Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:21
Oblystyń jańadan taǵaıyndalǵan ákimi Samat Eskendirov úshin Qyzyljar óńiri jaqsy tanys. Jambyl, Qyzyljar aýdanyn, oblys ákiminiń orynbasary, birinshi orynbasary laýazymdaryn abyroımen atqardy. Parlament Senatynyń depýtaty bolyp júrgende de aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq ómirine belsene aralasty. Basshylyq qyzmetke kirisýin daǵdysy boıynsha turǵyndardyń ómir sapasyn, turmys-tirshiligin zerdeleýden bastady. Kommýnaldyq bazarlardy, saýda núktelerin, áleýmettik nysandardy aralap, birinshi suranysqa ıe taýarlar men azyq-túlik baǵalarynyń qoljetimdiligin baıqady. Adamdarmen áńgimelesip, ótinish-tilekterin tyńdady.
Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:21
Oblystyń jańadan taǵaıyndalǵan ákimi Samat Eskendirov úshin Qyzyljar óńiri jaqsy tanys. Jambyl, Qyzyljar aýdanyn, oblys ákiminiń orynbasary, birinshi orynbasary laýazymdaryn abyroımen atqardy. Parlament Senatynyń depýtaty bolyp júrgende de aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq ómirine belsene aralasty. Basshylyq qyzmetke kirisýin daǵdysy boıynsha turǵyndardyń ómir sapasyn, turmys-tirshiligin zerdeleýden bastady. Kommýnaldyq bazarlardy, saýda núktelerin, áleýmettik nysandardy aralap, birinshi suranysqa ıe taýarlar men azyq-túlik baǵalarynyń qoljetimdiligin baıqady. Adamdarmen áńgimelesip, ótinish-tilekterin tyńdady. Qalyptasqan jaǵdaı men problemalardy oı tarazysynan ábden ıinin qandyryp ótkizgennen keıin ákimdiktiń keńeıtilgen májilisin shaqyrdy. Ondaǵy maqsat tıisti vedomstvo jetekshileriniń esepterin tyńdaı otyryp, kemshilikter men olqylyqtardy shuǵyl túrde túzetýdiń naqty sharalaryn qabyldaý edi.
Minbege birinshi bolyp oblystyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy Zııadden Moldaǵanapov kóterildi. Ol ótken jyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý kórsetkishterin baıandap berdi. О́ńirdiń ishki jalpy óniminiń mólsheri jarty trıllıon teńgeden asqan. Kedeıshilik deńgeıi – 0,6, jumyssyzdyq 0,2 paıyzdy quraǵan. Árıne, toq sıfrlar men dáıekti derekter jınalǵandardy bir jelpindirip tastaǵanmen, memleket tarapynan berilip jatqan múmkindikter men qarjylyq qoldaýlardyń jan-jaqty paıdalanylmaı jatqanyn Samat Saparbekuly ár sózinde ańǵartyp otyrdy. 8 aýdan – et, 10 aýdan sút ónimderiniń azaıýyna jol bergen. Ásirese, aýdandardyń ónim óndirý jónindegi kórsetkishteriniń arasalmaǵy men ala-qulalyǵy oılandyrmaı qoımaıdy. Máselen, áleýmettik-ekonomıkalyq damý kórsetkishteri boıynsha Aıyrtaý, Ýálıhanov aýdandaryna aıtylatyn syn kóp. Kásiporyndarǵa ınvestısııa tartý jaıy da kóńil kónshitpeıdi. Shynynda da, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlama sheńberinde 26 jobanyń júzege asyrylýy, 22 myńǵa jýyq kásipkerlik sýbektilerde 90 myńnan astam adamdardyń jumys isteıtini sekildi jurtshylyqqa onsyz da belgili jalpylama málimetterdi tilge tıek ete bergenshe shaǵyn jáne orta bıznestiń básekelestikke qarym-qabiletin keshendi arttyrý joldary departament basshylaryn az oılandyratyn tárizdi. Menedjment júıesin halyqaralyq ólshemderge sáıkestendirgen kásiporyndar sany 100-den sál ǵana asady. Jeke kásipkerlikpen aınalysýshylar sany 2,6 paıyzǵa kemip ketken. О́nim shyǵarý kórsetkishi de tómen. Jumyspen qamtý jaıy da qanaǵattandyrmaıdy. Kásipkerlikti óristetýden oblystyń eń sońǵy satylardyń birine ornalasýy biraz jaıtty aıǵaqtasa kerek. Oblys ákimi ár sala boıynsha problemalardy atap kórsetip, jınalǵandar nazaryn «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyna aýdardy. Qarjylandyrý kóleminiń ulǵaıýyna oraı kásipkerlikpen aınalysýshylar qataryn 30 paıyzǵa deıin arttyrý mindetin qoıdy. Memleket shaǵyn jáne orta bızneske júıeli qoldaý kórsetip keledi. Biz osy múmkindikterdi qalt jibermeýimiz kerek. Bir jyl ishinde bólshek saýda aınalymynyń 16 paıyzǵa ǵana ulǵaıǵanymen esh ymyralasýǵa bolmaıdy, –dep nyqtady S.Eskendirov.
Kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń bastyǵy T.Quljanova men «Soltústik ÁKQ» basqarmasynyń bastyǵy A.Chenniń negizgi azyq-túlik jáne taýarlar baǵasyna qatysty habarlamalary da kóńil kónshite qoımady. Olar qyryqqabattyń 8,3 paıyzǵa qymbattaýyn byltyrǵy ónimniń azdyǵymen túsindirse, jumyrtqa baǵasynyń 10 paıyzǵa joǵarylaýyna sebep aıta almady. Oblys jumyrtqa óndirýden elimizde aldyńǵy oryndardyń birin ıelenetinin, jyl ótken saıyn óndiris aýqymy eselenip kele jatqanyn elemeýi túsiniksiz. Bir tańǵalarlyǵy, jergilikti turaqtandyrý qorynda qyryqqabattyń mol qory bola tura, bolmashy bóligi ǵana saýdaǵa shyǵarylǵan. Olaı bolsa, baǵa yryqtanyp barady dep jar salýlaryna jol bolsyn! Jarma, shaı, makaronnyń da baǵalary kóterilgeni baıqalady. Jemis-jıdek satatyn saýda núkteleri az degen syltaýǵa aımaq basshysy kelispedi. Jıynda jarmanyń, kúrishtiń, kartoptyń mol qory jınaqtalyp qalǵanyna qaramastan, saýdaǵa shyǵarylýy qanaǵattanǵysyz kúıde.
Turaqtandyrý qoryn qurýǵa Úkimet aıtarlyqtaı qarjy bólip otyrsa da, ıgere almaı otyrǵanymyz jaraspaıdy. Onda saqtaýly kókónistiń 10 mıllıon teńgesi ǵana satylǵan. Sonyń saldarynan ÁKQ jarty mıllıard teńge qaryzǵa batqan. Ońtústik aımaqtardan jemis-jıdek jetkiziletin kún alys emes. Sonda memleket qarajatyn bosqa rásýá etkenimiz be, dep, uıymdastyrý jumysyndaǵy oralymsyzdyqtardy dereý túzetýge pármen berdi. Qosymsha saýda núktelerin ashyp, kásipkerlerdi tartýdy mindettedi. Aýdan ákimderine de úlken suranysqa ıe azyq-túlik baǵalarynyń qoljetimdiligin qalyptastyrýǵa naqty tapsyrmalar júktedi. Turaqtandyrý qoryndaǵy azyq-túlik pen kókónis túrlerin jurtshylyqqa arzan baǵamen jetkizýdiń basqa da sharalary bekitilip, ómirlik mańyzy bar máseleler oblys ákiminiń tikeleı baqylaýyna alyndy.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan».
Soltústik Qazaqstan oblysy.