Babyr baba shapany

Asa qundy jádiger sanalatyn shapan tabıǵı maqta-matadan bederli órnek salyp tigilgen. Kúni búginge deıin sapasyn jo­ǵaltpaı, jaqsy saqtalǵan.

Babyr Bókenshiulynyń týǵan jáne qaıtys bolǵan jyldary týraly ártúrli derek bar. Onyń birinde bı 1784 jyly týyp, júz jasap baryp 1884 jyly dúnıe salǵan delinedi.

Zamanynda óńirdegi Qy­zyl­tas-Ibeski-Jurtshy bolysyn shırek ǵasyrdan astam ýaqyt bas­qarǵan. Elin eginshilikke baýlyp, jartylaı otyryqshylyqqa úndegeni tarıhtan belgili. Babyr basqarǵan eldiń egin ekken atyz­darynyń izi Ulytaýdyń soltústik etegindegi Sarlyq aýylynyń ma­ńynda jáne Jetiqyz ózeniniń jaǵalaýynda osy kúnge deıin saqtalǵan.

Babyr Bókenshiulynyń ómir tarıhyna qatysty mynadaı qy­zyqty derek bar: bı HIH ǵa­syrdyń orta tusynda mysty ól­keniń jerasty baılyǵyn ıgerýge alǵash bolyp ınvestor tar­typ, orys kópesi Nıkon Ýsha­kovqa Jezqazǵannyń alty ken or­nyn jalǵa bergen.

El ishinde bedeli zor bolǵan Babyr Bókenshiulymen patsha ulyqtary da sanasqan. Buǵan dálel – Orynbor general-gýbernatory graf Vasılıı Perovskıı Batys-Sibir general-gýbernato­ry Gýstav Gasfortqa eki ret hat joldap, onda bımen du­rys qa­rym-qatynas jasalǵan jaǵ­daıda qazaqtarǵa baılanysty qandaı da daýly istiń ońtaıly sheshim tabatynyn jazǵan.

Babyr bıge qatysty el ishinde «Áıel bosana almaı qınalǵanda Babyr bı bir Allaǵa jalbarynyp, qamshysyn joǵary qaraı sil­tep qalǵanda, sharanadaǵy sha­qa­laq shyr etip jaryq dú­nıe esigin ashady eken», degen ańyz bar. Sonymen qatar bı­diń ba­tyrlyǵy, kóripkeldik qasıet­teri bolǵan, sý qarańǵy soqyrǵa jaryq syılaıtyndaı erekshe emshiligi de el aýzynan alynǵan. Bıdiń baýyrynan órbigen on bala jáne 12 nemeresi Kenesary han bastaǵan Ult azattyq qoz­ǵalysyna qatysqany tarıhtan málim. Ombynyń memlekettik arhıvinde Kenesary hannyń 1844 jyly Babyr batyrǵa jazǵan haty da saqtalǵan.

Babyr Bókenshiulynyń súıegi Túrkistandaǵy Áziret-Sultan kesenesinde jatyr.

Qaraǵandy oblysy