Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qoıshyǵara Salǵaraulyn «Egemen Qazaqstan» gazetiniń oqyrmandaryna tanystyryp jatýdyń ózi artyq. Jýrnalıstik ǵumyrynyń on bes jylyn osy basylymnyń qabyrǵasynda ótkizgen Qoıshekeńniń túrik halyqtarynyń kóne tarıhyn zertteýmen aınalysyp kele jatqanyna da otyz jyldaı bolyp qalypty. Osy ýaqyt ishinde ol ózin bilikti tarıhshy, etnograf-ǵalym retinde tanytyp, ǵylymı aınalymǵa «Uly qaǵanat», Qytaı derekkózderindegi túrik tarıhy týraly materıaldardyń 10 tomdyǵyn, t.b. eńbekter qosty. Al ótken jyldyń aıaǵynda onyń Astana qalasyndaǵy «Folıant» baspasy shyǵarǵan «Ejelgi túrikter», «Shyǵystaǵy túrikter» jáne «Ortaǵasyrlyq túrikter» dep atalatyn úsh kitaby oqyrmandar qolyna tıdi. Bizdiń tilshimiz belgili jazýshy-tarıhshy ǵalymǵa jolyǵyp, áńgimelesken edi.
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Qoıshyǵara Salǵaraulyn «Egemen Qazaqstan» gazetiniń oqyrmandaryna tanystyryp jatýdyń ózi artyq. Jýrnalıstik ǵumyrynyń on bes jylyn osy basylymnyń qabyrǵasynda ótkizgen Qoıshekeńniń túrik halyqtarynyń kóne tarıhyn zertteýmen aınalysyp kele jatqanyna da otyz jyldaı bolyp qalypty. Osy ýaqyt ishinde ol ózin bilikti tarıhshy, etnograf-ǵalym retinde tanytyp, ǵylymı aınalymǵa «Uly qaǵanat», Qytaı derekkózderindegi túrik tarıhy týraly materıaldardyń 10 tomdyǵyn, t.b. eńbekter qosty. Al ótken jyldyń aıaǵynda onyń Astana qalasyndaǵy «Folıant» baspasy shyǵarǵan «Ejelgi túrikter», «Shyǵystaǵy túrikter» jáne «Ortaǵasyrlyq túrikter» dep atalatyn úsh kitaby oqyrmandar qolyna tıdi. Bizdiń tilshimiz belgili jazýshy-tarıhshy ǵalymǵa jolyǵyp, áńgimelesken edi.
– Qoıshyǵara aǵa, Memlekettik hatshy Marat Tájınniń qatysýymen Astanada ótken elimizdiń ulttyq tarıhyn zerdeleý jónindegi vedomstvoaralyq jumys tobynyń keńeıtilgen otyrysyna qatysqan bolarsyz. Osy jıynda aıtylǵan áńgimeden qandaı oı túıdińiz?
– Bul jıyn osy tóńirekte eńbektenip júrgenderdiń qaı-qaısysyna da biraz oı saldy ǵoı. Biraq endigi másele oıda emes, sol jıynnan týyndaǵan oıdy qalaı júzege asyrýda bolyp tur-aý. Shynyn aıtý kerek, qalaı degende de, bul ózi elimizdiń rýhanı ómirinde eleýli oqıǵaǵa aınalǵan, ádettegi ótip jatqan jıyndardardan ereksheleý, búgingi táýelsizdik jaǵdaıynda ulttyq tarıhymyzdy zerdeleýge jańa baǵyt berip, qýatty serpilis týǵyzǵan, mán-maǵynasy batpan jıyn boldy. Memlekettik hatshynyń ult tarıhyn zerdeleýge qatysty aıtqan oılary, nusqaǵan baǵyty tarıh janashyrlarynyń kóńilinen shyqty, kópshilikten qoldaý tapty. Sol jıynnan keıin ile jer-jerde tól tarıhymyzdy zerdeleýge arnalǵan jıyndardyń ótkizilýi, onda aıtylǵan oı-pikirlerdi aqparat quraldarynyń jerge túsirmeı, ilip áketip, kópshilik nazaryna jedel usynýy – sonyń aıǵaǵy. Halyq aqıqatty arqaý etken, shynaıy jazylǵan tól tarıhyn tanyp-bilýge shóldep otyr eken.
– Elbasynyń ózi tól tarıhymyzdy túgendeý, oǵan jańasha mazmun berý qajettigi jaıynda san márte aıtqan bolatyn. Ol úshin bárin tizbelemeı, 1995 jyly Prezıdenttiń tapsyrmasymen «Qazaqstanda tarıhı sanany qalyptastyrý tujyrymdamasy» jasalyp, memlekettik saıasat jónindegi Ulttyq keńeste bekitilgenin, 1998 jyldyń «Ult tarıhy jyly» dep jarııalanǵanyn aıtsaq ta jetkilikti. Oǵan «Mádenı mura» baǵdarlamasyn qosyńyz. Osyndaı talpynystardyń nátıjesinde bul baǵytta qyrýar ister atqaryldy desek, artyq aıtqandyq bolmas. Degenmen, elimiz óz táýelsizdigine ıe bolǵannan keıin otandyq tarıhty shynaıy da jan-jaqty zertteý isinde tarıhshylar aldynda jańa múmkindikter ashyldy desek te, Prezıdenttiń «Qazaqstannyń áleýmettik jańǵyrtylýy: Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamyna qaraı – 20 qadam» dep atalatyn baǵdarlamalyq maqalasynda, odan keıingi «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» Joldaýynda osy máselege qaıta aınalyp soqqanyna qaraǵanda, qatpary qalyń derekterdi tıisinshe jańa kózqaraspen taldaı almaı, qoryta almaı jatqandaımyz ba, qalaı?
– Bul suraǵyńyzǵa bir sózben jaýap be