Tótenshe jaǵdaı jarııalanǵaly bilim júıesine de ózgeris engizildi. Oqýshylar teledıdardan sabaq tyńdap, áleýmettik jeli arqyly úı tapsyrmasyn oryndaıdy. Stýdentter de oqýyn qashyqtan jalǵastyryp jatyr. Osy oraıda qashyqtan oqýǵa kóshken stýdentterdiń jaǵdaıy týraly Qazaqstan stýdentter alıansynyń tóraǵasy Ilııas Tústikbaevtan suraǵan bolatynbyz.
– Jańa júıege qatysty stýdentterdiń shaǵymy bar ma? Oqý prosesi qalaı júrip jatyr?
– Pandemııa elimizdegi bilim salasynyń barlyq deńgeıine de áser etkeni málim. Buqaralyq aqparat quraldarynan, áleýmettik jelilerden mektep oqýshylarynyń qashyqtan oqýǵa baılanysty kórgen qıynshylyqtaryn, úırenise almaı jatqanyn oqyp, kórip otyrmyz. Bul másele joǵarǵy oqý oryndaryn da aınalyp ótken joq. Stýdentter tarapynan ınternet jyldamdyǵynyń nashar ekeni týraly shaǵymdar jıi aıtyldy. Oǵan qosa qashyqtan oqýǵa qajet platformalar men portaldardyń ashylmaýy, keıbir stýdentterde oqýǵa qajetti qurylǵylardyń, ıaǵnı kompıýter, roýterdiń jetispeýshiligi sııaqty qıyndyqtar týyndady. Bul máselelerdiń barlyǵy tıisti organdarǵa habarlandy. Búginde Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men ýnıversıtet rektorlary qajet sharalardy talqylaý ústinde.
– Osy máselege baılanysty stýdentter alıansy bilim alýshylar men oqý oryndarynyń arasyndaǵy kópir retinde qandaı mindetter atqarady?
– Jýyrda 20 sáýir kúni Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ókilderi, ýnıversıtet rektorlarymen vıdeo-konferensııa ótti. Stýdentterdiń atynan atalǵan jıynǵa qatystym. Uıymǵa kelip túsken hattardy, áleýmettik jelide qozǵalǵan suraqtardy saralap, tıistilerin sol konferensııada aıttym. Quzyrly organdar stýdentterdiń máselesinen tolyqtaı habardar. Oqý jyly qorytyndylanatyn kez jaqyndaǵan saıyn stýdentterdi emtıhan, memlekettik attestasııa máseleleri kóbirek tolǵandyrady. Konferensııada belgili bolǵandaı, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń 2018 jylǵy buıryǵyna sáıkes, ár oqý orny arnaıy komıssııa quryp, emtıhan alý retin ózi sheshetin bolady. Osy oraıda elimizdegi bilim júıesi Bolon prosesine negizdelgenin, ıaǵnı stýdentterdiń tańdaýyna basymdyq beriletinin eske salyp, emtıhan retin belgileýge stýdentterdi aralastyryp, olardyń oıyna qulaq assa degen tilegimdi jetkizdim.
– Bıyl uıymnyń qurylǵanyna 15 jyl tolypty. Osyǵan oraı qandaı bastamalar qolǵa alyndy?
– Negizi, 15 jyldyqqa baılanysty jospar kóp bolatyn. Degenmen karantın kezinde olardyń barlyǵyn iske asyrý múmkindigi joq. Alaıda hakim Abaı atamyzdyń 175 jyldyǵyna oraı jastar arasynda uly aqynnyń óleńderin, qara sózderin áleýmettik jelilerde nasıhattaýdamyz. Osyǵan oraı karantın kezinde bos ýaqytty tıimdi paıdalanýǵa shaqyryp, Jastar ǵylymı zertteý ortalyǵymen birlesip kitap oqý marafonyn bastadyq. Nátıjesi jaman emes. Jastardyń arasynda belsendi, kitapqumarlar sany da kóp. Sonymen birge vırýstyń aldyn alýǵa qatysty aqparat taratyp, túsindirý jumystaryn júrgizip kelemiz. Bul da indetten saqtanýdyń bir joly. Ár oblysta Nur Otan partııasymen birlesip jumys istep jatqan volonterlik toptarymyz bar. Mereıtoı qarsańynda ár oblysta 1500 maska, 150 qolǵap taratyp, áleýmettik jaǵdaıy tómen 15 otbasyǵa kómek kórsetildi.
– Respýblıkamyzdyń túkpir-túkpirindegi stýdenttermen baılanys jolǵa qoıylǵan ba?
– Ár oblystyń ákimdigimen baılanys ornatylǵan. Sondyqtan stýdenttermen baılanysymyz esh úzilmeıdi. Olar kez kelgen ýaqytta, ártúrli máselemen habarlasa alady. Qashyqtan oqý áli jalǵasady. Sondyqtan mınıstrlik tarapynan qabyldanǵan árbir sheshim men habar mindetti túrde stýdentterge jetkiziledi. Jańa júıeni damytýǵa da kómegimizdi aıamaımyz. Bilim jáne ǵylym mınıstri aıtqandaı, osy jaǵdaıdan keıin bilim júıesi ózgere túspek. Al jastar oǵan daıyn bolǵanymyz abzal. Bizdiń uıym zaman talabyna saı, tehnologııadan habary bar, kózi ashyq jastardy qalyptastyrýdy maqsat etedi.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Svetlana ǴALYMJANQYZY,
«Egemen Qazaqstan»