Sársenbi, 30 qańtar 2013 7:49
«Babalarymyz tiri bolý úshin bir bolsa, biz árdaıym iri bolý úshin bir bolýymyz kerek», dedi Elbasy N.Á.Nazarbaev óziniń «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda.
Bul Joldaý eshkimdi de beıjaı qaldyrǵan joq. Kókireginde túısigi, júreginde oty bar, elin, jerin súıetin, balalarynyń bolashaǵyna, halqynyń búgini men erteńine sergek qaraıtyn árbir azamattyń keýdesine maqtanysh sezimin septi, qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin joǵarylatty.
Sársenbi, 30 qańtar 2013 7:49
«Babalarymyz tiri bolý úshin bir bolsa, biz árdaıym iri bolý úshin bir bolýymyz kerek», dedi Elbasy N.Á.Nazarbaev óziniń «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda.
Bul Joldaý eshkimdi de beıjaı qaldyrǵan joq. Kókireginde túısigi, júreginde oty bar, elin, jerin súıetin, balalarynyń bolashaǵyna, halqynyń búgini men erteńine sergek qaraıtyn árbir azamattyń keýdesine maqtanysh sezimin septi, qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin joǵarylatty.
Aty aıtyp turǵandaı, bul Joldaý – qalyptasqan memlekettiń bolashaqty boljaýy jáne soǵan nyq qadam basýdyń baǵdary. Joldaý jarııalanǵan ýaqyttan beri onyń negizgi baǵyttary, maqsaty men múddesi, el jetistigi, memlekettiń damýyna degen senim árbir qazaqstandyqtyń kókeıine myqtap ornyqty.
Biz qashanda barǵa táýbe dep, qol jetkenge shúkirshilik jasaıtyn ulttyń urpaǵymyz, qansha tabysqa jetsek te maqtana bermeıtin, madaqtaýdyń ózine kúdiktenińkirep qaraıtyn halyqpyz. Sondyqtan da aıryqshalaı aıtatyn jerde úndemeı qalamyz, anyq kórip tursaq ta baıqamaǵandaı kóz juma salamyz.
Jaqsylyqty jarııa etkenimiz jaǵympazdyq sııaqty, maqtaǵanymyz asyra dáripteý sııaqty kórinip turady.
Shyndyǵyna kelgende, biz – qazaqstandyqtar, maqtansaq maqtanatyndaı, shattansaq shattanatyndaı jaǵdaıymyz bar eken. Toqmeıilsimeı, táýbe dep júrip-aq jetken jeńister jeterlik, alǵan asýlarymyz az emes eken. Elbasy óziniń Joldaýynda Táýelsizdik jemisterin jiliktep berdi, búge-shigesine deıin ashyp, jetemizge jetkizip dáıektedi.
«Qazaqstan-2030» Strategııasy jarııa etilgende de, Qazaqstannyń jańa Astanasy salynatyndyǵy aıtylǵanda da sengenderden góri kúdiktengender kóp boldy, tipti syrtymyzdan mıyǵynan kúlgender de az bolǵan joq. Biraq, ýaqyt barlyǵyna da tóreshi ekenin taǵy baıqatty. Arada 15 jyl ótpeı jatyp-aq Qazaqstan álemdegi áleýeti joǵary 50 memlekettiń qataryna qosyldy, Eýropanyń alpaýyt memleketterine tórelik aıtty, Islam qaýymdastyǵyna tóraǵalyq etti.
Qazaq halqynyń aıbaryna, túrki áleminiń maqtanyshyna aınalǵan jańa Astana Eýrazııa keńistiginiń qaq ortasynan boı kóterdi. Kezinde qytaımen, kárispen, mońǵolmen shatastyryp júrgen álem halyqtary qazaq degen ult bar ekenin, rýhy bıik halyq ekenin bildi, tanydy, tipti moıyndady. Qazaqstan memleketi ýaqytynda atyn aıtýǵa aýyz qorqatyn alyp memlekettermen terezesin teń etti. Osy ýaqytta biz «aǵadan» aqyl suraıtyn kúıden «alpaýytqa» aqyl aıtatyn jaǵdaıǵa jettik.
Bunyń bári aıtqanǵa jeńil, oılaǵanǵa ońaı. Al osy jetistikterdiń artynda qanshama eńbek, tógilgen ter, uıqysyz túnder jatyr.
Prezıdent bar jetistikti óz halqynyń, kóp ultty qazaqstandyqtardyń eren eńbegimen, eldegi yntymaq, tatýlyq, birlikpen baılanystyrady. Biraq biz qazaq halqynyń búgingi tańdaǵy jetistigin tikeleı Elbasynyń eren eńbegimen baılanystyramyz. Ol aıdan anyq. Taıǵa tańba basqandaı belgili. Álem moıyndaǵan shyndyq. Jeńistiń egesi qashanda kóp bolady. Qazaqstannyń jetistigine, Elbasynyń eńbegine egelik etkisi kelip, san-túrli áńgime aıtatyndar da, bardy joqqa shyǵarǵysy keletinder de az emes…
Bir-aq nárseni mysalǵa alaıyqshy. Qazaqstan Respýblıkasy memleket retinde, óz tarıhynda tuńǵysh ret, TMD elderiniń arasynda alǵashqy bolyp óziniń 14 myń shaqyrym shekarasyn halyqaralyq deńgeıde zańdastyrdy. Olardyń arasynda 1,2 mlrd.-tan astam halqy bar Qytaı men 140 mln.-nan astam turǵyny bar Reseı sııaqty alpaýyt memleketter bar. Kim bolsa da qazaq jerine qyzyǵatyny daýsyz. Osy turǵydan alǵanda bul tarıhı jeńis emeı nemene?! Jáne de buǵan biz tek qana Prezıdentimiz N.Á.Nazarbaevtyń úlken dıplomatııalyq qabiletiniń, erekshe qasıetiniń, kórshi memleketter prezıdentterimen aradaǵy adal dostyǵy men adamı qarym-qatynasynyń, álemdegi joǵary abyroı-bedeliniń arqasynda qol jetkizdik. Shekaramyzdyń zańdastyrylýy, ol – etek-jeńimizdiń qymtalýy, ol – Táýelsizdigimizdiń negizi, bolashaǵymyzdyń kepili.
Qazaqstandyqtar jan-jaǵyna jaltaqtamaı, bolashaq ómirine alańdamaı eńbek etetin jaǵdaıǵa jetti. Biz tapqan tabysymyzdy da, jetken jetistigimizdi de eshkim tartyp ala almaıtynyna senimdimiz. Qazaqstannyń memleket retinde tolyq qalyptasqanyna da, bar qıyndyqty jeńip, aıaǵynan tik turǵanyna da, búginimiz keshegiden, erteńimiz búginimizden artyq jáne jarqyn bolatynyna da tolyq kóz jetkizdik.
Budan asqan baqyt, buǵan jeter qýanysh bar ma?!
Adam úshin kóp nárseniń keregi joq. Bala-shaǵanyń amandyǵy, bolashaǵyna degen kepildik, otbasyna qajetti baspana jáne qınalmaı kún kórý úshin jumys pen tabys. Bolyp jatsa, qajetine paıdalaný úshin avtokólik. Búginde qazaqstandyqtardyń ár otbasynda derlik osynyń bári barshylyq. Talaı otbasynda eki-úsh avtokólikten. Isteımin degen adamǵa jumys kóp, kásipkerlikke bar jaǵdaı jasalynǵan. Búgingi tańda jalqaýdyń ǵana jaǵdaıy tómen. Al múgedekterdiń, zeınetkerler men kóp balaly otbasylardyń, ana men balanyń kóptegen muqtajdyqtaryn memleket óz moınyna alǵan.
Búginge deıin álemdegi eńseli elderdiń kópshiligi 2008-2009 jyldardaǵy qarjylyq daǵdarystyń qıyndyǵynan áli de shyǵa almaı keledi. Túrli sala qyzmetkerleri jumysyn toqtatyp, kóshede júr, jyldar boıy eńbek etip kelip, jumyssyz qalǵandar qanshama? Ekonomıkadaǵy daǵdarys adam taǵdyryn qubyldyryp, tyǵyryqqa tirep jatqany da ras. Álemdik toqyraý toqtaýdyń ornyna údep barady, bir saladan ekinshi salaǵa aýysyp, jurtshylyqty daǵdartqyzyp qoıdy. Kóptegen elder turǵyndarynyń jaǵdaıy kúrt tómendedi, jumyssyzdar sany kóbeıdi.
Al Qazaqstan daǵdarysqa qarsy utymdy shara qabyldaı bildi. Elbasynyń usynysymen daǵdarystyń ózin eldiń turmys-tirshiligin kóterýge, eldi mekenderdiń áleýetin arttyrýǵa paıdalandy. Úkimet qabyldaǵan baǵdarlamalardyń, «Jol kartasynyń» arqasynda bıýdjet qarjysy naqty maqsattarǵa jumsaldy. Negizgi baǵyt – halyqty jumyspen qamtý bolyp belgilendi.
Bizdiń Ońtústik Qazaqstan oblysynda 900 eldi meken bar. Soǵan oraı halyq tyǵyz ornalasqan ár aýyldyń ózine laıyq problemalary jeterlik. Biraq aýyl turǵyny úshin eń negizgi másele – aýyz sý, jol, balalarynyń bilim alýy jáne densaýlyǵyn saqtaý ekendigi de ras.
Búgingi tańda Ońtústiktegi eldi mekenderdiń kópshiliginde osy problemalar negizinen sheshildi dep aıtýǵa bolady. «Jol kartasynyń» jáne «Jumyspen qamtý-2020» baǵdarlamalarynyń arqasynda 266 mektep, 118 medısına mekemeleri jóndeýden ótkizildi. Oǵan 55 myńnan astam jergilikti turǵyndar jumysqa tartyldy.
Bilim, densaýlyq saqtaý salalarynyń materıaldyq bazasy túbegeıli jaqsardy. Aýyldarǵa jańa sý júıeleri, gaz qubyrlary tartyldy, qanshama jol jóndeldi. Bir sózben aıtqanda, Ońtústiktegi 900 eldi mekenniń arasynda eń bolmaǵanda bir nysanǵa jóndeý jasalmaǵan nemese jańa ǵımarat salynbaǵan bir de bir eldi meken qalǵan joq.
Qarapaıym adamdar úshin on ret nasıhat aıtyp, júz ret leksııa oqyǵannan aýylynda bir joldyń salynǵany bárinen de utymdy. Búginde Qazaqstannyń qýattylyǵyna, bolashaǵynyń baıandylyǵyna, Elbasy Joldaýlarynyń shynaıylyǵyna, bar tirshiliktiń halyq qamy úshin jasalyp jatqandyǵyna eldiń kózi tolyq jetken.
Meniń qolymda 1980 jyldyń 25-26 jeltoqsanynda ótken Shymkent oblystyq XXIV partııa konferensııasynyń hattamasy tur. Osy maqalany jazý úshin sol kezdegi ekonomıka men áleýmettik salanyń damý deńgeıin zertteý maqsatynda oblystyq muraǵattan alǵanmyn.
Onynshy besjyldyq Keńester Odaǵy kezeńindegi eń joǵary damý kezeńi bolyp esepteletin, Kommýnıstik partııanyń yqpalymen sosıalıstik ekonomıkanyń ár tarapty damýy da sol jyldary boldy dep jazylyp ta, aıtylyp ta júr.
Sol besjyldyqta Shymkent oblysynda 51,5 myń orynǵa arnalǵan mektepter (ol shamamen 100 mektep) jáne 1900 tósek orynǵa aýrýhanalar (10 aýrýhana) salynǵan kórinedi. Bes jylda! Jasyratyny joq, bul nysandardyń barlyǵy da tek Máskeýdiń ruqsatymen, talaı shapqylaý men jaltaqtaýdyń arqasynda, myńdaǵan dálelder arqyly josparlanyp salynatyn. Al turǵyndary tyǵyz ornalasqan Ońtústik Qazaqstan oblysy úshin balalardy balabaqshamen, mekteppen qamtý, halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartý, turǵyn úı máseleleri eń úlken problemalar bolatyn jáne sońǵy jyldarǵa deıin bolyp ta kelgen.
Táýelsizdigimizdiń arqasynda óz qolymyz óz aýzymyzǵa jetti, joǵaryǵa jaltaqtamaı, óz máselemizdi ózimiz sheshetin boldyq. Memleketimizde bul úshin bar múmkindik jasalǵan. Prezıdentimizdiń bastamasymen qabyldanǵan «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasyna sáıkes óńirde 39 mektep, 7 aýrýhana salyndy. Tek sońǵy bes jylda 165 jańa mektep jáne 190 aýrýhana men emhana boı kóteripti. Ol mektepterdiń, aýrýhanalar men emhanalardyń kólemi burynǵylarmen salystyrǵanda anaǵurlym aýqymdy ekendigi aıtpasa da túsinikti. Oblysta úsh aýysymdy mektepterdiń, qaýipti jaǵdaıdaǵy oqý oryndarynyń problemasy tolyq sheshilgen. Odan bólek oblystyq bıýdjet qarjysyna 516 mektep, 132 medısına mekemeleri tolyq jóndeýden ótip, 20,6 mlrd. teńgege eki salaǵa da jańa qural-jabdyqtar alyndy.
Sońǵy bes jylda 233 eldi mekendi aýyz sýmen qamtamasyz etý úshin oblystyq bıýdjetten 50,0 mlrd. teńge, 96 eldi mekendi kógildir otynmen qamtamasyz etýge 13,7 mlrd. teńge, 5700 km jol salý men jóndeýge, 71 kópir salýǵa 74 mlrd. teńge jumsaldy. Bul – Keńester Odaǵy kezeńindegi kórsetkishterden 4-5 ese artyq jáne óńir tarıhynda bolmaǵan jaǵdaı.
Oblys kóleminde ǵasyr jobalary iske asyrylyp keledi. Olar – Beıneý – Bozaı – Aqbulaq gaz qubyrynyń bitýimen bolashaqta 284 eldi mekenniń, ondaǵy 900-den astam otbasynyń kógildir otynmen qamtamasyz etilýi, Kóksaraı sý qoımasynyń salynýyna baılanysty turǵyndardyń sý apaty qaýpinen qutylyp, sýarmaly jerge ıe bolýy, 300 myńnan astam turǵyny bar Maqtaaral aýdanyna ótý úshin Syrdarııa ózeniniń ústinen uzyndyǵy 440 metr kópirdiń salynýy der edik. Oblys aýmaǵynan ótetin «Batys Eýropa – Batys Qytaı» jol dáliziniń de óńir ekonomıkasy men áleýetin kóteretinine eshqandaı kúmán joq.
Bul – bir ǵana oblysta atqarylyp jatqan jumys. Qazaqstannyń basqa óńirlerinde de qyrýar tirlikter jasalyp, turǵyndar soǵan kýá bolyp jáne qyzyǵyn kórip jatqany aıdan anyq.
Bul – Qazaqstan atty memlekettiń tolyq qalyptasqandyǵynyń, ekonomıkasy damyǵan, áleýeti talaıǵa úlgi bolǵan elge aınalǵandyǵynyń aıqyn belgisi.
Bul – memleketimiz ben halqymyzdyń aldynda naqty maqsattar qoıa bilip, soǵan jetý úshin jasalǵan eren eńbektiń arqasy.
«Oryndy maqsattar ǵana tabysqa jetkizedi», – dedi Elbasy óz Joldaýynda.
Prezıdentimiz «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jarııa ete otyryp, taǵy da ulanǵaıyr belester belgilep, uly isterge bastap otyr. Batyl qadamdardy talap etetin, uzaq merzimdi qamtıtyn, ár asýy saralanǵan aıqyn baǵdar jasaldy. HHI ǵasyrda kezdesýi múmkin on syn-qater qaýpinen súrinbeı ótý joldaryn taldaı otyryp, jeti tarmaqtan turatyn Qazaqstannyń jańa saıası baǵytyn aıqyndap berdi.
Bizdiń negizgi mindetimiz – egemendik jyldary qol jetkizgen jetistikterdi saqtaı otyryp, HHI ǵasyrda ornyqty damýdy jalǵastyrý, damyǵan ekonomıkanyń jáne jalpyǵa ortaq eńbektiń negizinde berekeli qoǵam qurý, kúnkóris saıasatymen emes, josparlaý saıasatymen, uzaq merzimdi damýmen jáne ekonomıkalyq ósýmen aınalysatyn myqty memleket quryp, álemdegi eń damyǵan 30 memleket qataryna qosylý ekendigi Joldaýda ashyq aıtylǵany qalyń buqaraǵa málim.
Elbasy «Qazaqstan-2050» Strategııasynda «Aldymen – ekonomıka, odan keıin – saıasat» qaǵıdasymen úılesetin, qoǵamdy túgel qamtıtyn ekonomıkalyq pragmatızmdi usyna otyryp, halyqtyń turmys-tirshiligin jaqsartý, áleýetin arttyrý qaı kezeńde bolsa da birinshi kezekte turatynyn atap ótti jáne memlekettiń áleýmettik saıasatynyń jańa qaǵıdattaryn saraptap-saralap, taldap berdi. Eń mańyzdysy – memleket azamattarǵa eń tómengi áleýmettik standart kepildigin berýi tıis ekendigi, al kedeıshilik eshbir qazaqstandyq úshin áleýmettik perspektıvaǵa aınalmaýy kerek ekendigin aıtty.
Joldaýda áleýmettik qoldaýdyń, óńirlerdi damytýda áleýmettik teńgerimsizdik máselelerin sheshýdiń, jumyspen qamtýdyń jańa qaǵıdalary anyqtaldy.
Memleket bolashaǵynyń negizi – ult densaýlyǵy, ana men bala problemalarynyń ýaqtyly sheshilýi, quqyqtarynyń qorǵalýy, urpaqqa zamanaýı bilim berý ekendigi naqty tarazylanyp aıtyldy.
Kópshiliktiń kóńilinen shyqqan eń ózekti máselelerdiń biri – memleket kólemindegi basqarýdy ortalyqsyzdandyrý máselesi. Bul kópten beri sheshimin tappaı kele jatqan túıindi problema-tuǵyn. Shynynda da memleketimizdiń negizi – óńirler jáne sonda turatyn halyq. Al sol halyqpen tikeleı jumys isteıtin jergilikti bılik organdary. Olardyń problemalaryn sheshý, turmys-tirshiligine qatysty máselelerine kómektesý, qoǵamdyq tártipti saqtaý, jastar tárbıesi, Joldaýda aıtylǵan usaq quqyq buzýshylyqpen, buzaqylyqpen, mádenıetsizdikpen kúresý de, turǵyndar densaýlyǵy, eldi mekenderdi kóriktendirý, ekologııalyq problemalardy sheshý, taǵy da basqa kóptegen problemalar óńirlerdegi atqarýshy bılikke júktelgen.
О́kinishke qaraı, osy mindetterdi memlekettik standartqa saı jáne sol deńgeıde atqarýǵa ol organdardyń qarjylyq jáne kadrlyq resýrstary jetpeı jatady. О́ıtkeni, atqarýshydan baqylaýshy, tekserýshi, tergeýshi kóp. Respýblıkalyq mınıstrlikter men vedomstvolardyń oblystardaǵy organdaryna negizinen qadaǵalaý, ınspeksııalaý fýnksııalary júktelgen. Mınıstrlikter men agenttikterdiń Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy 35 departamentinde 3900 qyzmetker jumys isteıdi jáne olardyń barlyǵy baqylaýshy. Al tikeleı óńirlerdiń problemalaryn sheshetin jergilikti atqarýshy organdardyń barlyǵynda 3488 memlekettik qyzmetker bar. Ol qyzmetkerlerdiń sany da halyq sanyna qaraı bólinbegen. 2,6 mln. turǵyny bar óńirde de, 600 myń halqy bar óńirde de shamamen osynsha qyzmetker isteıdi.
Elbasynyń: «Biz basqarýdy ortalyqsyzdandyrýdy saýatty júrgizýimiz kerek» degeniniń tórkininde de osyndaı máseleler jatqan bolýy kerek.
Osy baǵytta jergilikti ákimderdi saılaý, halyqqa jáne memleketke qyzmet etýdi barlyǵynan joǵary qoıatyn kásipqoı memlekettik apparat qalyptastyrý, quqyq qorǵaý organdary men arnaıy qyzmetterdiń reformasyn jalǵastyrý jóninde naqty strategııalyq mindetter júkteldi. Bul mindetter eline adal qyzmet etemin degen árbir memlekettik qyzmetkerge, árbir Qazaqstan azamatyna qatysty ekendigi daýsyz.
Prezıdentimiz óz Joldaýynda jańa qazaqstandyq patrıotızm qaǵıdasyn usyndy. Qazaqstan qazir kópultty sıpaty bar, birtutas el ekendigin, jahandaný dáýiri – kópultty memleketter dáýiri ekendigin nyqtap aıtty.
Qazaqstannyń buǵan deıingi jetistigi de, budan keıingi alar asýy da, shyǵar bıigi de eldegi yntymaq pen tatýlyqqa, birlikke tikeleı baılanysty ekeni daýsyz. Bizdiń maqtanýymyzǵa bolady – qazaq halqy esh ýaqytta da, esh qashanda basqa ult ókilderiniń keýdesinen ıterip, kókireginen tepken emes. Qaıta baýyryna basyp, baryn bólip berip, jetpese óz balasynyń aýzynan alyp talaı ult ókilderin panalatty, kómektesti, qatarǵa qosty. Osy kúnge deıin talaı qazaq qanshama azamatty ultyna, násiline qaramaı dos, baýyr tutady.
О́zgeniń ózeginen tebý qazaqtyń qanynda joq, saltyna, dástúrine, bolmysyna jat nárse. «О́z halqyn súıetin adam, óz jurtyna jaqsylyq tilegen jan ózge halyqtardy ashyndyrmaıdy, óz ultyn eshkimge qarsy qoımaıdy. Biz el ıesi retinde bıik bolsaq, ózgelerge syıly bolamyz», dep Elbasy taǵy da shegelep qoıdy.
El birligi – eń asyl qasıet ekenin aıta kele Elbasy sonyń ishinde qazaqtyń birligi – eldigimizdiń kilti ekendigin ashyp aıtty.
«Qazaqty eshýaqytta syrttan jaý alǵan emes. Qazaq, álsirese, alaýyzdyqtan álsiregen, kúsheıse, birlikten kúsheıgen», dep atap ótti. Túsingen adamǵa budan artyq sóz bolmas. Sońǵy kezde kórinip qalyp otyrǵan rýshyldyq pen jershildik, qyzmetke kadrlardy týystyq, jershildik boıynsha tartý sııaqty keleńsiz jáıtter Elbasyn alańdatpaı qoımaıtyndyǵy, rý men taıpaǵa bóliný – ulttyq tutastyqtan aıyratyn óte qaýipti dert ekendigi ashy aıtyldy.
Joldaýdyń osy bóligin oqyp otyryp, munan birneshe jyl buryn Qytaıdyń Sııan qalasynda bolǵan kezimizdegi bir jaǵdaı esime tústi. 2007 jyldyń maýsym aıynda Túrkistan qalasynyń sol kezdegi ákimi retinde «Uly Jibek joly boıyndaǵy qalalar basshylarynyń halyqaralyq forýmyna» qatysqanbyz. Sııan qalasynda 18 mln. halyq turady. Baǵdarlamaǵa sáıkes bizdi sol qalanyń shetinde ornalasqan úlken tarıhı-etnosaıabaqqa alyp bardy. Adam kóp, sonyń ishinde adamdardy qaǵyp-soǵyp, rolık teýip bara jatqan shamamen 10-11 jasar balalarǵa kózimiz tústi. Bizdiń yńǵaısyz kúı keshkenimizdi sezdi bilem, qasymyzdaǵy qytaı jigiti: «Tań qalmańyzdar, bizde alty ata-ana bir balanyń aýzyna qarap otyr. Egoıst urpaq ósip kele jatyr ma dep ózimiz de qorqamyz», dedi. Shynynda da osy balalar 40-50 jyldan soń bılikke keledi. Ol zaman qandaı bolaryn kim biledi?
«Al qazaqtyń árbir balasy on azamatqa tatıtyn bolýy kerek», degendi Prezıdentimiz osydan on jyl buryn aıtqan edi. Joldaýda aldaǵy elý jylda qalaı damýymyz kerek, ár qazaqstandyqqa qandaı talap qoıylýy qajet, jastardyń aldynda qandaı mindetter tur, memlekettik organdar men ulttyq ıntellıgensııanyń róli qalaı bolý kerek? – degen sııaqty mańyzdy suraqtardyń barlyǵyna naqty jáne sanaly túrde jaýap berilgendigi kóńilimizdi toltyryp, toǵaıtty, senimimizdi nyǵaıtty.
«Babalarymyz tiri bolý úshin bir bolsa, biz árdaıym iri bolý úshin bir bolýymyz kerek» degen Elbasynyń sózinde tarıhı shyndyq jatqanyna taǵy da bir kóz jetkizdik.
Elbasy sózi kóp oıǵa jeteleıdi. «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń jóni bólek, josyǵy erek. Ony júzege asyrý úshin búkil eldiń jumylýy, barsha halyqtyń alǵa umtylýy aıryqsha mańyzdy ekendigi 23 qańtarda Aqordada ótken keńeıtilgen keńeste taǵy da aıshyqty aıtyldy.
«Máńgilik El» bolý úshin iri bolýymyzdyń, iri bolý úshin bir bolýymyzdyń mańyzdylyǵyn túsine otyryp, Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń aınalasyna toptasyp, aıanbaı eńbek etý bárimizdiń negizgi mindetimiz bolmaq. Qajet bolsa árqaısymyz ózimiz-ózimizge, óz urpaǵymyz aldynda sert berýimiz kerek sııaqty.
Memlekettik qyzmetkerdiń joly qashanda jińishke. Osydan eki jyl buryn jazylyp, biraq kim qalaı oılap qalar dep esh jerde jarııalamaı júrgen «Nur Aǵa» degen óleńimdi osy joly, osy jerde jáne osy oraıda bergen oryndy sııaqty bolyp kórindi.
________
Ege bolyp qalmasańyz muraǵa,
El nazaryn bolashaqqa bura ma?
Eńse túsip, eńiregen kezinde,
Táýelsizdik táýbe ákeldi, Nur Aǵa!
Asý turmaq arman bolyp qyr, Aǵa,
Turǵanynda týǵan eliń jyrada.
О́rge tartyp bıikterge kóterdiń,
Moıyndatyp talaı eldi, Nur Aǵa!
Asyp-tasyp peıilinen sybaǵa,
Eliń endi eńseli bop tur, Aǵa.
Pysqyryp ta qaramaıtyn talaımen
Terezemiz teń boldy ǵoı, Nur Aǵa!
Aǵylyp tur, tógilip tur jyr, Aǵa,
Birlik bolmaı basta dáýlet tura ma?
Jerimizdiń shekarasyn túgendep,
Baba armanyn oryndadyń, Nur Aǵa!
Erkindigin baıraq etip el, Aǵa,
Ánge toldy, dánge toldy Jer-Ana.
О́ńi túgil túsine de kirmegen,
Qansha qazaq elin tapty Er Aǵa.
Júreginde bulqynatyn til, Aǵa,
Tilden, kózden saqtasynshy, Nur Aǵa.
Talaı eldiń azamaty shet jerde,
Jaldanyp ta, qorlanyp ta júr, Aǵa.
Qaı kezde de aq, ádilsiń, Nur Aǵa,
Bıikteıdi jurtyń shyqqan shyń, Aǵa?
Keıbir arsyz «baýyrlarym» toıǵan soń,
Kesir minez kórsetip te júr, Aǵa.
Erim – Arys, Jerim – Barys – syńarmyn,
Bolashaqty bolmysymmen uǵarmyn.
Babalardyń qııalyna kirmegen,
Eýropanyń tórine de shyǵardyń.
Táýelsizdik nuryn shashyp sanaǵa,
Baq darydy ulanǵaıyr dalama.
El úmitin arqalaǵan eńselim,
Alash úshin aman bolshy, Jan Aǵa!
Álı BEKTAEV,
Ońtústik Qazaqstan oblysy
ákiminiń orynbasary.