Qoıan ósirgen bala

 Aýdan ortalyǵyndaǵy  Halyq pen Jannat Ýahıtovtardyń otbasynda 3 ul,  3 qyz tárbıelenýde. Kóńil qýantarlyq bir jaǵdaı, osy otbasyndaǵy balalardyń bári de sabaqtaryna zerek, tilal­ǵysh. Eń­bek­qorlyqtarymen ustaz­dary­nyń da, aýyl turǵyndary­nyń da  jyly iltıpattaryna bólenýde. Aýylda turǵan soń, qazekeńniń boıyna sińgen qasıetteriniń biri aýla­­da azyn-aýlaq iri qara, qoı-eshki­sin ustamasa ishken astary bo­ıyna sińbeıtin ádetteri bar emes pe? Sol sııaqty Ýahıtovtar ot­basynda osy dástúr áýelden qa­­lyptassa, sońǵy kezderi bul úı­diń aýlasynda taýyq, qaz ósi­rý­men birge, balalary qoıan asy­ra­ý­ǵa da den qoıa bastaǵan kóri­ne­di degen áńgimeni jıi estı bastadyq. 

Jaqsy bastamadan qulaǵdar bolǵan soń eńbekqor balǵyn­nyń qolǵa alǵan ıgi isin de kórýge de yn­tyq boldyq. Qadyr aqyn atyn­da­ǵy orta mekteptiń 8-synyp oqý­shy­sy Madııar Ýahıtov­tyń elgezek, eń­bekqor bala ekendigine kýá boldyq.

– Úı qoıanyn ósirýge áýelden-aq yntyq edim. Aqyry osy kásipke  áýestigim erkime qoımastan, ótken jyldyń kúz aıynan qoıan ósirýdi qolǵa aldym. Áýeli bir qoıandy  2000 teńgege satyp alyp, 3 aı bap­tap, ósirgen soń,  aýyl turǵyndaryna  4000 teńgege satyp ji­ber­dim. Ári qaraı qoıan ósirýge, olar­dy baptap-kútýge degen qush­tarlyǵym arta tústi, – deıdi áńgime arasynda Madııar aǵynan jaryla.  

Adam balasy bastaǵan isin qolǵa alǵan soń, jigerlenip, qul­­shy­­na eńbek etýge talpynyp tu­ra­dy eken. Madııarda da osy qa­sıettiń baıqalǵandyǵy shyndyq.

Qoıan ósirýge  den qoıǵan Ma­dııar bir atalyq  pen bir urǵa­shy  qoıandy satyp alyp, ótken  qys boıy asyraǵan soń, naýryz aıynda 9 kójek týyp, kási­bi de dóńgelenip júre berdi. Qoıan­dar­dy ósirýge de ýaqyt kerek, jaǵ­daı týǵyzý qajet. 

Madııar  11-synypta oqıtyn aǵasy Qýanyshpen birlesip, ár qoıanǵa bólek úıshik jasap, sábiz, kók shóp, jem-sýyn berýge únemi nazar aýdara bildi. 

Ol jemisin de bere bas­tady. Qoıandardy  býdandas­tyrý arqyly kójekter de tez ósip, Madııar ár kójekti 1000 teń­ge­den, 3 aılyq qoıan­dy 1500-2000 teń­geden turǵyndar­ǵa satyp, keli­simge oraı 1 qoıandy 4 taýyqqa aıyr­bastap, aýla ishin taýyq, qazǵa toltyrýǵa da tyń ádis taba bildi.

– Shúkir, balalarym eńbek­qor bolyp er jetip keledi. Sa­baq­taryna da uqypty. О́tken jyly ulym Qýanysh Astana qala­syn­daǵy EKSPO-2017 halyq­aralyq kórmesine baryp, mol  ásermen elge oraldy. Balalar­dyń qoradaǵy azyn-aýlaq maldy baǵyp, ózderi  eńbek etýge tal­pyn­ǵandary, árıne jaqsy. О́tken jyldan bastap ulym Madııar qoıan ósirýdi kásip etýde. 

Qazirde  úıshikterinde 8 qoıany bar. Qoıandaryn satýǵa shyǵarýdan túsken qarjysyna kıim-keshek, kitaptaryn alýǵa da qoldary jetýde, deıdi otaǵasy Halyq Ýa­hıtov rıza kóńilmen. 

Iá, aýlasynda qoıan ósirýge, nıet qoıyp otyrǵan oqýshy Ma­dııar Ýahıtov jóninde  aıtarymyz osy edi.

Madııardyń ósirgen qoıan­da­ryn tamashalap, qoıannyń qy­zyl qýyrdaǵynan dám tatamyn deseńiz, ókinbesińiz anyq, aǵaıyn!

Músirbek AITAShEV

Batys Qazaqstan oblysy, Syrym aýdany