2015 jyly Ilon Mask basqaratyn SpaceX kompanııasy Starlink jobasyn iske qosty. Joba boıynsha jer ǵalamsharynyń kez kelgen túkpirinen ınternetke qosylý úshin ǵaryshqa 12 myń spýtnık ushyrylmaq. Búginge deıin 500 spýtnık ushyrylǵan, sondyqtan taıaýda keıbir adamdar jańa spýtnıktik ınternetti paıdalanýǵa múmkindik alady. Ol úshin ótinim qaldyrý kerek...
Starlink jerseriktik ınternetiniń alǵashqy paıdalanýshylarynyń biri bolý úshin resmı saıtta elektrondyq poshtańyzdyń meken-jaıy men poshta ındeksin kórsetesiz. Kompanııa testileý úshin eń qolaıly paıdalanýshylardy olardyń turǵylyqty jeri negizinde anyqtaıdy. Ilon Mask tvıtter paraqshasynda spýtnıktik Internettiń alǵashqy testileýshileri Vashıngton shtatyndaǵy Sıetl qalasynyń turǵyndary bolatynyn málimdedi. Sodan keıin Germanııadan kelgen paıdalanýshylar jańa tehnologııany synap kóre alady, al jyl sońynda Soltústik Amerıkada qyzmet kórsetý iske qosylady dep kútilýde.
Spýtnıkterden sıgnaldardy qabyldaý úshin Starlink jelisiniń paıdalanýshylary arnaıy jerseriktik tabaqtardy satyp alýy kerek. Arnaıy tabaqtar Tehas shtatyndaǵy SpaceX zaýytynda jasalady. Olardyń quny áli belgisiz, biraq sheteldik derekkózderdiń málimetteri boıynsha, mundaı jabdyq 5000 dollardan turady. Kompanııalar bárine qoljetimdi bolýy úshin baǵasy áldeqaıda arzan bolatyn tabaqtardy shyǵarýy múmkin.
Degenmen, Starlink bir spýtnıgi sıgnaldardy birden 1200 spýtnıktik antennaǵa jibere alady degen habarlar bar. Árbir osyndaı antennaǵa júzdegen qurylǵylar qosyla alady. Demek, shaǵyn eldi mekenderdiń turǵyndary birigip bir jabdyqty satyp ala alady, bul qymbat emes.
Eger Starlink barlyq spýtnıkteriniń jıyntyǵy 14,3 mıllıon spýtnıktik antennalarǵa qyzmet kórsete alatyn bolsa, onda árbir antennaǵa sekýndyna shamamen 1 Gıgabıt bólinedi. Iаǵnı, jalpy tabaqqa qosylǵan árbir paıdalanýshy sekýndyna 10-15 megabıt jyldamdyqpen ınternetti alady. Mundaı qorytyndyny sheteldik jýrnalıster jasady. Starlink ınternet bizdiń planetamyzdyń shalǵaı aımaqtaryn ınternetpen qamtamasyz etip qana qoımaı, sonymen qatar onlaın oıyndarǵa áýesqoılardyń arasynda tanymaldylyqty paıdalanady.
Alaıda, úlken aýdıtorııany qamtý úshin kompanııalar ǵalamshardyń orbıtasyna kóp spýtnıkterdi shyǵarý qajet. Bul úshin Falcon-9 zymyran tasyǵyshtary paıdalanylady, onyń ishinde salmaǵy 100-den 500 kılogramǵa deıin 60 spýtnıkter ornalastyrylady. Jańa partııa 2020 jylǵy 13 maýsymda jiberildi jáne eger barlyǵy jospar boıynsha júrip, iske qosýlar sátti ótse, 2021 jylǵa qaraı Starlink spýtnıktik ınternet búkil álemde iske qosylady.
Kóptegen ǵalymdar bizdiń planetamyzdyń betinen 1325 kılometrge deıingi bıiktikte myńdaǵan spýtnıkterdiń ǵaryshtyq zertteýlerge kedergi keltiretinine alańdaýshylyq bildirdi. Bul spýtnıkter kún sáýlesin beıneleıdi jáne jer aınalasyndaǵy keńistikti ashyq etedi. Jer betindegi teleskoptardyń kómegimen juldyzdardy zertteý úshin aspannyń qarańǵy bolýy óte mańyzdy. Bul máseleni sheshý úshin SpaceX kompanııasy birneshe spýtnıkterdi kún sáýlesine keri áser etetin aınalarmen jabdyqtady. Qazirgi ýaqytta tehnologııa synalady, biraq eger ol jaryq lastanýyn azaıtsa, spýtnıkterdiń bolashaq modelderi de shaǵylystyratyn elementtermen jabdyqtalady.
Elektrondyq poshta mekenjaıyn engizgennen keıin keletin hatqa senseńiz, Starlink spýtnıktik Internet beta-testileý 2020 jyldyń jazynda bastalady. Synaq rejımin iske qosý úshin jer orbıtasynda kem degende 800 spýtnıktiń bolýy qajet. Iаǵnı, osy oqıǵa aldynda SpaceX kompanııasy shaǵyn spýtnıkter túrinde paıdaly júktemesi bar Falcon 9 zymyran-tasyǵyshyn birneshe ret ushyrýdy júzege asyrady.