Alda turǵan mindetter aýqymy keń

Shyǵys Qazaqstan oblysyna jumys sapary aıasynda Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqa­ev Semeı jáne О́skemen qalalarynda boldy. Sapar­­­­dyń negizgi maqsaty – Qazaqstan Prezıdenti N.Nazar­­baev­tyń «Qazaqstan joly – 2050: bir maq­sat, bir múdde, bir bolashaq» atty halyqqa Joldaýynyń negizgi erejelerin jáne iske asyrylý barysyn talqylaý. Jastarǵa jınaqylyq jarasady Joǵarǵy palatanyń Tóraǵa­sy Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń stýdentterimen jáne pro­fes­­­­­sor­lyq-oqytýshylar quramymen kezdesti. Jınalǵandar aldynda sóz alǵan Q.Toqaev Memleket basshysy jarııa etken jańa baǵyttyń negizinde qazirgi jetistikter men Qazaqstannyń erekshe damý úlgisi jatqanyn atap ótti. «Álemdik qoǵamdastyq bizdiń elimizdi halyq ómiriniń sapasy men standarttaryn eleýli túrde ózgertken saıası jáne ekonomıkalyq júıeni jańǵyrtý baǵytyn júrgizip kele jatqan demokratııalyq memleket retinde moıyndaıdy», dep atap ótti Tóraǵa. Senat Tóraǵasynyń pikirinshe, Qazaqstan Prezıdentiniń Gaagada ótken Iаdrolyq qaýipsizdik jó­nindegi úshinshi sammıtke tabys­ty túrde qatysýy onyń jarqyn dáleli bolyp tabylady. Álemdegi basqa halyqtardaı emes, Semeı jurtshylyǵy ıadrolyq qaýiptiń qandaı bolatynyn jaqsy biledi. Q.Toqaev bıyl Memleket basshysynyń Jarlyǵymen álemdegi eń iri ıadrolyq synaq alańdarynyń biri – Semeı polıgonynyń jabylǵanyna 23 jyl tolatynyn eske saldy. Qasym-Jomart Kemeluly stýdentter men oqýshylardy qoldaý, onyń ishinde stıpendııa mólsherin ulǵaıtý jónindegi memlekettik sharalardy atap ótti. Senat Tóraǵasy qazirgi kezde Parlamentte «Mem­lekettik ­­jastar saıasaty týraly» zań jo­basy qaralyp jatqanyn jet­kizdi. Onyń aıtýynsha, mem­­­­le­­kettik ­jastar saıasaty týraly jańartylǵan zań jobasynda eń tómen kepildi áleýmettik jeńildikter jáne áleýmettik-ekonomıkalyq shara­lardyń júıeli paketi qaralatyn bolady. Sonymen birge, Tóraǵa «aby­roıly, jaıly da jaqsy ómir tynymsyz eńbekpen ǵana keletinin» aıta kelip, jastardy jumysqa jigermen kirisýge shaqyrdy. Bul rette Tóraǵa jastardyń jınaqylyq tanytatynyna, ómirdegi qolaısyz jaıttardy eńserýge daıyn ekenine nyq senimdi. «Sizderge óz elimizdiń eńbekterińiz qajet bolatyn, qurmetteletin ári tıisti deńgeıde aqy tólenetin kez kelgen jerinde ómir súrý kerek», dep qorytyndylady Q.Toqaev sózin. Ǵylymı jobalarǵa belsen­di qatysqany jáne úzdik oqý­da­ǵy joǵary tabystary úshin ýnı­ver­sıtettiń birqatar stý­den­t­te­ri Qazaqstan Parlamenti Se­na­tynyń alǵys hattary men es­te­lik syılyqtaryna ıe boldy. Senat Tóraǵasy Semeıde «Nur Otan» partııasynyń qalalyq fı­­­lıa­lynyń múshelerimen jáne «Jas Otan» jastar qanatynyń ókil­derimen de kezdesti. Partııa Saıası keńesiniń bıýro múshesi Q.Toqaev «Nur Otan» aktıviniń aldyn­da partııa Tóraǵasy Nur­sul­tan Nazarbaevtyń tapsyrmalaryn oryndaý jóninde mindetter qoıdy. Senat Tóraǵasy Semeıdegi «SemAZ» JShS-inde bolyp, júk avtomobılderin, avtobýstar men aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn qurastyratyn kásiporyn jumysymen tanysty. Basty baǵyt – elimizdegi turaqtylyq Q.Toqaevtyń Shyǵys Qazaq­stan oblysy­na jumys sapary О́skemen qalasynda jal­ǵasty.  Tóraǵa munda oblys aktıvimen kezdesti. Kezdesýdi asha kelip, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ber­­­dibek Saparbaev aımaqtyń qazirgi kezdegi áleýmettik-ekono­­­mıkalyq damýy týraly aıtyp berdi. Q.Toqaev Qazaqstan Res­­­­pýb­lıkasynyń Prezıdenti N.Á.Na­zarbaevtyń uzaq merzimdi «Qa­zaqstan-2050» Strategııasyn iske asyrý aıasynda elimiz ben Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aldynda turǵan mindetterge egjeı-tegjeıli toqtaldy. Ol ornyqty jáne údemeli damý ústindegi Qa­zaqstan jahan­dyq jáne aımaq­tyq qaýipsizdiktegi erekshe fak­torǵa aınalǵanyn atap ótti. «Bizdiń elimizge halyqaralyq isterdegi senim­di áriptes retinde senedi, ıadrolyq qarýsyz­danýǵa, halyqaralyq qaýipsizdikti, ıntegrasııa men kóptarapty ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa naqty úles qosqany úshin qurmetteıdi», dedi Tóraǵa. «Bul turǵyda qazaqstandyq patrıotızm ıdeologııasy asa mańyzdy bolyp otyr. Memleket basshysynyń Joldaýynda aıtylǵan osy ıdeologııa elimizdiń órkendeýi, ár azamattyń jaıly ómiri, olardyń quqyqta­ryn qorǵaý sekildi qundylyqtardan turady», dep atap ótti Senat Tóraǵasy. Tóraǵanyń pikirinshe, bılik­­tiń zań shyǵarý jáne atqa­rýshy tarmaqtarynyń mindeti azamat­tardyń umtylystaryn iske asyrý jáne senim údesinen shyǵý úshin ekonomıkalyq, quqyqtyq, áleýmettik jaǵdaılar jasaý bolyp tabylady. Q.Toqaev Prezıdenttiń Úkimet pen Ult­tyq bankke bergen naqty tapsyrmala­ryn eske saldy. Olar salyqtyq turaqtylyqty qamtamasyz etý, jumys istemeı­tin nesıe­ler­di tómendetý, qor naryqtaryn jandan­dyrý, ekono­mıkaǵa memlekettiń qaty­sý­yn azaıtý, kóleńkeli ekonomıkany qys­qartý, ınvestısııalyq ahýaldy jaqsar­tý, agroónerkásip kesheniniń básekege qabilet­tiligin arttyrý týraly bolatyn. Qazirgi kezde shaǵyn jáne orta bıznestiń damýy­na kedergi bolyp otyrǵan erejelerdi joıý tur­ǵysynda zańnamaǵa aýqymdy revızııa júrgizý mindeti tur. Odan basqa, qazaq­standyq kásipkerler qyzmetiniń negizgi qaǵıdalary belgilenetin, kásipkerler qyz­me­tin retteýge qatysty zańdardyń bar­lyq erejelerin biriktiretin Kásipkerler ko­deksin ázirleý jumystary júrgizilip jatyr. Senat Tóraǵasy aıtqandaı, bıyl ruqsat berý jáne eskertý, kásipkerler qyzmeti úshin jaǵdaılardy túbegeıli jaqsartý, ózinen ózi retteletin uıymdar qyzmeti máseleleri jónindegi zań jobalary boıynsha tııanaq­ty jumystar kútip tur. Qazaq­stan­dyqtardyń ómiri men qaýip­sizdigine tikeleı áser etpeı­tin bar­lyq ruqsattar jáne lısenzııa­lar olardy eskertýmen almas­ty­rý arqyly qaıta qaralatyn bolady. Prezıdent saıasatynyń basqa basymdyǵy ǵylymǵa negizdelgen ekonomıkany qalyp­tas­tyrýdy, eń aldymen, qazaqstandyq ǵylym­nyń áleýetin arttyrýdy talap etedi. Tór­aǵa atap ótkendeı, qazirgi kezde ǵylymdy Ishki jalpy ónimniń 3 paıyzynan kem emes deńgeıde qarjylandyrýdy birte-birte qalyptastyrýdyń naqty jospary jasalýda. Parlament depýtattarynyń aldynda zertteýlerdi jáne ınnovasııalardy qoldaý, ǵylymı jańalyqtardy kommersııalandyrý, venchýrlyq qarjylandyrý, zııatkerlik menshikti qorǵaý jónindegi zańnamalardy jetil­dirý mindeti tur. Shyǵys Qazaqstannyń róli týra aıta kelip, Q.Toqaev aımaqty tamasha tabıǵaty, zor ónerkásiptik áleýeti, tarmaqtalǵan áleýmettik ınfraqurylymy men órkendegen agrarlyq salasy bar qarqyndy damyp kele jatqan óńir retinde atap ótti. Onyń pikirinshe, aımaq elimizdiń jalpy áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna zor úle­sin qosa otyryp, turaqty damý ústinde. Oblys elimizdegi ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damý jobalaryn qarjylandyrý kólemi boıynsha jetekshi oryndardyń birin ıelenip keledi. Senat depýtattary óz kezeginde saılan­ǵan aımaqtardy damytýda ózderiniń kons­tıtýsııalyq quqyqtaryn belsendi túrde paıdalanýda. «Bizdiń memleketimizdiń aýqymdy aýmaǵyn, alýan túrli tabıǵı jaǵdaıyn jáne aımaqtar ekonomıkasynyń túrli damý deńgeılerin eskergende, bul óte mańyzdy», dep atap ótti Tóraǵa. Shyǵys Qazaqstan oblysyna sapary barysynda Q.Toqaevpen birge Senat Tóraǵasynyń orynbasary Asqar Beısenbaev, pala­tanyń Qarjy jáne bıýdjet komı­tetiniń tóraǵasy Rashıt Ahmetov, sondaı-aq, Shyǵys Qazaqstan oblysynan saılanǵan senatorlar – Ekonomıkalyq damý jáne kásipkerlik komıtetiniń tóraǵasy Talǵatbek Abaıdildın men depýtat Sergeı Plotnıkov boldy. Senat bıýrosynyń taıaýdaǵy sheshimimen Shyǵys Qazaqstan oblystyq máslıhaty men Semeı qalalyq máslıhatynyń bir­q­a­tar depýtattary otandyq zańnamany jetildirýdegi belsendi qyzmeti úshin Parlament Senatynyń Qurmet gramotasymen marapat­talǵan bolatyn. Sapar kezinde gramotalar tabys etildi. Senat delegasııasy О́skemende qalyp­tasyp jatqan sport klasterinde jáne «Bobrovka+» aýyl sharýashylyǵy kásip­ornynda da boldy. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». Shyǵys Qazaqstan oblysy.