Qazaqtyń qara óleńiniń eren júırik aqbozatyndaı ylǵı dúsirlete shaýyp, nemese sondaı bir surapyl shabysty ámanda ańsaýmen nóserli ǵumyr keshken kenishti aqyn Ǵafý Qaıyrbekov: «Jaqsylyq atty basyma baılap tý-jalaý, Naızaǵaı shabyt keýdemnen attym kúnde alaý» dep keletin bir óleńinde óziniń qaıyrly bolǵan qanatty jyldaryna aqtaryla alǵys-rahmetin aıtqany bar edi. Aqynnyń asyl úmiti aldamapty. Kózi tirisinde alqaǵan qanatty jyldary, janatty jyrlary qaıran Ǵafańdy kózi joqta da tastamady, qazaq rýhanııatynyń juldyzdary samsaǵan alqarakók aspanyna jarqyrata alyp shyqty. Qalyń qazaǵyna qadirmendi Ǵafańnyń 85 jyldyǵyna oraılas Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Ádebıetshiler úıinde ótken mereıtoılyq eske alý keshi aqjarma aqynǵa, onyń azamattyq kelbetine degen el súıispenshiligi áste sýymaǵanyn baıqatty. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, «Halyqtar dostyǵy» ordeniniń ıegeri degen sııaqty mináıi ataq-marapattar qudiretti darynnyń shynaıy zor tulǵasynyń kóleńkesinde qalǵandaı edi. «Ǵalamat» degen sóziniń máteli bolýshy edi. Iá, Ǵafań ǵalamaty degen osy shyǵar.
Qazaqtyń qara óleńiniń eren júırik aqbozatyndaı ylǵı dúsirlete shaýyp, nemese sondaı bir surapyl shabysty ámanda ańsaýmen nóserli ǵumyr keshken kenishti aqyn Ǵafý Qaıyrbekov: «Jaqsylyq atty basyma baılap tý-jalaý, Naızaǵaı shabyt keýdemnen attym kúnde alaý» dep keletin bir óleńinde óziniń qaıyrly bolǵan qanatty jyldaryna aqtaryla alǵys-rahmetin aıtqany bar edi. Aqynnyń asyl úmiti aldamapty. Kózi tirisinde alqaǵan qanatty jyldary, janatty jyrlary qaıran Ǵafańdy kózi joqta da tastamady, qazaq rýhanııatynyń juldyzdary samsaǵan alqarakók aspanyna jarqyrata alyp shyqty. Qalyń qazaǵyna qadirmendi Ǵafańnyń 85 jyldyǵyna oraılas Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Ádebıetshiler úıinde ótken mereıtoılyq eske alý keshi aqjarma aqynǵa, onyń azamattyq kelbetine degen el súıispenshiligi áste sýymaǵanyn baıqatty. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, «Halyqtar dostyǵy» ordeniniń ıegeri degen sııaqty mináıi ataq-marapattar qudiretti darynnyń shynaıy zor tulǵasynyń kóleńkesinde qalǵandaı edi. «Ǵalamat» degen sóziniń máteli bolýshy edi. Iá, Ǵafań ǵalamaty degen osy shyǵar.
Arýaqty aıryqsha syılaǵandyqtan da Astanadan arnaıy jetken Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy, Parlament Senatynyń depýtaty Nurlan Orazalın jıyndy ashyp turyp: «Alashqa Allasy bere salǵan aqyn» dep tebirense, ol da ras. Ǵafańnan bir jas qana úlken, biraq bir kúni týǵan, tól qurdastaı tel ósken ádebıetimizdiń abyzy Tursynbek Kákishevtiń: «Ǵafý qazaqtyń shyn mánisindegi uly aqyny» dep qaıyrýy da quba-qup. Baıandama jasaǵan «Qazaq» gazetiniń bas redaktory, belgili jazýshy Qoǵabaı Sársekeev aqyn jaıyndaǵy aǵyl-tegil ańyz ben aqıqatty terbep, syrly áńgime tıegin aǵytty. Odan keıingi sóıleýshiler de Ǵafań ǵajaptaryn: qara til sheshendigin, kisilik kósemdigin, aqpa-tókpe aqyndyǵyn, shýmaq-shýmaq shýaqty ázilderin, mineziniń jasyndyǵyn aıtyp taýysar bolmady. «Ǵafýdyń tamadalyǵynyń ózine bir Gospremııa berý kerek qoı» degen Ǵabań – Ǵabıt Músirepov sózderi de, Ábdirashtyń Jarasqanynyń «Qaıda qarama, qaıda barma, barlyq jerde Ǵafań bolatyny» týraly ázil jarastyrýy da – bári-bári eske alyndy. Taǵy bir zamandasy, aqyn Myńbaı Rásh Ǵafań shyrqaıtyn Qasymnyń «Darıǵa sol qyzyn» úıden dombyrasyn ala kelip aıtyp berip, kóptiń qumaryn bir tarqatty.
Ǵafýtanýshylardyń aldyńǵy legindegi qalamger Qaısar Álim týǵan jeri Qyzbeldiń ǵajaıyptaryn jaı adamnyń taqymy tıe bermes Qyzker tulparmen aralap kórip, osynaý kıeli topyraqtyń aq batasymen Almatyǵa attanǵan Ǵafańnyń «Qyzbel sýretteri» atty toptama jyrlarymen qazaq poezııasyna enteleı, erkeleı qosylǵanyn, ataqty Qasym aqynnyń alqaýyna ıe bolǵanyn, odan ári kúlli qazaqtyń han kótergen kózaıym shaıyryna aınalǵanyn ádemi tolǵap bir ótti. Aqyn Naǵashybaı Muqatov bir ata jurty sanalar Qostanaı eliniń ystyq yqylasyn jetkizse, izbasar iniler tarapynan belgili aqyn-jazýshylar Sofy Smataev, Rafael Nııazbek aqyn aǵaǵa degen iltıpattaryn jyr joldarymen órnektedi. Memlekettik syılyqtyń laýreattary, kórnekti aqyndar Iran-Ǵaıyp pen Ulyqbek Esdáýlet biri Ǵafańnyń ólmes jyrlaryn oqyp egildirse, ekinshisi týǵan eli aqynǵa tartý etken «Ǵafýkóldiń» tuńǵysh tuńǵıyqgúlin aqynnyń jary Bádesh apaıǵa óziniń tereńge súńgip baryp alyp, qalaı syılaǵany jaıly qyzyqtaryn aıtyp eljiretti.
Aqynnyń jary da aǵynan jaryla tebirenip, el-jurtqa alǵys-rahmetin aqtardy. Aqyn jyrla rynyń máńgi ólmeıtininiń aıǵaǵyndaı, «Ana týraly jyrdy» zal toly qaýym kesh sońynda qosyla shyrqady.
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.