• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Úkimet 25 Qyrkúıek, 2018

Áıelderdiń jahandyq forýmy jolynda

974 ret
kórsetildi

Qa­zaqstan Respýblıkasynyń Mem­­lekettik hatshysy Gúlshara Áb­di­qaly­qova bastaǵan delegasııa bas­shy­lyǵymen Reseı Federasııasy Fe­deraldyq Jı­nalysy Keńesi tóraıymy V.Matvıenkonyń shaqyrýy bo­ıynsha 2018 jylǵy 19-21 qyr­kúıekte jumys saparymen Sankt-Peterbýrgke baryp qaıtty.

Neva boıyndaǵy qalada osymen ekinshi ret aýqymdy is-shara – Eýrazııa áıelder forýmy ótti. Bıyl «Áıelder jahandyq qaýipsizdik pen ornyqty damýdy jaqtaıdy» degen taqyryp talqylandy. 

Sankt-Peterbýrg – turǵyn hal­qynyń sany jóninen Re­seıdiń ekinshi úlken qalasy, onda 5 mln-nan astam adam ómir súrip jatyr. Irgetasyn 1703 jyly Reseı ımperııasynyń dara bıleýshisi, reformator – I Pe­tr qalaǵan. 1712-1918 jyldary Reseı memleketiniń astanasy boldy. Sankt-Peterbýrg – iri ekonomıkalyq, ǵylymı jáne mádenı ortalyq, kólik toraby jáne eldegi eń bir mańyzdy tý­rıstik ortalyq. 

Forýmdy uıymdastyrýshy – Reseı Federasııasy Fede­ral­dyq Jınalysy Keńesi jáne TMD-ǵa qatysýshy memleketter parlamentaralyq assambleıasy.

Is-sharaǵa parlamentterdegi áıelder, memlekettik organ­dar­dyń, halyqaralyq uıym­dar­dyń, isker ortanyń, ǵyly­mı qoǵam­das­tyqtyń, qoǵam­dyq birles­tik­terdiń ókilderi, qaıyrymdylyq jobalarynyń basshylary, bedeldi halyqaralyq áıelder qozǵalysynyń qaıratkerleri – álemniń 100-den asa elinen kelgen qonaqtar qatysty. 

Qazaqstan delegasııasy qu­ra­myna Parlament depýtattary, memlekettik organdar basshy­lary, qoǵamdyq uıymdar ókil­deri kirdi. Reseımen Qazaqstandy ta­rıh­tyń ózi tabystyryp, elderi­mizdiń kór­shi­lestiginen týyn­daǵan baýyrlastyq qa­rym-qa­ty­nas baılanystyrady. 

Elbasy N.Á.Nazarbaev Qa­zaq­stan-Reseı qarym-qatyna­syna aıryqsha mán beredi. Kaspıı jaǵalaýy memleket­teri­niń Tamyz aıynda ótken taıaýdaǵy sammıtinde ol barlyq baǵytta qar­qyn alyp kele jatqan qarym-qaty­na­symyzdyń jańa múmkindikteri men perspektıvalaryna jol ashylýda ekenin aıtty. 

Reseı Prezıdenti V.Pý­tın­­niń qatysýy bıylǵy forým­nyń ma­ńyz­dylyǵyn arttyra tústi. Búginde Reseıde saıası, eko­no­mıkalyq, áleýmettik jáne máde­nı salalarda áıelderdiń teń dárejede atsalysýyna qaje­tti jaǵdaı jasalýda. Áıel­der múddesi jolyndaǵy 2017-2022 jyldarǵa arnalǵan ulttyq strategııa júzege asyrylýda. 

Forým plenarlyq otyrystan bas­taldy. Onda Memlekettik hat­shy G.Ábdiqalyqova sóz sóı­ledi. Sózinde ol jahandyq qa­ýip­sizdikti qamtamasyz etý má­seleleri negizgi basym­dyq­tardyń qataryna jatatynyna kóńil aýdartty. Qazaqstan bul úderiske belsene atsalysýshy eldiń biri bolyp sanalady. Prezıdentimizdiń syrtqy saıa­sattaǵy bastamalarynyń arqa­synda Qazaqstan BUU Qaýip­sizdik Keńesiniń Turaqty emes múshesi bolyp saılan­dy. Ortalyq Azııa men Aýǵan­stan­daǵy qaýipsizdikti qamta­masyz etý bizdiń eldiń jiti na­zarynda. Sondyqtan biz Tájikstan men Qyrǵyzstandaǵy qaqtyǵystardy joıýǵa qatys­tyq, Iran men Sırııa kelis­sóz­deri úderisterine oryn usyn­dyq. Jaqynda Aýǵanstandaǵy áıel­derdiń quqyqtary men múmkin­dikterin keńeıtý máseleleri jó­nin­degi óńirlik konferensııa ót­ti. Onyń qorytyndysy bo­ıynsha Astana deklarasııa­sy qabyldanyp, atalǵan mem­le­kettegi áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtýdegi óńirlik ózara is-árekettiń baǵyt­tary aıqyndaldy. Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesiniń «Áıel­der. Beıbitshilik pen qaýip­sizdik» atty 1325-inshi qa­raryn tolyq qoldaıdy. Son­dyqtan da biz áskerı qyzmette áıelderdi daıarlyqtan ótkizemiz, olar bolashaqta BUU-nyń bi­timgershilik mıssııalaryna jol­danbaq.

Kelesi basymdyq – ornyqty damý. Onyń tuǵyry qýatty eko­nomıka bolyp sanalady. Búginde ekonomıkany damytýǵa qajetti jaǵdaıdyń biri – oǵan áıelderdiń tolyqqandy atsalysýy. Qazaqstan genderlik teńdikti qamtamasyz etýde eleýli jetistikke jetti.  Memleket basshysy atap aıt­qandaı: «Áıel otbasynda jáne qoǵamda syıly bolsa, ondaı eldiń erteńi úshin alań­damaýǵa bolady». Taǵy bir basymdyq – rý­ha­nı-adamgershilik salasy. Qa­zirgi kezde máńgilik rýhanı qundylyqtar jappaı tobyrlyq teris yqpalǵa ushyraýda. Oǵan qarsy turý úshin bizdiń elde qoǵamdyq sanany jańǵyrtýdyń «Rý­hanı jańǵyrý» baǵdar­la­masy qabyldandy. Sonyń nátıjesinde búginde ulttyq tarıh pen mádenıetke qoǵamnyń qyzyǵýshylyǵy aıtarlyqtaı artty. 

Sóziniń sońynda G.Ábdi­qa­lyqova Eýrazııa áıelder forýmy aıasynda tómendegideı bir­qatar bastamany iske asyrýdy usyndy: birinshiden, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezı­denti N.Á.Nazarbaev basta­ma­shylyq etken «Álem.XXI ǵa­syr» manıfesin júzege asyrý­ǵa áıelderdiń atsalysýyn kúsheı­tý; ekinshiden, áıelderdiń ekono­mıkalyq belsendiligin artty­rý úshin «Áıelder. Indýs­trııa 4.0» dıalog alańyn qalyp­tas­tyrý; úshinshiden, máńgilik qundy­lyqtardy saqtaý jáne ilgeri­letý úshin turaqty jalǵasatyn «Jahandyq rýhanı jańǵyrý» jobasyn uıymdastyrý.

Forýmnyń mańyzdy oqıǵa­synyń biri Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova men Parlament Senatynyń Halyqaralyq qaty­nastar, qorǵanys jáne qaýip­sizdik komıtetiniń tóraıy­my D.Nazarbaeva qatysqan Pete­r­býrg kezdesýi – «Áıel­der jıyrmalyǵynyń» (W20) ashyq otyrysy boldy. «Áıel­der jıyrmalyǵy» (W20) – «Jıyrma tobynyń» áleýmettik serik­testermen ózara is-áre­ke­­tiniń 2015 mamyrda quryl­ǵan formatynyń biri. Onyń maqsaty – áıelderdiń rólin kúsheıte otyryp, G20 elderi­niń ekonomıkalyq damýyna qol­daý kórsetý. Otyrysqa Argen­tı­nanyń tóraǵalyǵy aıasyndaǵy «Áıelder jıyrmalyǵynyń» tóraıymy Sýsana Balbo, son­daı-aq W20 uıymynyń negi­zin salýshysy ári prezıdenti Gıýl­den Tıýrktan qatysty.

Kezdesýge qatysýshylar «Áıel­der jıyrmalyǵy» jumy­sy­nyń basymdyqtary jóninde pikir almasty. Olar myna má­selelerdi talqylady:  - áıelder, ekonomıkalar já­ne qoǵamdar múddesi jolyn­daǵy halyqaralyq yntymaqtastyq;  - «Áıelder jıyr­ma­ly­ǵynyń» negizgi jetistikteri men bolashaq basymdyqtary;  - «Jıyrma tobynyń» áıel­derdiń ekonomıkalyq múmkin­dik­­terin keńeıtý jónindegi má­se­leleriniń kún tártibine «Áıel­der jıyrmalyǵynyń» úlesi.  Parlament Senatynyń Ha­lyq­aralyq qatynastar, qorǵa­nys jáne qaýipsizdik komıte­tiniń tóraıymy D.Nazarbaeva forým aıasynda birqatar kezdesý ótkizdi. Ol Reseı Federaldyq Jınalysy Keńesi tóraıymy V.Matvıenkomen, Belarýs Respýblıkasy Ulttyq jınalysy keńesi tóraǵasynyń orynbasary M.Shet­kınamen, Armenııa Premer-mınıs­triniń zaıyby A.Akopıanmen júzdesti. 

Budan bólek, forým aıasyn­da ótken paneldik sessııa­lar: «Ana jáne eńbek: ana­lar­dyń eńbek naryǵyna qaty­sýyna qoldaý kórsetý»; «Áıel­der bolashaqtyń energııasyn jaq­taıdy»; «Áıelder teńgerme­li ekonomıkalyq damýdy jaq­taıdy»; sondaı-aq ashyq pikir­talasqa arqaý bolǵan taqyryp­tar: «Áıelder klımattyń ózge­rýi problemasyn sheshý isin­de»; «Kásipker áıelder ynty­maq­tastyqty arttyrý men áleý­mettik-ekonomıkalyq ózara is-áreketti jaqtaıdy»; «Gýber­nator áıelder – aýmaqty damytý tıimdiliginiń strategııa­sy».

Qazaqstan delegasııasy atalǵan is-sharalarǵa belse­ne qatysty. Mysaly «Áıel­der klımattyń ózgerýi proble­masyn sheshý isinde» taqyry­byndaǵy pikirtalasta elimizdiń Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıa­sat jónindegi ulttyq komıssııa tóraıymynyń orynbasary E.Tara­senko sóz sóıledi. Jaıyq ózeni boıy­men jasalǵan Qazaqstan-Reseı ekspe­dı­sııasynyń jetekshisi retinde ol klımattyń qarqyn alyp kele jatqan ózgerisi sý resýrstaryn bólýge áserin tıgi­zetinin aıtty. О́zen ala­by­nyń eko­logııalyq túıtkil­derin tarqatý, tarı­hı-mádenı muranyń saqtaý qajet­tigi, shekaraaralyq yntymaq­tas­­tyqty damytý úshin ózara is-áre­ket jasaý maqsatymen Qa­zaqstan-Re­seı ekologııalyq ekspedısııasy uıym­das­tyrylyp keledi, ol 2018 jyly 22-inshi ret jolǵa shyqty. 

E.Tarasenko ekspedısııanyń eki el ara­syndaǵy dostyq dáne­ke­rine aı­nalǵanyn atap ótti. Onyń quramynda depýtattar, memorgandar ókilderi, eko­log-ǵalymdar, tarıhshy-ólke­ta­nýshylar, jýrnalıster, jastar, oqýshylar bar. Ekspedısııaǵa qatysýshylar qorshaǵan aınalany qorǵaý máselelerine eleýli úles qosýda. Máselen, 2016 jyly HIII О́ńiraralyq yn­tymaqtastyq forýmy aıasynda Jaıyq ózeni transshekaralyq alabynyń ekojúıesin saqtaý jónindegi Qazaqstan men Reseı úkimetteri arasyndaǵy kelisimge qol qoıyldy, «Jaıyq kúni» belgilendi. 

«Áıelder bolashaqtyń ener­gııasyn jaqtaıdy» atty sessııa­ǵa «Expo­&Women» halyq­ara­lyq uıymynyń tóralqa tó­r­aıymy, Qazaqstan Prezı­denti janyndaǵy «Jasyl eko­no­mıkaǵa» kóshý jónindegi keńes mú­shesi S.Rahymbekova qatysty. Ol álemdik ekologııalyq saıa­sat­qa Qazaqstannyń qosqan úle­si jóninde áńgimeledi. Byl­tyr Astanada «Bolashaqtyń ener­gııasy» taqyryby boıyn­sha EKSPO-2017 mamandan­dy­ryl­ǵan halyqaralyq kórmesi zor tabyspen ótkeni barshaǵa málim. EKSPO murasyn búgin­de ishinara Jasyl tehnologııa­lar men ınvestısııalyq jobalardyń halyqaralyq ortalyǵy tıimdi túrde kórsetip otyr. Qazirdiń ózinde 25 «jasyl» joba júzege asyrylyp úlgerdi. 

S.Rahymbekova eldegi «ja­syl» reformalardy ilgeri­letýge áıelder eleýli úles qo­syp otyrǵanyn aıtty. Byl­tyr Ekologııalyq uıymdar qa­ýym­dastyǵy quryldy. Ol tómen kómirtegilik damý strategııa­syn qabyldaýǵa bastamashy, jańa Ekologııa kodeksi tujy­rymdamasyn ázirleýshiniń biri boldy. Sondaı-aq qaýymdastyq – Jibek joly elderiniń ener­ge­tı­kalyq jelisi modelin jasaý­dy kózdeıtin «Silk Road Super Grid» jobasynyń bastamashysy. 

Bolashaqtyń energııasyn qol­daıtyn taǵy bir qazaqstan­dyq jaqsy bastama – halyq­aralyq «Expo&Women» áıel­der qozǵalysy, «jasyl» eko­nomıka men SÝR-2030 jetis­tikterin jaqtaıtyn qozǵalys. Expo&Women bastamasymen Halyqaralyq Kórmeler Bıý­rosy EKSPO kórmelerinde áıel­derdiń is-sharalaryn ótkizý jóninde sheshim qabyldady. Beıjiń «EKSPO-2019» jáne «Dý­baı EKSPO-2020» kún tárti­bine klımattyń ózgerýi, bola­shaqtyń energııasy, ornyq­ty damý máselelerin sheshýge áıelderdiń qosqan úlesi kór­setiletin is-sharalardy qosý týraly usynystar engizildi. 

Forýmǵa qatysýshylardy S.Rahym­be­kova Expo&Women usynǵan Áıel­derdiń «Bir beldeý – bir jol» baǵ­darlamasy plat­formasyna qosylýǵa, son­daı-aq «Jibek jolynyń ja­syl damýy koalısııasy­na» qatysýǵa shaqyrdy, koalı­sııa­nyń quryltaıshylyq kon­fe­ren­sııasyn osy jyldyń jeltoq­sanynda Beıjińde ótkizý jos­parlanǵan. 

Forým aıasynda G.Ábdi­qa­lyqova ha­lyq­aralyq uıymdar ókil­derimen birqa­tar ekijaqty kezdesýler de ótkizdi.

«BUU-áıelder» uıymynyń atqa­rý­shy dırektory, BUU Bas hatshy­sy­nyń orynbasary Fýmzıle Mlam­bo-Ngkýkamen kezdesý barysynda Mem­lekettik hatshy áıelderdiń qoǵam men memleket ómirindegi rólin, olardy eko­nomıkany nyǵaıtý isine tartýdy yn­talandyrýdyń naqty tetikterin jasaý mańyz­dylyǵyn atap ótti. 

G.Ábdiqalyqova ekonomıkanyń sapaly jáne áleýmettik baǵdaryn, áıelder men qyzdardy tıimdi áleýmettik, qu­qyq­tyq turǵydan qorǵaý sharalaryn saqtap qalý qajettigin aıtty. 

Memlekettik hatshy áıel­derdi saıası jáne ekonomıkalyq ja­ǵynan ilgeriletý, gender­lik úılesimge qol jetkizý máse­­leleri boıynsha Qazaqstanda qabyl­danǵan sharalar jóninde aıtyp berdi. Máselen, «BUU Áıel­der» uıymymen birge «Ult­tyq áleýetti kúsheıtý, otbasy­lyq-genderlik saıa­satty jú­zege asyrý boıynsha ve­domstvoaralyq ózara is-áre­kettiń tıimdi sharalaryn ázir­leý men úılestirý, áıelder­diń ulttyq óndiriske qosar úlesin ulǵaıtý jáne ony 1, 5, 8, jáne 10-shy Ornyqty damý maqsattaryn (ODM) tıim­di iske asyrý úshin ósirý, Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy tur­mys­tyq sıpattaǵy zorlyq-zom­bylyqpen kúresýdiń kópsek­torly tásilin engizý» taqyryby boıynsha jumys júrgizilýde.

Ol, sondaı-aq qazir Eýro­odaq «UN Women» uıymymen birge iske asyrylatyn, Aýǵan­stan qyzdaryn Qazaqstan men О́zbekstannyń joǵary oqý oryndarynda oqytýǵa baǵyt­talǵan birlesken jobanyń birin­shi kezeńin qarjylandyrý máse­lesin pysyqtap jatqanynan habardar etti.  Kelesi kezdesýde – «Áıelder jıyr­ma­lyǵynyń» (W20) negizin qalaý­shy ári onyń prezıdenti Gıýlden Tıýrk­tanmen júz­desýde Memlekettik hatshy áıel­derdiń ekonomıkalyq jáne áleý­met­tik damýda mańyzdy kúsh ekenin aıtty. 

Ol, G20 álemdik ekono­mı­kalyq yntymaqtastyq máse­leleri boıynsha deńgeıi joǵary forým ekenin, jahandyq ekonomıkanyń qýatty, or­nyqty jáne úılesimdi ósimin qalyptastyrýda bas­ty mıssııany oryndap otyrǵanyn málimdedi. G20 memleketteri kósh­bas­shylary ekonomıkalyq damýǵa áıelderdiń atsa­ly­sýynyń máni zor ekenin álde­neshe ret aıtty. Sońǵy jyldary G20 sheńberinde qabyldanǵan barlyq qujattar áıelderdi damytýǵa, genderlik teńdikke qa­tysty aspektilerdi qamtıdy. W20 sammıti genderlik teń­dik­ti, ınklıýzıvti ósimdi, halyq­aralyq ekonomıkalyq ynty­maq­tastyqty damy­týdaǵy búkil álem áıelderi ara­syndaǵy ózara is-áreketti ilgeriletý baǵy­tyndaǵy mańyzdy platformaǵa aınaldy. 

G.Ábdiqalyqova genderlik saıasat júrgizý máseleleri bo­ıynsha Qazaqstan Ekono­mı­kalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymymen belsene yn­tymaqtastyq ornatyp otyr­ǵanyn aıtty. Búginde 2017 jyl qorytyndysynda Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmnyń gen­derlik damý ındeksi boıynsha Qazaqstan álemniń 144 eli ara­synan genderlik alshaqtyq jóni­nen 52-oryn alatynyn aıtty. 2016 jyly Qazaqstan bilim berý, eńbekpen qamtý, kásip­kerlik salalaryndaǵy genderlik teńdik máseleleri boıynsha EYDU keńesiniń usynymyna qosyldy. Elimiz genderlik teńdik qaǵıdattaryn engizý arqyly baǵyttalǵan birqatar baǵaly usynystar aldy. 

Memlekettik hatshy áńgimeni túıindeı kelip, Qazaqstanda qazir jańa 2030 jylǵa deıingi otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy júzege asyrylyp jatqanyn, ol genderlik teńdikke qol jetkizýge septigin tıgizetin mańyzdy jaıttyń biri – áıelderdiń ekonomıkalyq múmkindikterin keńeıtýdi kózdeıtinin atap ótti. 

Budan bólek, G.Ábdiqalyqova forýmǵa qatysýshylar qory­tyndy jasap, pikir almasqan, V.Matvıenko jáne delegasııalar basshylary bolǵan Iskerlik tańǵy asqa qatysty. 

Sondaı-aq ol forýmdy uıym­­dastyrýshylarmen kezdesý ótkizip, olarǵa forýmǵa sha­qyr­ǵany úshin alǵys aıtty jáne is-sharanyń tabysty ótýimen quttyqtady. 

Memlekettik hatshy aza­mat­tyq qoǵamnyń damýy áıel­derdiń belsene atsalysýynsyz eskiliktiń jurnaǵy bolyp sanalatynyn, forým búgin­gi qoǵamdaǵy áıelderdiń naq­ty múmkindikterine jańasha kóz­qa­raspen qaraýǵa jaǵdaı jasa­ǵanyn aıtty. Qazaqstanda áıel­der barlyq salada, sonyń ishinde qarýly kúshter men quqyq qorǵaý oryndarynda da óz ornyn sátimen taýyp jatqanyna toqtalyp ótti. Qazirgi tań­da Qazaqstan men Reseı ara­syn­daǵy qarym-qatynas ózin ekijaqty jáne ıntegrasııalyq ózara is-árekettiń tıimdi úlgisi retinde kórsetip, búkil Eýrazııa keńistigindegi turaqtylyq pen qaýipsizdiktiń kepiline aınalǵanyn atap ótti. Qazaqstan Reseıdiń halyqaralyq terrorızmge qarsy kúrestegi kúsh-jigerin joǵary baǵalaıtynyn jetkizdi. О́ńirlik qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy mańyzdy oqıǵa 12 tamyzda Kaspıı jaǵalaýy elderi kósh­bas­shylarynyń Kaspıı teńizi­niń quqyqtyq mártebesi týraly konvensııaǵa qol qoıýy bo­lyp sanalady. Búginde álem­de týrbýlenttilik sıpatyn­daǵy kúrdeli geosaıası ahýal qalyptasyp otyr. Osyndaı jaǵdaıda ekijaqty yntymaq­tas­tyq qarqynyn arttyrý, ult­tyq ekonomıkalardyń úde­me­li ósimine qoldaý kórsetý jáne birlikti, ıntegra­sııa­lyq birlestikterdiń tartym­dy­lyǵyn qamtamasyz etý aıryqsha mańyzdy. 

Ekinshi Eýrazııa áıelder forýmy jumys nátıjeleri boıynsha qorytyndy qu­jat qabyldady. Forýmǵa qatysý­shy­lardyń onda qamtylǵan, memleketter men halyq­ara­lyq uıymdardy, álem jurt­shy­lyǵyn shaqyrǵan isteri: 

- memlekettik basqarý sala­synda, dıplomatııalyq qyz­met­te, bızneste áıelderdiń mansaby jolyna qoıylatyn negizsiz kedergilerdi joıý;  - áıelderdiń ekonomıkalyq belsendiligin, sıfrly jáne qarjylyq saýattylyǵyn art­tyrý baǵytyndaǵy arnaýly baǵdarlamalar ázirlep, ilge­ri­letý jáne olardy basymdyqtar retinde halyqaralyq uıymdar men birlestikterdiń kún tár­ti­bine qosý;  - áıelderdiń quqyqtyq, ekono­mıkalyq, áleýmettik múm­kin­dikterin keńeıtýdi zańna­malyq turǵydan qamtamasyz etýge, otbasyny, ana men balany qorǵaý júıesin jetildirýge, sapaly medısınalyq jáne áleý­mettik kómektiń kórsetilýine jiti kóńil bólý;  - áıelder úshin bilim alýdyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý­degi álemdik tájirıbeni qol­daný;  - jedel tergeý júrgizý, zorlyq-zombylyqqa kinálilerdi qýdalaý men jazalaý, sondaı-aq tıisti jerinde zorlyq-zombylyq qurbanyna aınalǵandardyń shekken zardabynyń ornyn toltyrý jáne t.b. joldar arqyly daý-shar jaǵdaıy jáne daýdan keıingi ahýal kezeńinde áıelder úshin sot ádilettigine qoljetimdilikti arttyrý. 

Kezdesýge qatysýshylar ke­lesi forýmdy 2021 jyly ótki­zýdi jáne oǵan Áıelderdiń ja­han­dyq forýmy mártebesin berýdi usyndy. Sonymen qatar Memlekettik hatshy G.Ábdiqalyqova forým qorytyndysy boıynsha «MIR» memleketaralyq teleradıokompanııasyna suhbat berdi. Onda forým týraly óz oı-pikirin ortaǵa salyp, basqosý taqyrybynyń jahandyq formatta óte ózekti ekenin aıtty. 

Memlekettik hatshy Forým álemdik deńgeıdegi bedeldi is-shara retinde jetile túskenin jetkizdi. Bıylǵy forýmnyń ereksheligi sol, onda qaýipsizdik má­seleleri ornyqty damý tur­ǵysynan qarastyryldy. Áıel­derdiń ekonomıkalyq jáne áleý­­mettik qyzmettegi jobalaryn júzege asyrý, sondaı-aq áıel­der qoǵamdastyǵynyń «BUU – áıelder», ShYU, BRIKS, ATES, «Jıyrmanyń toby» (G20), Áıelder «Jıyrmalyǵy» (W20) tárizdi jahandyq jáne óńirlik ıntegrasııalyq birles­tik­terdegi rólin kúsheıtý jaıy talqylandy. 

Jalpy, Memlekettik hatshy G.Áb­di­qalyqovanyń Ekinshi Eýrazııa  áıelder forýmyna qatysý úshin Sankt-Peterbýrgke barǵan jumys sapary genderlik meınstrımıngtiń qazirgi ahýaly, damý perspektıvalary tóńiregindegi aýqymdy da maz­mun­dy dıalogtyń órbýine zor septigin tıgizdi. Forým uly tulǵanyń uly sózderin taǵy da aıqyn aıshyq­taı tústi. Bul rette qazaqtyń áıgili jyraýy, «Lenıngradtyq órenim!» degen ataqty tolǵaý avtory Jambyl Jabaevtyń bir kezde: «El menen el dostasqan, ǵasyry týdy adamnyń» dep jyrlaǵany oıǵa oralady. 

Maırash KО́ZJANOVA,

Memlekettik hatshynyń hatshylyǵy  meńgerýshisiniń orynbasary

Astana – Sankt-Peterbýrg – Astana