Osydan bir jyl buryn oblys ákimi Jeńis Qasymbek jergilikti zııaly qaýym ókilderimen kezdeskende aqyn, Abaı atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń ıegeri Serik Aqsuńqaruly Qaraǵandyda «Qasym úıin» ashý jónindegi ıdeıasyn aıtqan bolatyn. Sonda óńir basshysy bul bastamany qyzý qoldap, ony iske asyrýǵa ýáde bergen edi, dep jazady Egemen.kz.
Endi mine, kenshiler astanasynyń tórinde «Qasym úıi» paıda bolyp, onyń ashylýyna oraı uıymdastyrylǵan saltanatqa Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet, belgili jazýshy, ólketanýshy Kámel Júnistegi, aqyndar Ǵalym Jaılybaı, Maraltaı Raıymbekuly jáne ǵalym Qoılybaı Asanov arnaıy kelip qatysty.
Qasym úıiniń ashylý saltanatynda Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek daýylpaz aqynnyń artynda qalǵan shyǵarmashylyq qazynasynyń urpaqtan urpaqqa mura bolyp qalý kerektigin atap ótti.
– Qasym Amanjolov – qazaq ádebıetiniń injý-marjany. Bıyl aqynnyń týǵanyna 110 jyl toldy jáne jyl boıy biz oblys boıynsha osy mereıtoı aıasynda 500-ge jýyq túrli is-shara ótkizdik. Atap aıtqanda, Qaraǵandyda aqynnyń eskertkishi ornalasqan kóshege Qasym Amanjolovtyń esimi berildi. Oblysta «Qasym» jýrnaly shyǵarylady, onda elimizdiń tanymal ádebıetshileriniń shyǵarmalary jarııalanyp turady. Jyl saıyn Amanjolov oqýlary, ǵylymı-praktıkalyq konferensııalar, aıtys-músháıralar, poezııa keshteri ótkiziledi. Taıaýda bizdiń ónerpazdarymyz elorda tórinde aqynnyń qurmetine úlken konsert uıymdastyrdy. Sáken Seıfýllın atyndaǵy akademııalyq qazaq drama teatrynyń sahnasynda «Raqymjannyń Qasymy» qoıylymynyń premerasy ótti. Al endi, búgingi Qasym úıiniń ashylýy qaraǵandylyqtar úshin óte mańyzdy jáne aıtýly oqıǵa boldy dep senimmen aıta alamyn, – dedi óńir basshysy.
Budan keıin aqyndar Ulyqbek Esdáýlet, Ǵalym Jaılybaı jáne jazýshy Kámel Júnistegi sóz sóılep, Qasym úıiniń ashylýyna joǵary baǵa berip, mundaı ıgi sharýany sátimen júzege asyrǵan oblys basshylyǵyna rızashylyqtaryn bildiristi. Al Maraltaı Raıymbekuly daýylpaz aqynnyń rýhyna arnap óleń oqydy.
Esigin aıqara ashqan Qasym úıinde aqynnyń murajaıy bar. Onda Qasym Amanjolovtyń sırek kezdesetin qoljazbalary, kitaptary men jeke zattary jáne fotosýretteri qoıylǵan. Sonymen qatar, ǵımarat ishinde Qazaqstan Jazýshylar odaǵy men Jýrnalıster odaǵynyń oblystyq fılıaldary, Serik Aqsuńqaruly atyndaǵy bólme, «Qasym» jýrnalynyń redaksııasy, sondaı-aq, óńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti de ornalasqan. Bir sózben aıtqanda, Qasym úıiniń Qaraǵandydaǵy shyǵarmashylyq ıeleriniń bas qosyp, tilegin bir maqsattyń jolyna jumyldyratyn kıeli shańyraǵy bolatyn túri bar.
Saltanatty sátte aqyn Serik Aqsuńqaruly Qasym úıi naǵyz zertteý ortalyǵy, shyǵarmashyl jáne oıshyl jastardy baýyryna tartatyn qutty uıa bolatynyna senim bildirdi.
– Qaraǵandyda Qasym úıiniń ashylýy ulttyq rýhty, sanany jańǵyrtýdy aıǵaqtaıtyn tarıhı oqıǵa. Bul úı Qasym Amanjolovtyń ómiri men shyǵarmashylyǵyn zerttep, ony jańa qyrynan tanıtyn naǵyz zertteý ortalyǵy bolady dep úmittenemin, – dedi ıdeıa avtory Serik Aqsuńqaruly.
Budan bólek, is-shara barysynda E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń janyndaǵy «Qasym taǵylymy» ortalyǵynyń aqynnyń murasy týraly baıandaıtyn eki tomdyǵy men Jazýshylar odaǵynyń oblystyq fılıalynyń tóraǵasy Janat Janqashulynyń «Oıtamǵan» kitabynyń tusaýkeseri uıymdastyryldy.
E.Bóketov atyndaǵy QarÝ-dyń fılologııa fakýltetiniń dekany Eldos Túıte atalǵan ortalyqtyń uzaq ýaqyt boıy Qasym Amanjolovtyń shyǵarmashylyǵy men ómirin zerttep kele jatqanyn baıan etti.
– Ǵalymdarymyz ekspedısııa quramynda Almaty, Oral jáne Semeı qalalarynda boldy. «Ekpindi qurylys» gazetinde jarııalanǵan óleńderi men pýblısıstıkalyq maqalalaryn Oral muraǵattarynan tapty. Almatyda Amanjolovtyń qyzy Darıǵa bizge sırek qoljazbalar men jeke zattaryn syıǵa tartty. Ol, sondaı-aq, bizge uzaq jyldar boıy jasaǵan kartotekany berdi. Onda aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵy týraly barlyq málimetter qamtylǵan. Bıyl biz Qasym Amanjolovtyń ómiri men shyǵarmashylyǵynyń bıblıografııasyn jáne tórt bólimnen turatyn «Qasym taǵylymy» jınaǵyn shyǵardyq, – dedi E.Túıte.
Kezdesý sońynda mártebeli meımandar Qasym Amanjolov shyǵarmashylyǵyn odan ári zertteý, ony nasıhattap, mol murasyn óskeleń urpaqtyń sanasyna jetkizip, qolyna tapsyrý maqsatynda birlesken jumys ıdeıalarymen bólisti. Aqyn-jazýshylar men ǵalymdar qundy pikirleri men utqyr usynystaryn ortaǵa salyp, taǵylymdy is-sharanyń mańyzyn arttyra tústi.