Mańǵystaý oblysynyń kásipkerler palatasy janynan qurylǵan kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres Keńesi 2018 jyly atqarǵan jumysy týraly esep berdi.
Keńes oblys kásipkerleriniń zańdy múddelerin qorǵaý, týyndaǵan kúrdeli máselelerdiń túıinin tıimdi, júıeli jáne shuǵyl sheshý, sonymen qatar eldegi bıznestiń damýynda qıynshylyq týyndatatyn máselelerdi qalyń buqaraǵa jarııalaý maqsatynda qurylǵan bolatyn.
Onyń negizgi mindeti - kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý men kásipkerlik salanyń erkindigi, zańnamalar men quqyq qoldaný tájirıbesin jetildirý boıynsha usynystar engizý, kásipkerlikke negizsiz aralasý faktilerin boldyrmaý. Keńes Mańǵystaý oblysynyń kásipkerlerine ádil sheshimder izdep jáne onyń júıeli sheshilýine at salysyp keledi.
Qazir Keńes quramynda oblystyq prokýratýra, memlekettik qyzmet isteri, tabıǵı monopolııalardy retteý departamentteri ókilderi, zańgerler, kásipkerler men qoǵam qaıratkerlerinen quralǵan 13 múshe bar.
Keńes tóraǵasy Shymbaı Sultanovtyń aıtýynsha, 2018 jyly Keńestiń 11 otyrysy ótip, 22 túıitkildi másele talqylandy. Onda qaralǵan máseleler qıyndyq týyndaǵan iskerdiń ǵana emes, sol salada jumys isteıtin kásipkerlerdiń barlyǵyna oń yqpal etti.
Máseleniń mańyzdylyǵyna qaraı oblystyń atqarýshy organdary basshylary men múddeli memlekettik mekemeler jetekshileriniń qatysýymen kóshpeli otyrystar ótti. Jınalys qorytyndysynda tıisti sheshimder qabyldanyp, kásipkerlerdiń quqyqtaryn buzǵany úshin jaýapty laýazymdy tulǵalardy jaýapkershilikke tartý týraly usynystar jasaldy. Mysaly, Keńestiń kóshpeli otyrystarynyń birinde «SentrKredıtBanki» AQ dırektorynyń jer tirkeý kezinde Aqtaý qalasy ákimdiginiń laýazymdy tulǵalarynyń zańsyz is-áreketterine qatysty ótinishi qaralǵan. Onyń nátıjesinde Mańǵystaý oblysy boıynsha memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl departamentine usynys jiberildi. Ádep jónindegi keńes «Aqtaý jer qatynastar bólimi» MM basshysyna «eskertý» túrinde tártiptik shara qoldandy.
«Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly» zań halyqqa keńinen túsindirilip, ony oryndaý baǵytynda óńirlik kásipkerler palatasy eleýli jumystar atqardy.
О́tken jyly ınvestısııalyq jáne bıznes ortada sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetti qalyptastyrý maqsatynda kásipkerlerdi súıemeldeýge baǵyttalǵan kezdesý ótip, 4 sheteldik jáne otandyq ınvestorlar men kásipkerler memorandýmǵa qol qoıdy.
«TS Construction» JShS men «Oblystyq Bilim basqarmasy» MM arasynda balabaqshaǵa kúrdeli jóndeý júrgizý shartymen senimgerlik basqarýǵa berý týraly kelisim jasalady. Bul máseleni qarastyrǵanda, ekeýara shartta olqylyqtar men kemshilikter anyqtalyp, zań buzýshylyqtarǵa jol berilgeni belgili boldy. Osylaısha, kelisimshart talaptaryna sáıkes, jeke seriktes memlekettik emes mekeme saraptamasynyń qorytyndysyn alyp, nysandy paıdalanýǵa berýi tıis bolǵan. Quzyrly mekemeler jobalaý-smetalyq qujattamaǵa qorytyndy berýden bas tartqan. Sóıtip jobany iske asyrý úshin kedergiler kóbeıgen. Keńestiń aralasýymen másele oń sheshimin tapty. Mundaı ıgilikpen aıaqtalǵan jaıttar jeterlik.
Kásipkerlerge zańǵa sáıkes óz quqyqtaryn qorǵaýǵa kómektesý arqyly qoǵamnyń, jergilikti bıliktiń jáne bıznestiń arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý mehanızmderiniń biri bolyp tabylady.
Elbasy joldaýynda quzyrly organdarǵa ákimshilik zańnamalardy izgilendirip, ákimshilik aıyppuldar ádiletti jáne quqyq buzý deńgeıine sáıkes bolýyn zańdyq turǵyda retteýdi tapsyrǵan bolatyn. Sondaı-aq, ákimshilik quqyqbuzýshylyqtyń quramasy boıynsha aıyppul sanksııasynyń mólsherin azaıtý, eskertý ákimshilik jazany kózdeıtin bapty izgilendirý kózdelgen. Keńes otyrysynda kásipkerler lańkestikke qarsy kúres Zańynyń normalaryn buzǵany úshin salynatyn ákimshilik aıyppuldar mólsheri joǵary ekenin, ony kópshiliktiń qaltasy kótere bermeıtinin málimdegen bolatyn. Sondyqtan da ÁQBK-niń kásipkerlikke qatysty 149-babynyń 1-bóliginde kózdelgen ákimshilik jazany aıyppuldan eskertý túrine aýystyrý, polısııa departamentine atalǵan máseleni tekserýde beıne tirkegish qoldaný jáne QR «Lańkestikke qarsy kúres» Zańyna sáıkes, polısııa tarapynan tekserýdi azaıtý jóninde QR «Atameken» UKP-na jazbasha usynys jiberildi.
Keńes tarapynan uıymdastyrylǵan basqosýlar kásipker, memleket jáne bıznes arasyndaǵy úsh jaqty dıalogtyń qurylýyna úles qosa aldy.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy