Bul jóninde Almatyda Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa men BUU Damý baǵdarlamasynyń birlesken jobasy aıasynda “Erler men áıelderdiń teń quqyqtary men teń múmkindikteriniń memlekettik kepilderi” QR Zańyn iske asyrý tetikteri” taqyrybyna arnalǵan dóńgelek ústelde aıtyldy.
Ulttyq komıssııanyń músheleri, barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń, jergilikti atqarý organdarynyń depýtattary, BUUDB, ÚEU, ǵylymı qoǵamdastyq ókilderi qatysqan bul basqosýdyń maqsaty – elimizde genderlik teńdikke qol jetkizý jónindegi ulttyq tetikti qalyptastyrý jóninde usynymdar men sol boıynsha memlekettik organdarǵa arnalǵan nusqaýlyqty talqylaý. Ol úshin taraptar aımaqtarda tórt dóńgelek ústel ótkizýdi josparlasa, sonyń pılottyq jıynyn Almatydan bastaýdy jón kóripti.
– Sebebi, Almaty Qazaqstannyń ıntellektýaldyq astanasy, – dedi Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa hatshylyǵynyń meńgerýshisi Serik Ahmetov. – Oǵan qosa, ońtústik oblystardan da ókilder jınadyq. Ondaǵy maqsatymyz, memlekettik organdarǵa naqty jumys isteý úshin ıdeıalar, jobalar usynylady dep kútemiz. О́zderińizge belgili, Memleket basshysynyń Jarlyǵymen bekitilgen genderlik teńdik strategııasy qabyldanǵan. Sony iske asyratyn sharalardy úkimet organdary daıyndaý ústinde. Sol is-sharaǵa eki genderlik ındıkatordy oılastyryp, engizýdemiz. Biri – elimizde 2016 jylǵa deıin bıliktegi áıelderdiń sanyn 30 paıyzǵa jetkizý, ekinshisi, búginde Qazaqstanda áıelderdiń ortasha jalaqysy erlermen salystyrǵanda, respýblıka boıynsha 64 paıyz, biz osy ındıkatordy 2020 jyly 80 paıyzǵa kóterýdi maqsat etip otyrmyz.
Búginde Qazaqstandaǵy áıelderdiń qoǵamdaǵy róline toqtalsaq, saıası bıliktegiler 10,3 paıyzdy qurasa, memlekettik qyzmettegilerdiń 58 paıyzy názik jandylardyń úlesinde. Máselen, 2 mınıstr, 5 vıse-mınıstr, 4 aýdan ákimi bar. Bul Qazaqstan damýynyń ındıkatory bolyp sanalsa kerek.
Basqosýda “Nur Otan” HDP Parlamentarızm ınstıtýty dırektorynyń birinshi orynbasary, jobanyń ulttyq sarapshysy Janargúl Qusmanǵalıeva “QR genderlik teńdikke qol jetkizý jónindegi ulttyq tetikti qalyptasyrý boıynsha usynymdar” tanystyrylymynda birqatar mańyzdy máselelerge toqtala ketti.
– Bizde genderlik saıasatty júrgizetin quzyrly organ qurylmaı, bul saladaǵy jaǵdaı kóp ózgere qoımaıdy. Osyǵan oraı, quzyrly mekeme qurylsa, onyń mártebesi Prezıdenttiń janyndaǵy agenttikten tómen bolmaýy, ıakı qoǵamdaǵy barlyq salany qamtıtyn, halyqqa genderlik teńdik jóninde durys maǵlumat beretin, ádistemelik nusqaýlar ázirleıtin óz aldyna jeke mınıstrlik bolýy qajet, – dedi ol.
Al Ulttyq komıssııa múshesi, “Ekomed” klınıkasynyń jetekshisi Saltanat Baıqoshqarova talqylaýdyń durys ekendigin aıta kele: “Búginde áleýmettik jaǵdaı degenimiz ne? Ol, menińshe, áıelderdiń máselesi. О́ıtkeni, áleýmettik máseleni áıelder jetik biledi. Sondyqtan neǵurlym Parlamentte depýtattarymyz kóbirek bolǵany abzal. Ázirge bizde halyq qalaýlylary 17 paıyz ǵana, al damyǵan elderde 50 paıyzǵa deıin barady. Máselen, Fınlıandııada 64 paıyz, ıaǵnı, 19-dyń 12-si áıel mınıstr. Jalpy áıelder tabıǵatynan áleýmettik máseleni, óz otbasynyń taǵdyryn kóbirek oılaıtyn, jemqorlyqqa barýǵa beıim emes dep aıtylady. О́ıtkeni, jaratylysynan jany, júregi jumsaq áıel-ana jaqsylyq jasaýǵa kóbirek yntaly. Máselen, Izraılde bedeýlikti emdeý máselesi túgelimen sheshilgen. О́ıtkeni, bedeýlikti emdeýdiń qaı túrin, joǵary ozyq tehnologııalardy qabyldaısyz, bári tegin. О́ıtkeni, Parlamenttegi otyrǵan áıelder otbasy máselesine sergek qaraıtyn kórinedi. Sol sebepti áıeldiń, bolashaq analardyń densaýlyq máselesi óte joǵary deńgeıge kóterilgen, – dedi ol.
Elimizdiń ár aımaǵynan 50-ge jýyq sarapshylar qatysqan alqaly jıyn jumysynyń nátıjesinde olardyń usynystary qoldanystaǵy genderlik teńdik jónindegi halyqaralyq normalar men ulttyq zańnamany jetildirý úshin quzyrly organdarǵa jiberilmek.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY.