Qazaqstan halqynyń tilderi kúni merekesine oraı, juma kúni Almatydaǵy Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatrynda «Ana tilim – ardaǵym» atty festıval ótti.
Qazaqstan halqynyń tilderi kúni merekesine oraı, juma kúni Almatydaǵy Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatrynda «Ana tilim – ardaǵym» atty festıval ótti.
– Til máselesin balabaqshadan bastaý qajet degen sózimiz naqty is arqyly nátıjesin bere bastady. Búgingi tańda qalamyzdaǵy memlekettik balabaqshalarda orys tilinde tárbıelenip jatqan balalardyń sany – 15 myń 343 bolsa, qazaqsha tárbıe alatyn balalardyń sany 30 myń 162-ge jetip, aldyńǵylarynan eki esege asyp tústi, – dedi Almaty qalasynyń ákimi festıvaldiń ashylý saltanatynda.
Almaty qalasynyń jalpy orta bilim mekemelerinde qazaq tilin meńgerýge erekshe nazar aýdarylýda. Elimiz boıynsha tek Almaty qalasynda ǵana qazaq tilinde oqytatyn mektepterde qazaq tili sabaǵynda synyptardy eki topqa bólip oqytý qarastyrylǵan. Oǵan ótken oqý jylynda jergilikti bıýdjetten qosymsha 396 mln. 410 myń teńge bólindi.
Almaty – jastardyń qalasy. Qazir qalamyzdyń joǵary oqý oryndarynda 187 myńdaı stýdent bilim alýda. Solardyń jartysynan astamy qazaq toptarynda oqıdy.
Mektep jasyna deıingi jáne bastaýysh synyptarda oqıtyn balalarǵa arnalǵan qazaq balalar ádebıetiniń týyndylary engen «Balalarǵa bazarlyq», «Shákirtterge shashý», jasóspirimder úshin qazaq qalamgerleriniń shyǵarmalarynan qurastyrylǵan «Asyl sóz» atty aýdıokitaptar shyǵaryldy. Sonymen birge, balalar úshin úsh taspadan turatyn, qazaq tilin úırenýge arnalǵan beınequral jaryq kórdi. Oǵan álem halyqtary ertegileriniń jelisi boıynsha túsirilgen 50 slaıd-shoý ertegi, «Bizdi qorshaǵan álem» atty 1000 sózdi qamtıtyn oryssha-qazaqsha sýretti aýdıo-sózdik engizildi.
Taǵy bir úlken joba – «Aldar Kóseniń kóńildi oqıǵalary» atty jáne qazaq halyq ertegileri men epostarynyń jelisi boıynsha túsiriletin kóp serııaly mýltfılmder jınaǵyn shyǵarý isi qolǵa alyndy. 2009-2011 jyldar aralyǵynda «Aldar Kóseniń kóńildi oqıǵalary» mýltfılminiń 85 serııasy jaryq kórdi. Joba 2013 jyly belgili qazaq epostarynyń jelisinde túsirilgen anımasııalyq fılmdermen tolyqtyrylmaq. 3D formatyndaǵy grafıkalyq tásilmen jasalǵan qazaq tilindegi tuńǵysh mýltfılmniń basty ereksheligi – til úıretýge arnalǵan baǵdarlama engizilgeni jáne qazaq halqynyń etnografııasynan birqatar maǵlumat beretindigi.
Memlekettik til saıasatyn keńinen nasıhattaý maqsatynda aýdan ákimdikteriniń, basqarmalardyń atsalysýymen, qaladaǵy etnomádenı ortalyqtarmen birlesip, Abaı, A.Baıtursynuly, A.Pýshkın oqýlary jáne slavıan jazýynyń kúnderi, «Úzdik aýdarmashy», «Memlekettik til jáne buqaralyq aqparat quraldary», «Qazaq tiliniń úzdik oqytýshysy», «Kórikti jarnama – kórkem til», «Kórkem sóz oqý sheberleri» atty baıqaýlardy ótkizý dástúrge aınalǵan. Memlekettik til saıasatyn júzege asyrýǵa qatysty taqyryptarda túrli semınarlar men dóńgelek ústelder, ǵylymı-tájirıbelik konferensııalar uıymdastyrylyp turady.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.