Esil aýdany Pokrovka eldi mekenindegi «Streles» jeke kásipkerliginiń jetekshisi Andreı Streles jaýynqurt ósirip, tabıǵı tyńaıtqysh alý jobasyn jeti jyldan beri oıdaǵydaı júzege asyryp keledi.
Egistik alqaptarǵa bıogýmýs qoldanylǵaly ónimniń sapasy da, saqtalý merzimi de artqan. Ekologııalyq jaǵynan taza ónim ekenin de aıta ketý kerek. Kóbine teriskeıdiń klımatyna tózimdi ári ósimtal jaýynqurttyń «vladımırlik» túrin paıdalanady. Satýmen de aınalysyp, qyrýar tabys taýyp júr. Alǵashqy jyly 5 gektar jerge kartop egip, shyǵymdylyq 8-12 tonnadan aınalsa, qazir bul kórsetkish 30-40 tonnaǵa jetken.
Alaıda ozyq tehnologııany óndiriske engizip, sheteldikterdiń zor qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyrǵan eńbek adamy qazir alańdaýly, kóńil kúıi pás. 12 gektar alqaptaǵy kartop, jýa, sábiz bıyl óte bitik shyqqanymen, mol rızyqty shashpaı-tókpeı jınap alýǵa jalǵyz óziniń kúshi jetpeı jatyr. Bir jaǵynan, naýqannyń naǵyz qyzǵan shaǵynda kúz aýmaly-tókpeli minez tanytsa, ekinshi jaǵynan, jumys kúshi óte qat. Joq emes, bar. Kúre joldyń boıyna qonǵan aýyl úlken. Eńbekke jaramdy adamdar tolyp jatyr. Biraq aıaq-qoly zińgitteı, tepse temir úzetin azamattar jıyn-terimge áıelderin jiberip, ózderi tóbege shyrt túkirip jatýdan arlanbaıtyn bolypty. Karta oınap, araq ishý daǵdysyn bala-shaǵa nápaqasynan joǵary qoıatyn masyldyq pıǵyldyń dendegeni sonshalyq, aralarynda aılap-jyldap shybyq basyn syndyrmaıtyn, daıyn asqa tik qasyq bolýǵa esh shimirikpeıtin aýyldastary az emes.
– Aýa raıynyń qolaısyzdyǵynan jıyn-terimdi onsyz da kesh bastap otyrmyz. 6 kúnniń ishinde úsh gektar alqaptyń ónimin ǵana jınaı aldyq. Qalǵan 9 gektardy qashan eńseretinimiz belgisiz. Jurtshylyq bolyp jumyla kirissek endigi aıaqtap ta qalatyn edik. Kúnine 12-14 adam ǵana alqapqa shyǵady. Deni úı sharýasyndaǵy áıelder. Kúıeýleriń qaıda desem, óziń de bilesiń degendeı ıyqtaryn qıqań etkizedi. Bir mezgil ystyq tamaq uıymdastyramyz. Basqalarǵa qaraǵanda jalaqy da joǵary, – deıdi Andreı Vıktorovıch sharasyzdyqtan ne isterin bilmeı.
Pokrovka aýyldyq okrýgyna kómek surap barsa, ondaǵylar habarlandyrý ilýmen ǵana shektelipti. Keı kúnderi 4-5 adam ǵana kómekke keledi eken. Byltyrlary kúnbe-kúngi eńbekaqysyn qolma-qol tólegen, biraq bul áreketinen de túk ónbepti. О́ıtkeni toptasyp araq iship, sylqııa toıyp alǵandar ujymnyń shyrqyn buzatyn kórinedi.
Eńbek álemniń ámirshisi, sheshýshi ulttyq faktor ekeni eshqashan talas týdyrmaǵan. Elbasynyń «Qazaqstannyń áleýmettik jańǵyrtylýy: Jalpyǵa Ortaq Eńbek qoǵamyna qaraı 20 qadam» atty maqalasynda atap kórsetilgendeı áleýmettik ınfantılızm – asa qaýipti qubylys. Sońǵy kezderi «az jumys istep, kóp tabý», «aýadan aqsha jasaý» sekildi aldamshy kórinisterdiń aýyldyqtardyń boıyna toǵysharlyq dertti juqtyra bastaǵany alańdatpaı qoımaıdy.
Bul oraıda, masyldyqty azaıtýǵa áser etetin sharalar jergilikti bılik tarapynan qoldaý taýyp otyr dep aıtý qıyn. Eńbek adamynyń bedelin kóterý, barlyq qundylyqtar adam eńbegimen jasalatynyn uqtyrý sekildi nasıhat jumystary da kemshin. Adamdar óz nápaqasyn tabýǵa sanaly túrde umtylmasa, májbúrli túrde kóndirý kerek degen pikirlerdiń de jany bar.
Kásipkerdiń shyryldaǵany básekege qabiletti ult bolǵymyz kelse, adamdardy masyldyq, toǵysharlyq psıhologııasynan aryltýdyń, ál-aýqatqa, jańa ómir sapasyna negizdelgen keshendi tetikterdi qoldanýdyń, zańdylyq jaǵynan retteýdiń qajettiligin meńzeıtindeı.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy