Búgin Almatydaǵy Qazaqstan baspasóz klýbynda alǵash ret óz elimizde orys tiline aýdarylǵan Quran kitabynyń tanystyrylymy ótti. El tarıhynda tuńǵysh ret Qazaqstan azamaty bolyp tabylatyn Serik Rysjanov Qurandy orys tiline aýdardy.
Qazirge qasıetti kitap 1 myń danamen shyǵaryldy. Bul aýdarmanyń ereksheligi – avtor óz betinshe Qurandaǵy arab tilin úırenip, Islamdaǵy qandaı da bir aǵymdardyń aýanyna jyǵylmaı óz betinshe aýdaryp otyr.
Aýdarmashynyń aıtýynsha, ol Islamdy 1998 jyldan zerttep keledi. «Osy aralyqta men tarıqattan bastap, tákfirge deıinge barlyq aǵymdarda bolyp keldim. Ýaqyt óte kele men bul baǵyttardyń sýbektıvti ekenin túsinip, Quran mátinin tikeleı túsiný úshin óz betimshe arab tilin úırene bastadym. Ol úshin Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń professory V.V.Lebedevtyń «Ýchıs chıtat Koran po arabskıı» atty úsh tomdyq kitaby men Baranovtyń eki tomdyq sózdigin satyp aldym. Búkil kýrsty 1,5 jyl ishinde oqyp shyqtym. Oǵan qosa, Qurannyń orys tilindegi 15 shaqty aýdarmasyn zerttep, bul aýdarmalar Islamdaǵy belgili bir kózqarastardyń negizinde jasalǵanyn túsindim. Meniń aýdarmam Quran ózin-ózi túsindiretindeı ádistemege negizdelgen» deıdi Serik Rysjanov.
Aýdarmashy Qurandy túsiný úshin adamdarda basqa da balama bolýy kerek dep esepteıdi.
Baspasóz máslıhatynda aýdarmashynyń múddeles dosy Ál-Farabı Bolatjan Rysjanovtyń maqalalaryn aýdarýmen aınalysatyndyǵyn aıta kele, keleshekte Qurandy qazaq tiline aýdarýǵa nıetti ekendigin atady. Qazir ózi de arab tilin meńgerýge kirisken.
«Qazaq tildi ortada rýhanı materıaldar az, bar bolsa da, olardyń balamasy joq. Musylmandardaǵy basty qıyndyq – olar Qurandy shashyrańqy túrde ózgelerdiń kózqarasy arqyly qabyldaıdy. Serik Rysjanovtyń aýdarmasynda ekstremızm men radıkalızmge jol berilmegen, al bul bizdiń el úshin asa ózekti», – deıdi Bolatjan myrza.
Atalmysh jobanyń demeýshisi Nıkıta Rezanov: «Men Islamda bir-birine qarama-qaıshy aǵymdardyń kóp ekendigin baıqadym. Koreıada musylmandarmen birge oqyp júrgende olardyń kópshiliginiń rýhanı quldyraýyna kýá boldym. Barlyq dinı baǵyttardan kóńilim qaldy. О́ıtkeni bul aǵymdardyń barlyǵy da tek ózderiniń artyqshylyqtaryna senedi. Balamaly aýdarmaǵa jolyqqan kezde, mundaı eńbektiń Qazaqstan halqyna qajet ekendigin túsinip, basqa demeýshilermen birge basylymdy taratýǵa kómektesý qajet dep sheshtim» deıdi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY