Seısenbi, 16 sáýir 2013 2:18
Aqtaýda Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Áskerı-teńiz kúshteriniń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty shara ótti. Bul bir jaǵy Otan qorǵaýshylar kúni ótetin alǵashqy jaýyngerlik sherýge daıyndyq deýge bolady. Táýelsizdik alyp, etek-jeńin qymtaı bastaǵan Qazaqstan osydan 20 jyl buryn qoǵamdyq tynyshtyqtyń, ekonomıkalyq ósýdiń qalqany retinde Áskerı-teńiz kúshterin qurǵan bolatyn. Bul jas memlekette joqtan bar jasaǵan jańa jumystardyń biri boldy. Qıyn kezeńde burynnan josyǵy bar áýe jáne qurlyq áskerlerin damytý óz aldyna, jańadan ásker túrin qalyptastyrý ońaı bolǵan joq. Ofıserler daıyndap, jumysty jolǵa qoıýda qajetti ınfraqurylymnyń joqtyǵy qolbaılaý jasady.
Seısenbi, 16 sáýir 2013 2:18
Aqtaýda Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Áskerı-teńiz kúshteriniń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty shara ótti. Bul bir jaǵy Otan qorǵaýshylar kúni ótetin alǵashqy jaýyngerlik sherýge daıyndyq deýge bolady.
Táýelsizdik alyp, etek-jeńin qymtaı bastaǵan Qazaqstan osydan 20 jyl buryn qoǵamdyq tynyshtyqtyń, ekonomıkalyq ósýdiń qalqany retinde Áskerı-teńiz kúshterin qurǵan bolatyn. Bul jas memlekette joqtan bar jasaǵan jańa jumystardyń biri boldy. Qıyn kezeńde burynnan josyǵy bar áýe jáne qurlyq áskerlerin damytý óz aldyna, jańadan ásker túrin qalyptastyrý ońaı bolǵan joq. Ofıserler daıyndap, jumysty jolǵa qoıýda qajetti ınfraqurylymnyń joqtyǵy qolbaılaý jasady.
Qolǵa alynǵan osy salada tájirıbesi bar eldermen júrgizilgen áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq oraıyndaǵy kelissózder kókjıekti keńeıte tústi. Qazaqstandyq flot AQSh-tan kelgen katerlermen, Germanııa, Túrkııadan kelgen shaǵyn korabldermen tolyqty. Muqııat júrgizilgen jumys barysynda Túrkııa, Reseı, Koreıa, Germanııa, Ázerbaıjan, Pákstanda mamandar daıyndala bastady, iri eldermen túrli yntymaqtastyq kelisimderge qol jetip, birlesken oqý-jattyǵýlarǵa qatysýǵa múmkindik týdy. Jaqsy is ońynan oralyp, Oraldaǵy jańasha kúsh jıyp, jumysyn jandandyrǵan «Zenıt» zaýyty ana tilimizde at qoıyp, aıdar taǵylǵan, kók týdy jelbiretken otandyq kemelerdi birinen soń birin Kaspıı aıdynyna attandyryp jatty.Búginde elimizdiń Áskerı-teńiz kúshteri táýelsiz Qazaqstannyń aıbyndy armııasynyń súbeli salasyna aınaldy. Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq aımaǵynda shekara tynyshtyǵy men tutastyǵyn qamtamasyz etip, ekonomıkalyq múddelerdi qorǵaıtyn Teńiz kúshteri, sonymen qatar, óz quzyryna sý asty dıversııasyna qarsy qorǵanys, qurlyqtaǵy áskerler qımylyn teńizden qoldaý, óndiristik jáne azamattyq maqsatta sapar shekken kemelerdi jolǵa salý, munaı óndirýge qatysty oryndardy kúzetý, ekologııalyq apattardyń zardabyn aýyzdyqtaýǵa kómek berý, tabıǵatty qorǵaý syndy alýan mindetterdi júktegen. Aqtaýda áskerı baza ashylyp, teńiz qyzmetine jan-jaqty qoldaý kórsetýde. Qıyndyǵy men qyzyǵy qatar júretin teńizshi mamandyǵyna qumartqan jastar kóbeıdi.20 jyl ishinde osyndaı qalyptasý, damý satylaryn bastan ótkergen Áskerı-teńiz kúshteri óz mereıtoıyna úlken daıyndyqpen keldi. Jańbyry sırek Mańǵystaýda aıtýly kúni jańbyr jaýsa «nur jaýdy» dep jaqsy yrymǵa balanady. Teńizshilerdiń mereıtoıy kúni de Mańǵystaý dalasyna kóktem boıy kútken jańbyr aǵyl-tegil aqtaryldy deısiń!Mereıtoı Mańǵystaý oblysynyń ákimi A.Aıdarbaev, Qazaqstan Qarýly Kúshteri Áskerı-teńiz kúshteriniń bas qolbasshysy kontr-admıral J.Januzaqov, Qarýly Kúshter ardageri, kontr-admıral R.Komratov, ózge de sala ofıserleri men ardagerleri bastaǵan toptyń Aqtaý qalasyndaǵy máńgi alaýǵa gúl shoǵyn qoıyp, Uly Otan soǵysynda qaza tapqan erlerdiń rýhyna taǵzym etýimen bastaldy.Jańbyrmen astasa munartqan kók teńiz jaǵasyna kelgenimizde, kóz ushynda sap qurǵan kemeler kerýeni qarsy aldy. Keń alańda Aqtaý garnızony saltanatty sherý jasady. Artynsha dabyl qaǵylyp, teńizdegi «Jaıyq» kemesin qarýly lańkesterdiń «basyp alǵandyǵy» týraly dabyl tústi. Kemedegi 8 adamdy «kepilge alǵan» lańkesterdiń maqsaty – munaı óndiretin ken oryndaryn joıý bolsa, shamadan tys talaptary da basshylyq úshin ońaıǵa túspedi. Sondyqtan basshylyq kemege shabýyl áreketin jasap, kepildegilerdi qutqarýǵa sheshim qabyldady. Bul jaýapty tapsyrmany oryndaý kapıtan Rahymǵalıev basshylyq etetin teńiz jaıaý áskerleri arnaıy maqsattaǵy rotasyna júkteldi. 2012 jylǵy oqý-jattyǵýda jaýyngerlik jáne memlekettik-quqyqtyq daıyndyǵy boıynsha úzdik tanylǵan rota kók teńiz ústinde juldyzdaı aǵyp, atoı sala júrip tapsyrmany oıdaǵydaı oryndap shyqty. Keme qara tútin qushaǵynda qaldy. Rota kapıtany bas qolbasshyǵa kepildegi teńizshilerdiń aman-esen qutqarylǵandyǵy jaıly baıandady.Táýelsiz elimiz úshin eń basty qajettilik – tynyshtyq. Tynyshtyqtyń tiregi sanalatyn áskerılerimiz teńiz ústinde jat pıǵyldy kóksegenderge ońaı aldyra qoımaıtynyn osylaısha tanytty.Jaǵalaýǵa jaqyn júrip ótken kemeler sherýi aqtaýlyqtardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Sherýde elimizdiń Áskerı-teńiz kúshteri men Ulttyq qaýipsizdik komıteti shekara qyzmeti jaǵalaý kúzeti bóliminiń kemeleri sap túzedi. Sherýdi raketa-artıllerııalyq «Qazaqstan» kemesi bastady. Artynsha UQK shekara qyzmetine qarasty shekaralyq «Semser» kemesi júzip ótti. Bulardyń ekeýi de «Zenıt» zaýytynda qurastyrylyp, zamanaýı tehnıkalyq jabdyqtarmen jaraqtanǵan jáne jaýyngerlik quramǵa 2012 jyly alynǵan. Sherýdi odan ári jaýyngerlik sapqa 2010 jyly tartylǵan «Jeńis», osy sapta 2003 jyldan beri júrgen «Aqtaý», 2002 jyly jaýyngerlik atanǵan «Almaty» shekaralyq kemeleri men Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq aýmaǵynda sheteldik qaraqshylarǵa qarsy kúreske arnalǵan jyldam júzetin «Egemen» shekaralyq kateri, sondaı-aq shaǵyn kúzet kemesi –«О́jet» jalǵastyrdy. Shaǵyn bolǵanmen, «О́jet» rasynda ójet-aq eken. Ol Qara teńiz, Mármár teńizi, Edil-Don kanaly arqyly Kaspıı teńizine deıin alys joldy júrip ótipti. Artıllerııalyq jáne zenıttik jabdyqtar qondyrylǵan keme birneshe ret halyqaralyq jattyǵýlarǵa qatysqan. Kórermenderdiń sońǵy tamashalaǵany «Jaıyq» kemesi boldy. Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektory qaýipsizdigin baqylaýǵa, teńiz astyn zertteýge arnalǵan gıdrografıkalyq keme – elimizdiń Áskerı-teńiz kúshterindegi aıtýly sý kólikteriniń biri.Qarýly Kúshterdiń áskerı tehnıkalary kórmesi uıymdastyrylǵan saltanatty sharada oblys ákimi A.Aıdarbaev, Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Áskerı-teńiz kúshteriniń bas qolbasshysy kontr-admıral J.Januzaqov, Qarýly Kúshter ardageri, kontr-admıral R.Komratov quttyqtap, el qorǵanysynyń nyǵaıa túsýine tilek bildirdi.Úzdik jaýyngerler men bólimder marapattalyp, teńiz jaıaý áskerleri qol urysy jaýyngerlik ónerin usyndy. Shekarashy, teńizshi sarbazdar án salyp, QR IIM án-bı ansambli aýqymdy konsert berdi.Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,«Egemen Qazaqstan».Mańǵystaý oblysy.
Sýretterdi túsirgen Serik MAIEMEROV.