...Qasıetti Barqytbeldiń kúngeıinde qonys tepken Úrjar aýdany – oblys ortalyǵy О́skemennen 500 shaqyrym qashyqtyqta jatqan, 27 aýyldyq okrýgterge biriktirilgen 54 eldi mekende 75 myńǵa jýyq halyq turatyn, ekonomıkasy men aýyl sharýashylyǵy qatar damyǵan qutty óńir.
Mine, kún saıyn órken jaıyp kele jatqan aýdan jurtshylyǵy jaqynda óńirdiń qurylǵanyna 90 jyl tolýyn Alakóldiń jaǵasyndaǵy Qabanbaı aýylynda atap ótti. Qabanbaı aýylynda jańadan ashylǵan sáýletti Mádenıet úıine turǵyndar molynan jınaldy.
Kóńildi mýzyka Mádenıet úıinde shalqyp tur. Jańa ǵımarattyń ishinde «Uly dalanyń jeti qyry», «Uly dalanyń úkili Úrjary», «Úrjar hanshaıymy», aýdannyń damýynan syr shertetin aıshyqty jazýlar menmundalaıdy. Mádenıet úıindegi murajaı ishinde Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda aıtylǵan ulttyq qundylyqtardy ardaqtaý jóninde aıtylǵan jádigerlerdiń barlyǵy kórinis tapqan. Bul óńir bolashaqta halyqaralyq týrızm ortalyǵy bolmaq. Oǵan mysal jetkilikti. Oblys ákimi D.Ahmetovtiń qamqorlyǵymen sońǵy eki-úsh jylda ǵana Alakól adam tanymastaı ózgerdi. Tek byltyrdyń ózinde alys-jaqyn elderden Alakólge 700 myńnan astam týrıst kelip, demalǵan, sýy adam aǵzasyna asa paıdaly kól sýyna shomylǵan. Aýdandy sońǵy alty jyl boıy iskerlikpen basqaryp kele jatqan, buǵan deıin Zaısan, Katonqaraǵaı aýdandaryna basshylyq jasaǵan «Qurmet» ordeniniń ıegeri, aýyl sharýashylyǵy salasyn bes saýsaǵyndaı meńgergen Serik Zaınýldın taıaýdaǵy úsh jylda Alakóldiń ınfraqurylymyn damytýǵa taǵy 12 mıllıard teńge bólingenin aıtty.
– Aýdannyń qurylǵanyna 90 jyl tolýyna arnalǵan saltanatty sharany el táýelsizdigi úshin shaıqasyp, eli men jeriniń tutastyǵy úshin janyn pıda etken Qabanbaı babamyz atyndaǵy aýylda ótkizip otyrǵanymyzda úlken mán bar, – dedi aýdan ákimi Serik Zaınýldın. – Atalǵan aýyl Alakóldiń jaǵasynda ornalasqan. Aýyl adam tanymastaı ózgerdi. Úrjar hanshaıymynyń maketin murajaıǵa qoıý oıda bar. Aýdan ekonomıkasy jedel damyp keledi. Táýelsizdik jyldary aýdanymyzda 23 mektep, 1 balabaqsha, 4 emdeý mekemesi, birneshe sport modýli, 2 stadıon, 3 Mádenıet úıi, 15 aýyldyq klýb, 8 kitaphana paıdalanýǵa berildi. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary óńirdegi ónerkásip kólemi 166 mıllıon teńge bolsa, byltyr jyl sońynda 4,2 mıllıard teńgeni qurady nemese 25 esege ósti. Al aýdannyń negizgi baǵyty aýyl sharýashylyǵy ónimi 54 mıllıard 390 mıllıon teńgege jetip, 74 esege ósti.
Úrjardyń sporty jaıly sóz qozǵaǵanda, Olımpııa oıyndaryna qatysyp, tamasha óner kórsetken Áset Mámbetov, Darhan Baıahmetov, Áset Imanbaev, qysqy sporttyń sańlaqtary Dıas Keneshev, Oksana Iаskaıa, Saǵdat Sadyqov, Dýman Áldıev, Qýanysh Salyqbaev, Shalqar Jolamanov, Aıbek Atajanov, Aıdar Qaıyrbaev, Erlan Silámbaev, Erkebulan Qosaev, Almat Kebisbaev, Darhan О́rikbaev, jaqynda ǵana ótken Álem chempıonatynda kúmispen kúptelgen Erlan Serikjanov, taǵy basqalardy maqtan tutamyz. Olardyń barlyǵy Álem chempıonattary men halyqaralyq jarystarda top jarǵan maqtaýly azamattar.
Budan keıin quttyqtaý sóz «Serper» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty, mádenıet salasynyń úzdigi, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń júldegeri, aqyn Erjan Jumabekke tıip, ol jerlesterine arnaǵan óz óleńin oqyp berdi.
Jıyn sońy «Uly dalanyń úkili Úrjary» atty merekelik konsertke ulasty. Ásirese teatrlandyrylǵan kórinis erekshe áserli boldy. Shoýǵa qatysqan júzden astam ónerpazdardyń sán-saltanaty kelisken, kózdiń jaýyn alatyn kıimi men óneri kópshilikti tánti etti. Qabanbaı aýylynda batyrdyń rýhyna arnalyp as berildi. Qajyǵalı Muqanovtyń pesasy boıynsha «Qarakereı Qabanbaı» spektakli qoıyldy.
Ońdasyn ELÝBAI,
ardager-jýrnalıst
Shyǵys Qazaqstan oblysy, Úrjar aýdany