Qyrkúıektiń 26-28-i kúnderi Astana qalasynyń ákimdigi Tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń uıymdastyrýymen «Rýxanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda «О́ner aldy – qyzyl til» atty festıval ótti. Úsh kúnge sozylǵan shara jyr-terme, án-kúı, aıtys ónerin arqaý etti.
Alǵashqy kúni Oqýshylar saraıynda festıvaldyń ashylýy bolyp, birinshi kezek jyr-termege berildi. Jyrshylar kerýenin túpsiz jyraý, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, professor Almas Almatov bastap, kesh tizginin óz qolyna aldy. Ári qaraı Mańǵystaýdyń maqamyn Saryarqaǵa arqalap kelgen aıtýly jyrshy Amandyq Kómekov jalǵap, Elmura Jańabergenova, Aıgúl Elshibaeva, Elikbaı Isa, Baqdáýlet Tolybekuly, Erkebulan Qaınazarov, Qaıypnazar Aıtpenov, Qonys Júsipov, Qýanbek Elbol syndy halyqqa tanymal jyrshylar ónerlerin ortaǵa saldy. Oqýshylar sarıynyń konsert zalyna lyq tolǵan jastar tapjylmaı tyńdady.
Ekinshi kúni L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde jalǵasyn tapqan festıval án men kúıge ulasty. Atalǵan keshte Abylǵazy Ahmadıev, Aıtbek Nyǵyzbaev, Janǵalı Júzbaı, Klara Tólenbaeva, Aıgúl Qosanova, Sársenǵalı Júzbaev, Erbolat Shaldybekov, Batyrlan Ábenov, Edil Basyǵaraev, Jumabek Qadyrqulov syndy óner sańlaqtary án salyp, kúı tartty. Keshti shertpe kúıdiń sheberi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Janǵalı Júzbaı júrgizdi.
Úshinshi kúngi kezek aıtysqa keldi. «Aıtys – babalar murasy» dep atalǵan bul keshtegi aıtys burynǵydan ózgerek boldy. Festıval bolǵan soń da solaı jasalǵan shyǵar, aıtys kádimgi biri jeńip, biri jeńilip júlde alyp qaıtatyn aıtys emes, qaıta «aıtys» degen ónerdiń san-salaly ereksheligin aıtatyn aıtys boldy. Aldymen kórermenge «Qaıym aıtys», «Jumbaq aıtys», «О́tirik óleń aıtysy», «Salt aıtys», «Qyz ben jigit aıtysy» týraly beınesıýjetter kórsetilip, artynsha Aıan Nııazbek, Raı Dóńbaı, Aıbar Raǵatov, Medet Jamanov, Muhamedjan Mansurov, Nartaı Tileýqul, Dáýren Ysqaq, Arýna Kerimbek syndy tanymal jas aıtysker aqyndar kórsetilgen úlgilermen aıtysty.
«Bul aıtysker aqyndardyń óreli óneri, órnekti sózderi arqyly rýhanı qundylyqtardy jáne aıtystyń túrlerin nasıhattaý, qazaqtyń tól óneri, qudiretti sózi arqyly memlekettik tildiń mereıin arttyrý, qoldanys aıasyn keńeıtý. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń mańyzdylyǵyn keńinen dáripteý jáne óskeleń urpaqty ulttyq ónerdi qadirlep, otansúıgishtikke tárbıelep, olardyń tanym-talǵamyn ult rýhanııatyna baǵyttaý», deıdi uıymdastyrýshylar. Aıtys keshin tanymal aıtysker aqyn Erkebulan Qaınazarov júrgizdi.
Sonymen úsh kúnge sozylǵan óner kerýeniniń kórermeni az bolǵan joq. Astanadaǵy zııaly qaýym ókilderi, ardagerler, qoǵamdyq birlestikter men jastar uıymdarynyń jetekshileri men ókilderi, belsendi jastar jáne qyzyǵýshylyq tanytqan barsha jurt pen BAQ ókilderi qatysty.
Osylaısha festıval aıasynda qazaq halqynyń dástúrli tól ónerlerine baǵyttalǵan ádebı-sazdy tanymdyq keshter joǵary deńgeıde ótti.
Ularbek NURǴALYMULY,
«Egemen Qazaqstan»