár óńirdiń aǵymdaǵy basymdyqtaryn kórsetip, óńiraralyq ózara árekettesýde qolda bar áleýetti paıdalanýǵa jáne qajetti resýrstarmen almasýǵa septigin tıgizedi. Ekinshiden, «Jastarǵa meıirimdi meken» jastar damý ındeksi halyqaralyq ólshem ádistemesine sáıkes bolǵandyqtan álem jastarynyń ál-aýqattylyǵyn salystyrmaly taldaýǵa qatysýǵa múmkindik beredi. Úshinshiden, jobanyń nátıjelik baǵasy MJS-tyn júzege asyrýshy quzyretti organdardyń jastar ál-aýqatyn joǵarylatý úshin oılastyrylǵan ári negizdelgen sheshim qabyldaýǵa úlesin qosady.
Qazirgi tańda óńirlerden jınaqtalǵan statıstıkalyq málimetter men áleýmettik kórsetkishter negizinde «Jastarǵa meıirimdi meken» ındeksiniń analıtıkalyq esebi ázirlenýde. Bul synamaly jobanyń qorytyndysy Prezıdent janyndaǵy Jastar saıasaty jónindegi XXII keńesiniń otyrysynda jarııalanbaq.
Jastar ahýaly tóńiregindegi jańalyqtar men jastar arasynda júrgizilgen zertteýler týraly biryńǵaı eljastary.kz ınternet-portalynan bilýge bolady.
Farıda MUSATAEVA,
«Jastar» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń qyzmetkeri