«Balqashkóliniń jaǵalaýynda Antalııadaǵydan kem emesteı demalys kesheni paıda bolypty» degen habar eleń etkizgen edi jaqynda. Álemniń kóptegen elderiniń osyndaı tabıǵat arqasynda týrızmdi damytyp, shylqyp ta, shalqyp ta otyrǵan jaıy barda bul jańalyq kýantqany ras. Babalarymyz Kókshe teńiz dep te ataǵan shalqar aıdynnyń samal tolqyny jumsaq qumdy aımalaǵan ońashalaý múıisi aıasynda demalyp qaıtýshylar lebizi de sonda jetelep, qyzyqtyrmaı qalmaǵan. Árıne, kózben kórgenniń jóni bólek emes pe?! Shahardan sút pisirimdeı ǵana ádemi tusqa aıaq basylǵanda-aq onyń meımandarynyń maqtaýy tegin emestigi sezile tústi. Ashylǵanyna kóp ýaqyt bolmasa da jurt aýzyna ilikse ilikkendeı eken.
«Balqashkóliniń jaǵalaýynda Antalııadaǵydan kem emesteı demalys kesheni paıda bolypty» degen habar eleń etkizgen edi jaqynda. Álemniń kóptegen elderiniń osyndaı tabıǵat arqasynda týrızmdi damytyp, shylqyp ta, shalqyp ta otyrǵan jaıy barda bul jańalyq kýantqany ras. Babalarymyz Kókshe teńiz dep te ataǵan shalqar aıdynnyń samal tolqyny jumsaq qumdy aımalaǵan ońashalaý múıisi aıasynda demalyp qaıtýshylar lebizi de sonda jetelep, qyzyqtyrmaı qalmaǵan. Árıne, kózben kórgenniń jóni bólek emes pe?! Shahardan sút pisirimdeı ǵana ádemi tusqa aıaq basylǵanda-aq onyń meımandarynyń maqtaýy tegin emestigi sezile tústi. Ashylǵanyna kóp ýaqyt bolmasa da jurt aýzyna ilikse ilikkendeı eken.
«Nurbaqyt» degen ataýyna jarasty demalys kesheniniń dál jaǵalaýdaǵy úsh qabatty ǵımaratynyń syrtqy beınesi birden kóz súısindirse, ishki sániniń kelistigi de kirpııaz týrısterdiń ózin de tamsandyrmaı qoımaıtyndaı kórinedi. Demalýshylardyń qandaılyq ta talap-talǵamdaryna saı 4, 3 jáne 2 oryndyq 14 bólmeniń qaı-qaısysy da janǵa jaıly. Barlyǵy erkin, alańsyz demalý ýaqytyna ne kerektiniń bárimen jabdyqtalǵan. Baǵasy da sonshalyqty qymbat emes jáne qyzmet kórsetý sapasy rıza eterlikteı kez kelgenin 15 myń teńgege jalǵa alyp, bul dúnıe rahatyna batýǵa tamasha jaǵdaı bar.
Qol sozym jerdegi uzynnan-uzaq sozylǵan jaǵajaı kúnge qyzdyrynyp, maıda qumyna aýnaýdy unatýshylardyń qumaryn qandyrarlyqtaı-aq. Qalaýyna qaraı jaıǵasyp jatyp demalýǵa arnalǵan qaz-qatar jataq-oryndyqtar jáne tizilip tur. Belgi berilse salqyn sýsyn qolǵa umsyna qalady. Balaqaılardyń asyr salyp oınaýyna, kól sýyna shomylýyna arnalǵan oryn qyzyǵy bólek. Olardy dýmanǵa bóleýshiler áke-sheshelerin esh alańdatpaıdy. Alys-jaqynnan kelýshilerdiń ishinen reseılik Andreı Sokolovpen tildeskenimizde «Men burynǵy balqashtyq retinde bul jerdiń tanyǵysyz ózgerýine qýanyp qaldym. Osyǵan deıin jabaıy jaǵajaıdy qyzyǵarlyq demalys ornyna aınaldyrýshy kásipker isine qalaısha rıza bolmassyń», dedi aǵynan jaryla.
Biz bilgenimizdeı, ol Tileýgereı Makanalın atty azamat eken. Kezinde tanymal boksshy bolǵan Tilekeń Balqashtyń bolashaq baǵy týrızmde ǵoı. «Kóz qorqaq, qol batyr» delingen emes pe, táýekelge bel býyp, osy isti alǵashqy uıymdastyrýshylardyń biri boldym. Endi jazda ǵana emes, qysta da demalýshylardy qarsy alýdyń joldaryn oılastyryp júrmin, deıdi.
Demalys kesheniniń kúnnen-kúnge qushaǵy ashylýdaǵy qyzmeti balqashtyqtardyń jumyspen qamtylýyna áserin tıgizip otyrýymen de ıgilikti. Búginde munda 20-ǵa tarta jas jigitter men qyzdar eńbek etedi. Solardyń biri Gúlderaı Baıtý degen qaryndasymyz «Biraz ýaqyt jumyssyz júr edim. Daıashy bolyp qabyldandym. Eńbekaqym táp-táýir. Áke-shesheme, baýyrlaryma qolǵabysym tıetin boldy. Tileýgereı aǵamyz demalýshylar qataryn ulǵaıtýǵa jaǵdaı jasaýdy keńeıtpek oıda. Bárimiz sony tileımiz. О́ıtkeni, taǵy birneshe turǵylastarymyzǵa jumys tabylar edi», degendeı Makanalın isine tileýqorlar kóp.
Kásipkerligimen qatar Tilekeń Balqash qalalyq boks federasııasynyń prezıdenti turǵysynda jergilikti sporttyń damýyna da atsalysyp júrýimen tanymal. Onyń uıymdastyrýymen jyl saıyn balqashtyq bylǵary qolǵap sheberleri Amanbek Makanalın, Erlan Nókerbekov, Janat Sátenovti eske túsirýge arnalǵan respýblıkalyq ashyq týrnır ótip turady. Kórshi memleketter balǵyn boksshylary da qatysyp, kúsh synasatyn jarystyń bas demeýshisi de árdaıym ózi.
Jergilikti týrızmdi túrlendirýge berik bel býǵan Tileýgereı Makanalın Balqashtyń da ata ǵy demaýshylar jumaǵy retinde alysqa jańǵyrýyn maqsat tutady. Úmit úlkeıtken, senim jalyndatqan is basy soǵan umtyldyra túsedi.
Aıqyn NESIPBAI,
«Egemen Qazaqstan»,
Qaırat ÁBILDINOV,
jýrnalıst.
BALQASh.