«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi» RMQK - respýblıkadaǵy irgeli mýzeılerdiń biri. Qoryq-mýzeı aqyn, ıslam dininiń kórnekti jarshysy, «Túrkistan piri» atanǵan ǵulama Qoja Ahmet Iаsaýı (Áziret Sultan) qurmetine arnap, HIV ǵasyrdyń sońynda Ámir Temir saldyrǵan kesene negizinde Túrkistan qalasynda 1978 jyly 30 qyrkúıekte «Respýblıkalyq Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi sáýlet ǵımaraty mýzeıi» retinde ashyldy.
1989 jyly tamyzdyń 28 kúni Qazaq SSR Mınıstrler keńesiniń №256 qaýlysymen «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi» bolyp quryldy. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 24.07.2015 jylǵy «QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń respýblıkalyq memlekettik mekemelerin qaıta uıymdastyrý týraly» №585 qaýlysymen «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi» RMQK bolyp qaıta qurylǵan.
Qoryq-mýzeıde Arheologııa jáne eskertkishterdi qorǵaý, Ǵylymı zertteý, Qor saqtaý, Ekskýrsııa jáne nasıhat, Sharýashylyq bólimderi jumys atqarady.
Qoryq-mýzeıdiń tarıhı aýmaǵynyń jer kólemi - 88,7 ga. Quramynda 99 tarıhı-mádenı eskertkish bar.
Munda halyqaralyq eskertkish sany - 1, respýblıkalyq eskertkishter sany – 20, jergilikti mańyzǵa ıe eskertkishter sany – 7, aldyn-ala esepke alynǵan eskertkishter sany –71.
Al, qor saqtaý bóliminde jınaqtalǵan jádiger sany - 24 421. Onyń ishinde negizgi qor – 13 614, qosalqy qor – 10 807, nýmızmatıkalyq jádigerler sany - 13 629, arheologııalyq jádigerler sany – 5175, etnografııalyq jádigerler sany – 2698, jazba eskertkishter sany - 2919.
Qoryq-mýzeı qorynda Ámir Temir dáýirinen saqtalǵan qasıetti taıqazan, laýha (týdyń ushy), shyraǵdandar men esikter, Q.A.Iаsaýıdiń «Dıýanı hıkmet» kitabynyń qoljazbalary saqtalǵan.
Mýzeılerdiń ekspozısııa alańdarynda jylyna túrli taqyrypta kórme uıymdastyrylsa, respýblıka boıynsha kóshpeli kórmeler uıymdastyrylyp, elimizdiń barlyq oblystary jáne ońtústik óńiriniń aýdandary túgel qamtylyp keledi.
Atqarylǵan is-sharalar nátıjesinde qoryq-mýzeı 2015 jyly halyqaralyq ICOM odaǵynyń «Jyl mýzeıi» dıplomyna ıe bolsa, 2016 jyldyń qorytyndysy boıynsha Ulttyq bıznes-reıtıng baǵdarlamasynyń «О́rleý qarqyny» nomınasııasynda Qazaqstan mýzeıleri boıynsha «Sala kóshbasshysy» ataǵyna, «Altyn» reıtıngisine ıe bolyp Halyqaralyq sertıfıkatpen jáne arnaıy «Altyn qyran» medalimen marapattaldy. Qoryq-mýzeı 2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha «Tarıhı-mádenı týrızmdi damytýǵa qosqan úlesi úshin» nomınasııasyna ıe bolǵan.