Túrkııa Respýblıkasy Prezıdent ákimshiliginiń qoldaýymen Iýnýs Emre ınstıtýty tarapynan uıymdastyrylyp otyrǵan Taıaý Shyǵys tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory Melahat Bilge Demırkóz Túrik akademııalyq jáne ǵylymı yntymaqtastyq jobasy («TABİP») aıasynda Qazaqstanǵa jumys saparymen keldi.
Bul joba Túrkııanyń ǵylymı áleýetin tanyta otyryp, baýyrlas eldiń ǵalymdary jáne mamandarynyń ózara yntymaqtastyǵyn arttyrý maqsatynda júrgizilip otyr. Al qazirgi tańda kez kelgen damyǵan el ǵarysh salasyn beıbit maqsatta ıgerýge kóp kóńil bóledi. Bulardyń qatarynda Túrkııa memleketi de bar. Túrik elinde álemniń eń úzdik ýnıversıtetteriniń ǵaryshqa qatysty zertteý jumystaryna atsalysyp júrgen kóptegen jas mamandar men ǵalymdar bar. Solardyń biri – Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýty (MIT) men Oksford sııaqty álemniń eń úzdik ýnıversıtetterinde bilim alǵan jas professor, Shvesııadaǵy Eýropalyq ıadrolyq zertteýler ortalyǵy CERN-degi Túrkııanyń ókili Bilge Demırkóz. Ol Iýnýs Emre ınstıtýtynyń qoldaýymen 2017 jyly Belorýssııada jarııalanǵan «Bilim jyly» sharasy aıasynda ǵalymdarmen kezdesip, konferensııa ótkizgen bolatyn. Professor osy jyly Qazaqstannyń úsh qalasynda ǵalymdar jáne stýdenttermen kezdesýdi josparlap otyr.
Atalǵan shara aıasynda Bilge Demırkóz Astanadaǵy Iýnýs Emre atyndaǵy túrik mádenıet ortalyǵynyń uıymdastyrýymen keshe Nazarbaev Ýnıversıtette stýdentter men ǵalymdarǵa arnap konferensııa ótkizdi. Konferensııanyń taqyryby «Túrkııada ǵaryshtyq radıasııa testerin jasaý jobasy: CERN-men yntymaqtastyq».
«Biz qazirgi ýaqytta ǵaryshtyq radıasııanyń zııandaryn zerttep jatyrmyz. Sonymen qatar adam balasynyń osy radıasııaǵa tózimdiligi qanshalyqty, ony qalaı kúsheıtýimiz kerek sol jaǵynan birshama jumys atqarýdamyz. Konferensııalar úshin men Qazaqstandy tańdaýym beker emes. О́ıtkeni Qazaqstan – ǵaryshqa jol salǵan, ǵarysh ındýstrııasy damyp kele jatqan el. Qazaqstan 1993 jylǵy aqpan aıyndaǵy Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵyna sáıkes ǵarysh salasyn damytýǵa arnalǵan ókiletti organ «Qazǵarysh» ordaly bir uıymǵa aınalyp úlgerdi. Jáne de men ózimniń kóptegen shákirtterim arqyly Qazaqstan jaıly aqparattarǵa qanyq boldym», dedi ol.
Taıaý Shyǵys tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory buǵan deıin birneshe laýazymdyq qyzmetterdi atqaryp, óz salasynyń bilikti mamanyna aınalǵan. Dálirek aıtqanda, 2013-2014 jyldary Túrkııanyń ǵylymı-tehnologııalyq zertteý uıymynyń (TÜBİTAK) Kosmos ınstıtýtynda keńesshi, 2014-2015 jyldary aralyǵynda Túrkııa Respýblıkasy Energııa jáne paıdaly qazbalar mınıstriniń keńesshisi, 2015 jyldan bastap Taıaý Shyǵys tehnıkalyq ýnıversıteti Qoǵam men bilim ortalyǵynda basqarma múshesi, 2013 jyly TÜBİTAK Bilim keńesi jáne taǵy da basqa jaýapty jumystardy abyroımen atqaryp, 2018 jyly ROKETSAN (Raketa óndirisi ındýstrııasy) keńesshisi bolyp taǵaıyndalǵan.
Bilge Demırkóz ǵalymdar jáne stýdentterge arnalǵan konferensııasyn aldaǵy ýaqytta Túrkistan qalasyndaǵy Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetinde jáne Almatydaǵy Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetine qarasty Eýrazııalyq zertteý ınstıtýtynda jalǵastyrady.
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»