Teńdesi joq biregeı joba

«2050 jylǵa qaraı Qazaqstan óziniń óndiristik aktıvterin eń jańa tehnologııalyq standarttarǵa sáıkes tolyqtaı jańartýy tıis. Básekege eń qabiletti salalarda biz otandyq óndirýshiler úshin jańa naryqtyq taýashalar qalyptastyrý strategııasyn belsendi ázirleýge tıispiz. Bul, ásirese, BSU-ǵa kirý perspektıvalaryn eskere otyryp, keri ındýstrııalandyrýdyń yqtımal ydyratýshy áserlerin boldyrmaýǵa múmkindik beredi».

Nursultan NAZARBAEV,Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti.

«2050 jylǵa qaraı Qazaqstan óziniń óndiristik aktıvterin eń jańa tehnologııalyq standarttarǵa sáıkes tolyqtaı jańartýy tıis. Básekege eń qabiletti salalarda biz otandyq óndirýshiler úshin jańa naryqtyq taýashalar qalyptastyrý strategııasyn belsendi ázirleýge tıispiz. Bul, ásirese, BSU-ǵa kirý perspektıvalaryn eskere otyryp, keri ındýstrııalandyrýdyń yqtımal ydyratýshy áserlerin boldyrmaýǵa múmkindik beredi».

Nursultan NAZARBAEV,Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti.

«Qazhrom» TUK» aksıonerlik qoǵamyna qarasty Aqtóbe ferroqorytpa zaýyty el ekonomıkasyna eleýli úles qosyp kele jatqan irgeli kásiporyn. Aksıonerlik qoǵam naryqtyq qatynas jaǵdaıynda yrǵaqty jumys istep qana qoımaı, óndiris tıimdiligin arttyrýdyń sony joldaryn izdestirýde. Osy baǵytta údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda jańadan salynyp jatqan kásiporynnyń №4 sehyn óz aldyna bólek ferroqorytpa zaýyty dese de bolǵandaı. Elimizdiń ındýstrııalandyrý kartasyna engizilgen bul joba álemde teńdesi joq joǵary kómirsýtekti ferro­hrom óndirisiniń ınnovasııalyq tehnologııasyn engizýmen, elek­tr qondyrǵylarynyń, avto­mattandyrýdyń jáne turaqty tok peshteriniń jańa júıesin paıdalanatyndyǵymen baǵaly. Jobany júzege asyrý elimizdiń joǵary kómirsýtekti ferro­hromdy eksporttaý múmkindigin 16 paıyzǵa, oblys boıynsha 46 paıyzǵa arttyrady, ónim­niń ózindik qunyn kemitedi dep kútilýde. Munda eńbek ónim­di­ligi 3-4 ese ósedi, joǵary tem­pe­ratýranyń jumysshylarǵa áseri anaǵurlym kemıdi. Qazir qarastyrylǵan qarjynyń basym bóligi ıgerilgen, jobany paıdalanýǵa berý bıyl tórtinshi toqsanǵa josparlanyp otyr. Jańa zaýyttyń jyldyq qýaty 440 myń tonna ferroqorytpa shyǵarýǵa múmkindik beredi. Qazir qurylys jumystarynda 2 myń qazaqstandyq eńbek etýde, al, zaýyt iske qosylǵanda 1 myń adam jumys isteıtin bolady.Jańa zaýyttyń qurylysy qarqyndy júrgizilýde. Qury­lys­qa Qazaqstannyń túkpir-túk­pi­rinen kelgen jumysshylar ju­myldyrylýda. Qazirgi tańda jańa zaýyt qurylysyna Qa­zaq­­­standaǵy eń iri degen 28 mer­digerlik uıymdar, bilikti mamandar tartylǵan. Solardyń biri – qazaqstandyq «Imstalkon» kom­panııasy jańa zaýyttyń tórt balqytý peshin qurastyrýmen aı­nalysady. Osy jumysta kom­pa­nııanyń 350 adamy bir kisideı uıymshyldyqpen eńbek etýde. Kom­panııanyń Qarashyǵanaqta, Qa­shaǵanda, Teńizde iri jobalardy júzege asyrǵan mol tájirıbesi bar. Ol jobalarda tek sehtar men estakadalardyń metall quras­tyr­malaryn qurastyrsa, endi qon­dyrǵylardy ornatýmen de aı­nalysýǵa týra kelýde. Joba júzege asy­ryla bastaǵannan bergi eki jyl­da kompanııa 27 myń tonna metall quramalaryn, 50 myń qorshaý quraldaryn qurastyrǵan eken.– Qazir standartqa jatpaıtyn qondyrǵy – gaz tazartý jáne basqa qondyrǵylardy qurastyrýmen aınalysýdamyz. Olar osy seh úshin arnaıy jasalǵan. Buryn mundaıda istemegenbiz, endi osyndaı jańa jobalarmen jumys isteýge daıynbyz, – deıdi №4 sehty qurastyrý jobasynyń jetekshisi Konstantın Avıazov.Kompanııamen burynnan qoıan-qoltyq jumys istep júrgen merdigerlik uıymdardyń biri «№2 Temirtaý – Qazmehanomontaj» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi. Biz kezdesken se riktestik dırektorynyń óndiris jónindegi orynbasary Alekseı Tarasov ta jańashyldyq týraly áńgimeledi. Kásiporynnyń 100-ge jýyq jumysshysy konveıer jáne portaldyń tıegish qondyrǵylaryn qurastyrýda.– «Qazhrom»UTK» AQ-pen Jáırem taý-ken baıytý kombınaty qurylysyn salýda birlesip jumys istedik. Munda jańa qurylys, zaýyttyń qalaı jumys isteıtinin kórýdiń ózi baqyt. Bul Qazaqstannyń memlekettik ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyna kiretin iri joba, álemde teńdesi joq jańa zaýyt qurylysyna bizdiń kásiporyn da ózindik qoltańbasyn qaldyrýda. Osyndaı álemde teńdesi joq jobany júzege asyrýǵa qatysyp júrgenimizdi maqtanysh tutamyz. Jumys barysy bekitilgen kestege sáıkes aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna qaramastan, oıdaǵydaı atqarylyp, jańa nysan jedel qarqynmen boı kóterip keledi, – deıdi ol.Jańa zaýyt qurylysynyń bas tehnology Erjan Abdýlabekovtiń aıtýynsha, zaman talabyna saı salynǵan jańa zaýyt tehnologııalyq sıkl shıkizat qabyldaýdan daıyn ónimdi jóneltýge deıingi jumysty qamtıdy. Ishki ınfraqurylym, energııamen qamtý jumys istep turǵan zaýyttan bólek. Úlken de biregeı zaýytty Qazaqstannyń tústi, qara metallýrgııa, sırek metaldar, altyn óndirý, mashına jasaý ónerkásibi kásiporyndaryn jobalaý jónindegi bas ınstıtýty jobalaǵan. Tenderlik qujattarda munda metall qurastyrmalaryn daıyndaýdy jáne qurastyrýdy bir kompanııanyń júrgizýi qarastyrylǵan. Shyǵyndarǵa logıstıka men qurastyrý alańyndaǵy júk túsirý de kirgizilgen. Merdiger standarttan tys qondyrǵylar úshin óndiristik jumystardy bólek jobalaǵan. Nátıjesinde Qazaqstannan múmkin bolǵannyń barlyǵy satyp alynǵan. Mysaly, qurylys alańyn elektrmen qamtamasyz etetin transfarmatorlar Kentaý transfarmator zaýytynan jetkizilgen, metall qurastyrmalary «Imstalkon» AQ-tyń Qaraǵandydaǵy, Jambyldaǵy, Semeıdegi, Shymkent pen Aqtóbedegi zaýyttarynan qamtamasyz etilgen. Salynyp jatqan zaýytta tehnologııalyq jańalyq ta bar. 72 Mvt turaqty tokpen qyzdyrylatyn ferroqorytpa balqytatyn tórt peshtiń qýaty týraly joǵaryda aıtyldy.– Buǵan deıin ferroqorytpa óndirisi brıketterdi, okatyshtardy jáne tabıǵı kesek kenderdi paıdalanyp keldi. Jańa zaýytta qoldanylatyn tehnologııa kendi qosymsha óńdeýdi qajet etpeıdi. Barlyq usaq ken brıketteý fabrıkasyna nemese okatysh óndirisine emes, birden peshke túsip balqytylady. Munda Shubarkóldiń arnaýly koksyn Reseıdiń antrasıtin paıdalanady. Munyń barlyǵy shyǵyndy kemitýge múmkindik beredi. Bul qazirgideı básekelestikke negizdelgen naryqtyq jaǵdaıda óte mańyzdy.Jobanyń jalpy quny 750 mıllıon AQSh dollaryn quraıdy. Qazirdiń ózinde alǵashqy eki peshte jumys isteıtin jumysshylar sany bekitildi, olar 500 adam bolady, qyzmetkerlerdi oqytý baǵdarlamasy júzege asyrylýda. Birqatar mamandar jumys istep turǵan zaýyttan aýysyp kelgen eken. Sonyń biri – Jánibek Nurmuhanbetov peshti iske qosýǵa daıyndaýmen aınalysýda. Ol jumys istep turǵan kásiporyn men jańa zaýyttyń jumysynda, ásirese, óndiris prosesin avtomattandyrý men mehanıkalandyrýda anaǵurlym aıyrmashylyq bar ekenin jasyrmaıdy.Jańa zaýyttyń qurylys-montaj jumystary qarqyndy júrgizilýde. Qondyrǵylardy ornatýda da ilkimdilik bar. Zaýyttyń iske qosylýyn biregeı peshterdi jasaǵan Germanııanyń SMS Sieamag kompanııasynyń mamandary da asyǵa kútýde, olar árqashan Aqtóbe ferroqorytpa zaýyty qyzmetkerleriniń jáne merdigerlerdiń qasynan tabylýda. Osylaı qoıan-qoltyq eńbek etýdiń nátıjesinde jańa ferroqorytpa zaýytyn merziminde paıdalanýǵa berýge alǵyshart jasalyp otyr. «Qazhrom» TUK» AQ prezıdenti Vıktor Tıldiń aıtýynsha, peshtiń álemde teńdesi joq, zaýyt ta qýattylyǵy boıynsha ozyq bolady.Jazdyń aıaǵyna taman jańa zaýyttyń qoımasyna ken jetkizile bastaıdy. Ústimizdegi jyldyń qarasha aıynda alǵashqy eki pesh iske qosylady, al, jeltoqsan aıynda qalǵan ekeýi paıdalanýǵa beriledi dep kútilýde.Satybaldy SÁÝIRBAI,«Egemen Qazaqstan».Aqtóbe oblysy.